DTM
O'zbek tili tarixi fanidan yakuniy test savollari
by shohjahon_0305 · 245 questions ·
0 saves · 0 likes
Play in QuizPilot
#1
“O‘zbek tilining tarixiy grammatikasi» predmeti qaysi davr manbalariga tayanadi?
- XIV-XIX asrlar
- XII-XX asrlar
- XI-XX asrlar
- XIII-XIX asrlar
Show answer
XIII-XIX asrlar
#2
Qadimgi turkiy tilda nechta unli tovush mavjud bo’lgan?
- 12 ta
- 8 ta
- 10 ta
- 6 ta
Show answer
8 ta
#3
Eski o‘zbek adabiy tilida nechta unli tovush mavjud?
- 9 ta
- 10 ta
- 7 ta
- 8 ta
Show answer
10 ta
#4
Qattiq talaffuz qilinuvchi so‘zni belgilang?
- sensiz
- kүzүm
- ko‘rmәk
- qïlurlar
Show answer
qïlurlar
#5
ā (o) unlisi to‘g‘ri yozilgan (o‘zlashgan) so‘zlarni aniqlang?
- chārbāg‘,ārā
- sālih, jahān
- bāsh, qāsh
- vilāyat, bārdïlar
Show answer
sālih, jahān
#6
Alisher Navoiy asarlari tilida nechta unli fonema mavjud?
- 9 ta
- 7 ta
- 10 ta
- 6 ta
Show answer
10 ta
#7
Qaysi qatordagi so‘zlar labial singarmonizm asosida yozilgan?
- og‘luŋuz, sөzүŋүz, kөzүŋүz
- og‘lanïm, tilim, kitobim
- sizniŋ, anïŋ, jamolïŋ
- atam, kishim, balam
Show answer
og‘luŋuz, sөzүŋүz, kөzүŋүz
#8
Labial singarmonizm qaysi gap tarkibida mavjud?
- Dostlarïmnï kүldүrdүm.
- Ahmad Yusuf beg iztiroblar qïldï.
- Tashlarnï tamom bu tag‘dïn әltәrlәr.
- Kendlәr saldïlar.
Show answer
Dostlarïmnï kүldүrdүm.
#9
Palatal singamonizmga xos so‘zlarning to‘g‘ri yozilgan qatorini toping?
- bashim, yүzindә
- qarardï kөzүm
- qan yïg‘laram
- muŋluqtuq-men,
Show answer
qan yïg‘laram
#10
Avvalda neluk javob bermading? (QR) Olmoshining qaysi turi qo‘llangan?
- gumon
- o‘zlik
- kishilik
- so‘roq
Show answer
so‘roq
#11
Agar bizga madad qilmasalar, o‘zbak uchun xud urushmag‘ularidur. Gapdagi olmoshlarni toping?
- biz, xud
- o‘zbak, xud
- uchun, xud
- biz, uchun
Show answer
biz, xud
#12
Agglyutinatsiyaga xos bo‘lmagan qo‘shimchalar qaysi tildan o‘zlashgan?
- fors
- arab
- mo‘g‘ul
- boshqa turkiy tillar
Show answer
fors
#13
Agglyutinatsiyaga xos bo‘lmagan qo‘shimchalarni aniqlang?
- –no
- zor
- xon
- kor
Show answer
–no
#14
Altun so‘ziga mos qo‘shimchani tanlang?
- dә
- dïn
- ni
- niŋ
Show answer
dïn
#15
Altï mïŋchag‘lï yasaqï birlә gapida sonning qanday turi mavjud?
- tartib
- kasr
- chama
- taqsim
Show answer
chama
#16
Aŋa kishilik olmoshi qaysi kelishikda ekanligini belgilang?
- bosh kelishik
- jo‘nalish kelishigi
- qaratqich kelishigi
- o‘rin-payt kelishigi
Show answer
jo‘nalish kelishigi
#17
Aŋa olmoshining bosh kelishik shaklini belgilang?
- bu
- ul
- shul
- oshal
Show answer
ul
#18
Anïŋ birlә өltүrүr iki farishta tүnүn, iki farishta kүnүn (Taf.) jumlada qaysi kelishik mavjud?
- Vosita kelishigi
- Jo‘nalish kelishigi
- Tushum kelishigi
- O‘rin-payt kelishigi
Show answer
Vosita kelishigi
#19
Badixanï ravon aytur erdi. Mazkur gapdagi ravon so‘zi qaysi tildan o‘zlashgan?
- Fors tilidan
- Hind tilidan
- Arab tilidan
- Xitoy tilidan
Show answer
Fors tilidan
#20
Banda, bu banda so‘zlari qaysi olmosh o‘rnida qo‘llangan?
- Kishilik
- So‘roq
- Belgilash
- Ko‘rsatish
Show answer
Kishilik
#21
Berilgan jumlalardan vosita kelishigi berilgan qatorni toping?
- Bu tarixni xob aytïbdur (Nav.)
- Atayini kөzi tөymәs (Aotoiy)
- Fosih tilin javob berdi (Taf.)
- Bir fursatdïn soŋ (Rabg‘.)
Show answer
Fosih tilin javob berdi (Taf.)
#22
Bikin ko‘makchisi qanday ma'no ifodalaydi?
- o‘xshatish
- atalganlik
- sabab
- payt
Show answer
o‘xshatish
#23
Bilur erdikim, tekma narsaning vaqti bor (Rabg‘.). Ostiga chizilgan so‘z olmoshning qaysi turiga mansub?
- o‘zlik
- belgilash
- kishilik
- birgalik
Show answer
belgilash
#24
Bir yolg‘a barïŋïzlar. Mazkur gapdagi fe’l haqida bildirilgan qaysi fikr to‘g‘ri?
- Buyruq-istak mayli I shaxs birlikda
- Buyruq-istak mayli II shaxs birlikda
- Buyruq-istak mayli II shaxs ko‘plikda
- Buyruq-istak mayli I shaxs ko‘plikda
Show answer
Buyruq-istak mayli II shaxs ko‘plikda
#25
Bir tүmәn xalq qïrïldï barï. Ushbu gapdagi tүmәn so‘zi qanday miqdorni anglatadi?
- ming
- o‘n ming
- yuz ming
- yuz
Show answer
o‘n ming
#26
Bu aqar arïq kim, sәŋәr berdim, andïn suv ichkil (Taf) Jumlada qaysi belgili va begisiz qo‘llangan kelishiklar turini aniqlang?
- tushum kelishigi
- chiqish kelishigi
- jo‘nalish kelishigi
- tushum, jo‘nalish,chiqish kelishiklari
Show answer
tushum, jo‘nalish,chiqish kelishiklari
#27
Bu atasïz og‘ulnï qaydïn kelturdүŋ. Mazkur gapda qanday olmoshlar qo‘llangan?
- Ko‘rsatish, belgilash olmoshlari
- Bo‘lishsizlik, gumon olmoshlari
- Kishilik, ko‘rsatish olmoshlari
- Ko‘rsatish, so‘roq olmoshlari
Show answer
Ko‘rsatish, so‘roq olmoshlari
#28
Bu kishigә ul chaqlï nimәrsә beriŋiz gapidagi fe'l qaysi mayl shaklida ekanligini aniqlang?
- Aniqlik mayli
- Shart mayli
- Buyruq-istak mayli I shaxs birlikda
- Buyruq-istak mayli II shaxs ko‘plikda
Show answer
Buyruq-istak mayli II shaxs ko‘plikda
#29
Va bog‘lovchisi qaysi tildan o‘zlashgan?
- hind
- urdu
- arab
- fors
Show answer
arab
#30
Vosita kelishigi berilgan qatorni toping?
- Bu tarixni xob aytïbdur (Nav.)
- Har yïlda molïndin bir at yo bir teva alur (Sh.turk)
- Ol anï bichәkin sanchdï (QB)
- Yүzүmiŋsarïg‘ïn bilmәs (Sakk.)
Show answer
Ol anï bichәkin sanchdï (QB)
#31
Vosita kelishigi qo‘shimchasini belgilang?
- ŋ, -iŋ, -ïŋ, -uŋ, -үŋ
- n, -in, -ïn, -un, -үn
- niŋ, -nïŋ, -nүŋ, -nuŋ
- m, -im, -ïm, -um, -үm
Show answer
n, -in, -ïn, -un, -үn
#32
–duq, -dүk, -dug‘, - dүg qanday qo‘shimcha?
- ravishdosh
- harakat nomi
- sifatdosh
- mayl
Show answer
sifatdosh
#33
Jamlovchi son qo‘shimchasi qaysi qatorda berilgan?
- ta, -tә, -lanchï, -lәnchi
- әv, -әlә, -әgү, -әgүn
- ar, -әr, -shar, -shәr
- ŋ, -iŋ, -ïŋ, -uŋ
Show answer
әv, -әlә, -әgү, -әgүn
#34
Jo‘nalish kelishigi qo‘shimchasining arxaik variantini belgilang?
- g‘uncha, -gүnchә, -quncha, -kүnchә
- g‘ach, -gәch, -qach, -kәch
- g‘alï, -gәli, -qalï, -kәli
- g‘aru, -gәru, -ra, -rә
Show answer
g‘aru, -gәru, -ra, -rә
#35
Jo‘nalish kelishigining arxaik shakli qaysi qatorda berilgan?
- Tishing, la’ling guhar jon durji ichra // Yuzung, qoshing quyosh oy
- Suyurmen ko‘zni, sizni ko‘rmak uchun // Yururmen yerda izni ko‘rmak
- Qamuq yoqut irinli, so‘zi durlar // Vafosizliqni sizdin o‘rganurlar
Show answer
Tishing, la’ling guhar jon durji ichra // Yuzung, qoshing quyosh oy
#36
Ikәgum namaz qïlalïm gapidagi ostiga chizilgan so‘zda qanday son hosil qiluvchi qo‘shimcha mavjud?
- jamlovchi son
- taqsim son
- chama son
- tartib son
Show answer
jamlovchi son
#37
Ikkita ravishdosh qatnashgan jumlani belgilang «Boburnoma»dan?
- Bu qish bir-iki qatla qor yog‘quncha, chorbog‘da-o‘q o‘lturub eduk.
- Agar bizga madad qilmasalar, o‘zbak uchun xud urushmag‘ularidur.
- Bu suvdin yax va qor jihatidin yo‘lsiz yerdin o‘tib bo‘lmas erdi.
- O‘n bir-o‘n ikki lafz bila Kobul viloyatida talaffuz qilurlar arabiy
Show answer
Bu qish bir-iki qatla qor yog‘quncha, chorbog‘da-o‘q o‘lturub eduk.
#38
Chiqish kelishigi o‘rnida o‘rin-payt kelishigi formasi qo‘llangan gapni toping?
- atamdan ayruldim
- bu fursatdïn soŋ
- bashïnï üch yerdä yardïlar
- kün tüshdin ötüb erdi.
Show answer
bashïnï üch yerdä yardïlar
#39
Ichrә so‘zida qaysi kelishik qo‘shimchasi mavjud?
- Qaratqich kelishigi
- Jo‘nalish kelishigi
- Tushum kelishigi
- O‘rin-payt kelishigi
Show answer
Jo‘nalish kelishigi
#40
Chiqish kelishigi affiksining-dun/dün//-tun/tün variantlari qaysi manbada ko‘proq qayd etilgan?
- “Qisasi Rabg‘uziy”
- “O‘g‘uznoma”
- “Hibatul-haqoyiq”
- “Qutadg‘u bilig”
Show answer
“O‘g‘uznoma”
#41
Yarïm so‘zining ma'no turini aniqlang?
- Taqsim son
- Chama son
- Kasr son
- Son
Show answer
Kasr son
#42
Yïqtï, chïqtï so‘zlarini transkripsiya qiling va mos qo‘shimchani qo‘shing?
- lar
- gәn
- g‘an
- lәr
Show answer
lar
#43
yïraq so‘zini transkripsiya qiling va mos qo‘shimchani qo‘shing?
- rәk
- lik
- dәn
- tïn
Show answer
tïn
#44
Qaysi gapda belgilash olmoshi mavjud?
- Kishi bulardïn bezoar bolg‘ay
- Tekmә kishi bulardïn bezoar bolg‘ay.
- Adashgan it kәbi, Furqat, qayan barg‘um bilalmas-men.
- Har nechuk bolsa, quruldi majlis.
Show answer
Tekmә kishi bulardïn bezoar bolg‘ay.
#45
Qaysi qatorda belgilash olmoshi mavjud?
- tekmә
- nechүk
- hamul
- kәndү
Show answer
tekmә
#46
Qaysi qatorda buyruq-istak maylining I shaxs ko‘plik shakllari berilgan?
- Men qarïndashlarïm birlә keŋәshәyim
- Qamug‘ tan-u molïmïz fido qïlalïŋ
- Kөchүb bu yergә kelәlim, Men qarïndashlarïm birlә keŋәshәyim
- Kөchүb bu yergә kelәlim
Show answer
Kөchүb bu yergә kelәlim, Men qarïndashlarïm birlә keŋәshәyim
#47
Qaysi qatorda kasr son berilgan?
- Yana besh mïŋcha kishi keldi
- Fusulnï tөrtәr ay ta'yïn qïlïbturlar
- Yarïm kechә yetib tүshtilәr
- Yuz mïŋnï lәk derlәr
Show answer
Yarïm kechә yetib tүshtilәr
#48
Qaysi qatorda kasr son berilgan?
- Ikki yuz yetmish yil xalqni da'vat qilib (Rabg‘.)
- Besh namozni qabul qildim (Rabg‘.)
- Men oldim o‘n ulushindin to‘quz yarim ulushin (Nav.)
- O‘n sakizda itmom yetkurubdur (Nav.ML)
Show answer
Men oldim o‘n ulushindin to‘quz yarim ulushin (Nav.)
#49
Qaysi qatorda payt ravishdoshlari berilgan?
- kelmәgunchә, kirmәgүnchә
- achïlg‘ach, ketgәch
- keltүrүb, urub
- kelmәgunchә, kirmәgүnchә, achïlg‘ach, ketgәch
Show answer
kelmәgunchә, kirmәgүnchә, achïlg‘ach, ketgәch
#50
Qaysi qatorda ravishdosh qo‘shimchalari berilgan?
- g‘alï, -gәli, -qalï, -kәli
- ban, -bәn, -ïban, -ibә, –g‘alï, -gәli, -qalï, -kәli
- ban, -bәn, -ïban, -ibә
- mïsh, -mish, -r, -ar
Show answer
ban, -bәn, -ïban, -ibә, –g‘alï, -gәli, -qalï, -kәli
#51
Qaysi qatorda sof ko‘makchilar berilgan?
- sarï, taba, үzrә, bikin
- birlә, kibi, ald, qash, ich, qat
- orta, ara, ust, bash
- kibi, ald, qash, tabaru
Show answer
sarï, taba, үzrә, bikin
#52
Qaysi qatorda o‘zlik olmoshi berilgan?
- hamul
- tekmә
- kәndү
- nechүk
Show answer
kәndү
#53
Qaysi qatorda o‘tgan zamon fe'lining sintetik shakllari berilgan?
- g‘ay, -gәy, - qay, -kәy
- – gәn, -kәn, -qan, -g‘an
- –g‘u, -gү, -qu, -kү
- –r, -ar, -әr, -ur, -үr
Show answer
– gәn, -kәn, -qan, -g‘an
#54
Qaysi qatorda funksional ko‘makchilar berilgan?
- orta, ara, үst, bash
- burun, soŋ, ilgәrү, narï
- birlә, kibi
- sarï, taba, үzrә, bikin
Show answer
orta, ara, үst, bash
#55
Qaysi qatordagi gapda –lar qo‘shimchasi ko‘plik ma'nosini ifodalamagan?
- Ahmad Yusuf beg iztirāblar qïldï.
- Dostlarïmnï kүldүrdүm.
- Kendlәr saldïlar.
- Tashlarnï tamām bu tag‘dïn әltәrlәr.
Show answer
Ahmad Yusuf beg iztirāblar qïldï.
#56
Qaysi qatordagi so‘zlarda jo‘nalish kelishigi qo‘shimchasi mavjud?
- garmdāri, yuqari
- qarori, atrāfi
- tashqi, ichki
- tashqari, ichkari
Show answer
tashqari, ichkari
#57
Qaysi qatordagi so‘zning transkripsiyasi noto‘g‘ri berilgan?
- kүzүmgә
- qanïmï
- bag‘ïshla
- sulton
Show answer
sulton
#58
Qayta kөrmәk mumkin olsaydï. Mazkur gapdagi ostiga chizilgan so‘z haqida bildirilgan qaysi hukm to‘g‘ri?
- Harakat nomi
- Sifat
- Ot
- Sifatdosh
Show answer
Harakat nomi
#59
Qaratqich kelishigi qo‘shimchasini belgilang?
- –lïq, -lik, -luq, -lүk
- –g‘aru, -gәrү, -qaru, -kәrү
- –n, -in, -ïn, -un
- –ŋ, -iŋ, -ïŋ, -uŋ
Show answer
–ŋ, -iŋ, -ïŋ, -uŋ
#60
Kelasi zamon sifatdoshi qaysi qatorda berilgan?
- Suyurmen kөzni, sizni kө rmәk uchun // Yururmen yerda izni kөrmәk
- Latofat mulkida sultonsen, ey jon/ Qamuq boshdin====oyoqqa jonsen, ey
- Tishing, la'ling guhar jon durji ichra // Yuzung, qoshing quyosh oy
- Sabrdin yaxshi yo‘qtur, pesha qilsam // Bu yo‘lda sabr yo‘q, andesha
Show answer
Suyurmen kөzni, sizni kө rmәk uchun // Yururmen yerda izni kөrmәk
#61
Qulluq arzadosht yekshanba kuni bitildi gapidagi fe'lning qaysi nisbatda ekanligini aniqlang?
- Majhul nisbat
- Birgalik nisbat
- O‘zlik nisbat
- Aniq nisbat
Show answer
Majhul nisbat
#62
Kүmүsh so‘ziga mos qo‘shimchani tanlang?
- ni
- dïn
- nïŋ
- qa
Show answer
ni
#63
Kүmүsh so‘ziga singarmonizmga muvofiq mos qo‘shimchani tanlang?
- dïn
- qa
- nï
- үŋ
Show answer
үŋ
#64
Ko‘plik shaklini yasovchi qo‘shimchalarni belgilang?
- ni, -nï, -әgү
- da, -asï, -alï
- –an, -t, -lar
- iŋ, -ïŋ, -vul
Show answer
–an, -t, -lar
#65
Ko‘rsatish olmoshi berilgan qatorni toping?
- Baqtilar, yiraqtin biragu kelur …(Taf.)
- Besh namozni qabul qildim (Rabg‘.)
- Mundin burun hech kim ersa otin Yahyo bermaduk (Rabg‘.)
- Ikki yuz yetmish yil xalqni da'vat qildi (Rabg‘.)
Show answer
Mundin burun hech kim ersa otin Yahyo bermaduk (Rabg‘.)
#66
Ko‘rsatish olmoshlarini belgilang?
- kәndү, nechүk
- nimәrsә, birәv
- hamul, hamin
- jumla, tekmә
Show answer
hamul, hamin
#67
Alisher Navoiy qaysi asarida –chï/ - chi affiksi haqida mulohaza yuritgan?
- Xamsatul-mutahayyirin
- Mezonul-avzon
- Muhokamatul-lug‘atayn
- Tarixi anbiyo va hukamo
Show answer
Muhokamatul-lug‘atayn
#68
Qaysi qatorda fe'ldan yasalgan sifatlar mavjud?
- sensiz, mallï
- taŋdag‘ï, andag‘ï
- yaŋï, qara
- buzuq, quruq
Show answer
buzuq, quruq
#69
-lik, -lïq, -lig, -lïg‘ (-lүk, -luq, -lүg, -lug‘) affikslari nimasi bilan farq qiladi?
- o‘zakning qalin-ingichkaligi, unlilarning xarakteriga ko‘ra.
- otdan fe'l yasaydi
- Otdan ot yasaydi
- Otdan sifat yasaydi
Show answer
o‘zakning qalin-ingichkaligi, unlilarning xarakteriga ko‘ra.
#70
Telim, ökush noaniq sonlari nechanchi asrgacha qo‘llangan?
- XIX asr
- XV asr
- XIV asr
- XVII asr
Show answer
XV asr
#71
Mundïn Urganch barayïn. Ostiga chizilgan so‘z qaysi kelishikda qo‘llangan?
- Bosh kelishikda
- Tushum kelishigida
- Jo‘nalish kelishigida
- Qaratqich kelishigida
Show answer
Jo‘nalish kelishigida
#72
Munlar ham yigirmi tөrt kishi tururlar gapidagi tagiga chizilgan so‘z to‘g‘risidagi qaysi hukm to‘g‘ri ko‘rsatilgan?
- Belgilash olmoshi
- Kishilik olmoshi
- Ko‘rsatish olmoshi
- So‘roq olmoshi
Show answer
Ko‘rsatish olmoshi
#73
Nāgāh so‘zi qaysi so‘z turkumiga mansub?
- Ravish
- Sifat
- Son
- Ot
Show answer
Ravish
#74
Numerativ (hisob) so‘z qo‘llangan qatorni toring?
- Bir – adl, ikinchi – davlat, үchүni – aql, tөrtүnchi – qanot (Q.B.)
- Emdi үchүŋүz үch yurtda turuŋ (Sh.Tar.)
- Birtә yarmaqni ikki bolub, yarmïn achqa bәrgәnni sahiy dey (Nav.)
- Bir sүrүk qo‘y (Rabg‘.)
Show answer
Bir sүrүk qo‘y (Rabg‘.)
#75
Өzimizni ahvalïmïznï alayïq gapidagi fe'l qaysi mayl shaklida qo‘llangan?
- Buyruq-istak mayli II shaxs ko‘plikda
- Buyruq-istak mayli I shaxs birlikda
- Buyruq-istak mayli I shaxs ko‘plikda
- Buyruq-istak mayli II shaxs birlikda
Show answer
Buyruq-istak mayli I shaxs ko‘plikda
#76
Qaysi qatordagi gapda tushum kelishigi belgisiz qo‘llangan?
- Teginni chaqïrïb aydïlar
- turg‘ïl, ne'matlar yegil
- aqlïmï tamam aldï
- barchasïnï aldï
Show answer
turg‘ïl, ne'matlar yegil
#77
–r, -ar, -әr, -ur, -үr qo‘shimchasi qaysi zamon shaklini hosil qiladi?
- Yaqin o‘tgan zamon
- O‘tgan zamon davom fe’li
- Hozirgi-kelasi zamon
- Uzoq o‘tgan zamon
Show answer
Hozirgi-kelasi zamon
#78
Sevүndi so‘zi qaysi nisbatda ekanligini aniqlang?
- Majhul nisbat
- O‘zlik nisbat
- Aniq nisbat
- Birgalik nisbat
Show answer
O‘zlik nisbat
#79
Sizlar ne aytasizlar? (ShT) Olmoshining qaysi turi qo‘llangan?
- gumon
- ko‘rsatish
- o‘zlik
- so‘roq
Show answer
so‘roq
#80
Sifatdosh shakli berilgan qatorni toping?
- Latofat mulkida sultonsen, ey jon//Qamuq boshdin-oyoqqa jonsen, ey jon
- Sabrdin yaxshi yo‘qtur, pesha qilsam // Bu yo‘lda sabr yo‘q, andesha
- Tishing, la'ling guhar jon durji ichra // Yuzung, qoshing quyosh oy
- Suyurmen ko‘zni, sizni ko‘rmak uchun // Yururmen yerda izni ko‘rmak
Show answer
Suyurmen ko‘zni, sizni ko‘rmak uchun // Yururmen yerda izni ko‘rmak
#81
So‘roq olmoshlari qo‘llangan qatorni belgilang?
- jumla, tekmә
- qayan, nechүk
- nimәrsә, birәv
- hamul, hamin
Show answer
qayan, nechүk
#82
Taba ko‘makchisi qanday ma'no ifodalaydi?
- yo‘nalish
- birgalik
- payt
- sabab
Show answer
yo‘nalish
#83
Taqsim son hosil qiluvchi qo‘shimcha qaysi qatorda berilgan?
- әv, -әlә, -әgү, -әgun
- –ar, -әr, -shar, -shәr
- ta, -tә, -lanchï, -lәnchi
- nch, -inch, -ïnch, -unch
Show answer
–ar, -әr, -shar, -shәr
#84
Taqï sharbat berdilәr, ichmәdi, kүchүn ichүrdilәr. Mazkur gapdagi ostiga chizilgan so‘z qaysi kelishikda?
- Jo‘nalish kelishigida
- Vosita kelishigida
- Tushum kelishigida
- Qaratqich kelishigida
Show answer
Vosita kelishigida
#85
Taqï/dag‘ï so‘zi qaysi so‘z turkumiga mansub?
- Bog‘lovchi
- Ot
- Yuklama
- Ko‘makchi
Show answer
Bog‘lovchi
#86
Trаnskripsiyasi noto‘g‘ri berilgan juftliklarni aniqlang?
- shohlïg‘ to‘n, shahar-u viloyati
- Buxoro, Xorazm
- tupraqdïn, molïndïn
- Kobul, mehribon
Show answer
shohlïg‘ to‘n, shahar-u viloyati
#87
Tartib son hosil qiluvchi qo‘shimcha berilgan qatorni belgilang?
- nchï, -nchi, -ïnchï, -inchi
- nch, -inch, -ïnch, -unch
- –nch, -inch, -ïnch, -unch, –nchï, --nchi, -ïnchï, -inchi
- ar, -әr, -shar, -shәr
Show answer
–nch, -inch, -ïnch, -unch, –nchï, --nchi, -ïnchï, -inchi
#88
Nevchun so‘roq olmoshi qaysi adib asarida ko‘proq uchraydi?
- Ogahiy
- Xorazmiy
- Navoiy
- Rabg‘uziy
Show answer
Navoiy
#89
Nemä/nimä so‘roq olmoshi qaysi obidada keng qo‘llangan?
- Tafsir
- O‘g‘uznoma
- Xusriv va Shirin
- Guliston bit-turkiy
Show answer
Tafsir
#90
Tekmә bir urmaq ornïna meŋә mïŋar urg‘ïl. Ushbu gapda sonning qaysi turi mavjud?
- taqsim
- kasr
- tartib
- chama
Show answer
taqsim
#91
O‘tgan zamon sifatdoshi berilgan qatorni toping?
- Tishing, la'ling guhar jon durji ichra // Yuzung, qoshing quyosh oy
- Sabrdin yaxshi yo‘qtur, pesha qilsam // Bu yo‘lda sabr yo‘q, andesha
- Visolingning bugun shukrin qilurmen // Xayoling ko‘zda uchqonin
- Suyurmen ko‘zni, sizni ko‘rmak uchun // Yururmen yerda izni ko‘rmak
Show answer
Visolingning bugun shukrin qilurmen // Xayoling ko‘zda uchqonin
#92
Faqirniŋ anï kөrәrgә kөp ārzum bar. Ushbu gapdagi tagiga chizilgan so‘z qaysi olmosh o‘rnida qo‘llangan?
- Belgilash olmoshi
- So‘roq olmoshi
- Kishilik olmoshi
- Ko‘rsatish olmoshi
Show answer
Kishilik olmoshi
#93
O‘zlashgan qo‘shimchalarni aniqlang?
- –zаr, -kоr
- lash, -lәsh
- zar, -zәr, -sar, -sәr
- dash, -dәsh
Show answer
–zаr, -kоr
#94
O‘zlik olmoshi berilgan qatorni toping?
- Kәrәk bolsam aŋa mәn, kendү kelsүn (Taf.)
- Nedүr atïŋ, qayu yerlik parisan?(Lutf.)
- Men qïchkïra berdim (Sh.Tar.)
- Nelүk bashïmg‘a tupraq qoymag‘ayïm (Xisrav va Sh.)
Show answer
Kәrәk bolsam aŋa mәn, kendү kelsүn (Taf.)
#95
Falastin taba barur boldïlar gapidagi ostiga chizilgan so‘z qaysi so‘z turkumiga mansub?
- Boglovchi
- Ko‘makchi
- Yuklama
- Ot
Show answer
Ko‘makchi
#96
Xаnnïŋ aldïna barali, arz qïlalï gapidagi fe'llar qaysi maylda ekanligini aniqlang?
- Buyruq-istak mayli I shaxs birlikda
- Buyruq-istak mayli I shaxs ko‘plikda
- Shart mayli
- Aniqlik mayli
Show answer
Buyruq-istak mayli I shaxs ko‘plikda
#97
Hadicha qatïna keldi, titrәyү aydï gapidagi ostiga chizilgan so‘z?
- Ravish
- Sifatdosh
- Harakat nomi
- Ravishdosh
Show answer
Ravishdosh
#98
Hamul dam kүydi Lutfiy sham yaŋlïq gapida olmoshning qaysi turi mavjud?
- Ko‘rsatish olmoshi
- Kishilik olmoshi
- Belgilash olmoshi
- So‘roq olmoshi
Show answer
Ko‘rsatish olmoshi
#99
Harakat nomi hosil qiluvchi qo‘shimchani belgilang?
- duq, -dүk, -dachï, -dәchi
- ban, -bәn, -ïban, - bәn
- –maq, -mәk, -ïsh, -ish
- mïsh, -mish, -r, -ar
Show answer
–maq, -mәk, -ïsh, -ish
#100
Shart maylining –sar/sär affiksli shakl asosan qaysi davr obidalarida qayd etiladi?
- eski o‘zbek tili
- qoraxoniylar
- eski turkiy til
- o‘rxun-enasoy
Show answer
o‘rxun-enasoy
#101
Majhul darajadagi fe’l odatda qaysi kelishik bilan munosabatga kirishadi?
- tushum
- qaratqich
- bosh
- jo‘nalish
Show answer
bosh
#102
Eski o‘zbek tilida -ar, -әr; -shar, -shәr, -rar, -rәr affiksi qaysi so‘z turkumiga qo‘shilgan?
- Son
- Sifat
- Ot
- Olmosh
Show answer
Son
#103
Eski o‘zbek tilida nechta kelishik mavjud bo‘lgan?
- 7 ta
- 6 ta
- 8 ta
- 5 ta
Show answer
7 ta
#104
Eski o‘zbek tilida –raq, –rәk affikslari sifatning qaysi darajasini hosil qilgan?
- oddiy
- orttirma
- qiyosiy
- belgining kamligi
Show answer
qiyosiy
#105
Eski o‘zbek tilida chag‘lï so‘zi qaysi ma'noda qo‘llangan?
- Bog‘lovchi vazifasida
- Ko‘makchi – payt ma'nosida
- To‘g‘ri javob berilmagan
- Sonning chama ma'nosini
Show answer
Sonning chama ma'nosini
#106
Tо Navоiy tekti ul ay furqatidin bahri ashk, Har qachon baqsaŋ quyash aksi anпq yashindadur. (Navoiy)Yashindadur so‘zidagi n:
- Tushum kelishigi qo‘shimchasi
- Tovush orttirish hodisasi
- Vosita kelishigi qo‘shimchasi
- Fe'lning nisbat qo‘shimchasi
Show answer
Vosita kelishigi qo‘shimchasi
#107
Qaysi qatorda ot kesimli gap berilgan?
- Ammo she'r ayturni ma'lum qïlmaydur erdim.
- Bu ishniŋ tadbiri ul turur.
- Ul hazratnïŋ shahr ichidәgi madrasasïda mudarrisdur. Bu ishniŋ tadbiri
Show answer
Ul hazratnïŋ shahr ichidәgi madrasasïda mudarrisdur. Bu ishniŋ tadbiri
#108
Qaysi qatorda payt holi berilgan?
- Uch kundin soŋ zindondïn chïqardïlar
- Bir og‘lannï anda qoydï
- Bu tarixni xob aytibtur
- Firoq otïna yana-yana keldim
Show answer
Uch kundin soŋ zindondïn chïqardïlar
#109
Ahbob, yigitlikni g‘anïmat tutuŋuz. Mazkur gap ifoda maqsadiga ko‘ra qanday gap?
- So‘roq gap
- Darak gap
- Buyruq gap
- His-hayajon gap
Show answer
Buyruq gap
#110
Shaxsi topilmas gapni aniqlang?
- Barcha salohiyatïn ushbu muammosïdïn ixsas qïlsa bolur
- Barur kishidin ul g‘azalg‘a tatabbu' qïlïb, noma yibәrib erdim.
- Ka'bai maqsud azmïg‘a qadam urdi.
- Va kөkәltәshni turkchә til bilә derlәr
Show answer
Barcha salohiyatïn ushbu muammosïdïn ixsas qïlsa bolur
#111
Shaxsi umumlashgan gapni belgilang?
- Qïla alg‘ancha ta'zim va adab binosïn yïqma va hurmat xilvatïdïn chïqma
- Ka'bai maqsud azmïg‘a qadam uruldi.
- Barur kishidin ul g‘azalg‘a tatabbu' qïlïb, noma yibәrib erdim.
- Va kөkәltәshni turkchә til bilә derlәr
Show answer
Qïla alg‘ancha ta'zim va adab binosïn yïqma va hurmat xilvatïdïn chïqma
#112
Qaysi qatorda shaxsi ma'lum gap berilgan?
- Qïla alg‘ancha ta'zim va adab binosïn yïqma va hurmat xilvatïdïn chïqma
- Barur kishidin ul g‘azalg‘a tatabbu' qïlïb, noma yibәrib erdim.
- Va kөkәltәshni turkchә til bilә derlәr
- Barcha salohiyatïn ushbu muammosïdïn ixsas qïlsa bolur
Show answer
Barur kishidin ul g‘azalg‘a tatabbu' qïlïb, noma yibәrib erdim.
#113
Qaysi qatorda shaxsi noma'lum gap berilgan?
- Barur kishidin ul g‘azalg‘a tatabbu' qïlïb, noma yibәrib erdim.
- Qïla alg‘ancha ta'zim va adab binosïn yïqma va hurmat xilvatïdïn chïqma
- Va kөkәltәshni turkchә til bilә derlәr
- Barcha salohiyatïn ushbu muammosïdïn ixsas qïlsa bolur
Show answer
Va kөkәltәshni turkchә til bilә derlәr
#114
Burung‘ï yïllarda ashlïg‘ïŋïznï yaxshï asraŋkim, soŋg‘ï yïllarg‘a yarag‘ay gapi qo‘shma gapning qaysi turiga mansubligini aniqlang?
- Ega ergash gapli qo‘shma gap
- To‘ldiruvchi ergash gapli qo‘shma gap
- Sabab ergash gapli qo‘shma gap
- Kesim ergash gapli qo‘shma gap
Show answer
Sabab ergash gapli qo‘shma gap
#115
Til tarixida V-X asrlar qanday davr hisoblanadi?
- Yangi turk davri
- Xun davri
- Qadimgi turkiy til davri
- O’rta turk davri
Show answer
Qadimgi turkiy til davri
#116
Turkiy tillarning mukammal klassifikat- siyasi kim tomonidan tuzilgan?
- Baskakov
- Polivonov
- Somoylov
- Rodlov
Show answer
Baskakov
#117
Turkiy tillar rus olimlari tomonidan nechanchi asrdan boshlab tasnif etila boshlagan?
- XVIII asr
- XX asr
- XVII asr
- XIX asr
Show answer
XIX asr
#118
O‘zbek tili tarixini dastlab kim davrlashtirgan?
- Barovkov
- O. Usmon
- T. Salimov
- Sherbak
Show answer
T. Salimov
#119
Qaysi turkshunos olim o‘zbek tili tarixini uyg‘ur adabiy tili, chig‘atoy adabiy tili, sho`ro davri o‘zbek adabiy tili deb, 3 davrga bo‘lgan?
- S.Malov
- M.A.Sherbak
- N.A.Baskakov
- K.Borovkov
Show answer
K.Borovkov
#120
Uyg‘ur yozuvi qaysi yozuvdan paydo bo‘lgan degan taxminlar bor?
- xorazm
- runik (o’rxun-enasoy)
- oromiy
- so’g’d
Show answer
so’g’d
#121
“d”, “dz” belgili dialekt qaysi davrlarda qo‘llangan?
- X -XII asr
- VII – XIII asr
- VI - IX asr
- VIII- XI asr
Show answer
VII – XIII asr
#122
“Qutadg‘u bilig”da qo‘llangan “yalchпq” so‘zining ma'nosini toping?
- oy
- Atorud yulduzi
- quyosh
- Mushtariy yulduzi
Show answer
oy
#123
“Qutadg‘u bilig”da “quyosh” so‘zi qanday atalgan?
- o‘ŋoy
- orzu
- kurud
- yashпq
Show answer
yashпq
#124
“Qutadg‘u bilig” asarining nechta qo‘lyozmali nusxalari ma'lum?
- 3 ta
- 1ta
- 4 ta
- 2 ta
Show answer
3 ta
#125
“Qutadg‘u bilig” asarini chinliklar qaysi nom bilan ataganlar?
- “Ziynat ul –umaro”
- “Shohnomayi turkiy”
- “Ayin ul – mamlakat”
- “Adab ul – muluk”
Show answer
“Adab ul – muluk”
#126
O‘zbek xalq tilining takomillashish davri?
- XIV asrning oxiridan XIX asrning 2 – yarmigacha
- XII–XV asrlar
- XIX asrning 2 – yarmi va XX asr boshlari
- XIV–VII asrlar
Show answer
XII–XV asrlar
#127
O‘zbek tilshunosligining dastlabki asari qaysi qatorda to‘g‘ri ko‘rsatilgan?
- Devoni lug‘otit turk”
- Alisher Navoiy “Muhokamat ul -lug‘atayn”
- Ibn Muxanna “Tarjumon“
- Mahmud Zamahshariy “Muqaddimat ul - adab”
Show answer
Devoni lug‘otit turk”
#128
Arab yozuvida bitilgan dastlabki turkiy yodgorlik qaysi qatorda ko‘rsatilgan?
- “Mahbub ul -qulub”
- “Hibat ul - haqoyiq”
- “Qisasi Rabg‘uziy”
- “Qutadg‘u bilig”
Show answer
“Qutadg‘u bilig”
#129
X – XV asrlarda O‘rta Osiyoda arab yozuvi bilan yonma-yon qo‘llangan turkiy yozuv qaysi?
- O‘rxun – Enasoy yozuvi
- Uyg‘ur yozuvi
- So‘g‘d yozuvi
- Xorazmiy yozuvi
Show answer
Uyg‘ur yozuvi
#130
“Qutadg‘u bilig” ning nechta qo‘lyozmasi bor, ular qanday nomlangan?
- 2 ta, Vena va Qo‘qon nusxasi
- 1 ta, Istanbul nusxasi
- 3 ta, Qohira, Namangan va Vena nusxasi.
- 1 ta, Toshkent nusxasi
Show answer
3 ta, Qohira, Namangan va Vena nusxasi.
#131
Turkiy tilga bag‘ishlangan dastlabki maxsus asarni aniqlang?
- “Turkiy tavsir”
- “Muqaddimat ul -adab”
- “At tuhfa”
- “Devoni lug‘atit turk”
Show answer
“Devoni lug‘atit turk”
#132
XI –XII asr yozma manbalarida “turk tili” yana qaysi atamalar bilan qo‘llangan?
- Bug‘raxon tili , o‘g‘uz tili , Qoshg‘ar tili
- o‘g‘uz tili , xoqon tili , Bug‘raxon tili
- Chig‘atoy tili , yag‘mo tili , Xoqoniya tili
- Xoqoniya tili, Bug‘raxon tili, Qoshg‘ar tili
Show answer
Xoqoniya tili, Bug‘raxon tili, Qoshg‘ar tili
#133
XI asr adabiy til negiz dialekti qaysi?
- d , dz lashish hodisasi
- d lashish hodisasi
- y lashish hodisasi
- z lashish hodisasi
Show answer
d , dz lashish hodisasi
#134
Mahmud Qoshg‘ariy turkiy tillarda qo‘llanadigan asosiy harflar nechta deb ta'riflagan?
- 32 ta
- 25 ta
- 18 ta
- 21 ta
Show answer
18 ta
#135
Devoni lug‘atit turk”da nechta bo‘lim bor?
- muqaddima va lug‘at qismidan
- 6 bo‘lim
- 8 bo‘lim
- 5 bo‘lim
Show answer
8 bo‘lim
#136
Mahmud Qoshg‘ariy “Devoni lug‘atit turk” asarini o‘zbek tiliga qaysi olim tarjima qilgan?
- G‘. Abdurahmonov
- Rustamov
- Sh.Shukurov
- S. Mutallibov
Show answer
S. Mutallibov
#137
“Devoni lug‘atit turk” qo‘lyozmasining topilishi?
- Istanbulda, 1914-1915
- Istanbulda, 1913
- Turkiyada, 1913
- Diyorbakr, 1914
Show answer
Diyorbakr, 1914
#138
”Devonu lug‘otit turk” asari nechanchi yillar o‘zbek tilida nashr qilingan?
- 1960-1965
- 1963 -1965
- 1961-1963
- 1960 – 1963
Show answer
1960 – 1963
#139
«Muqaddimatul adab» asarining muallifi kim?
- Zamaxshariy
- Fatx Ali Kojariy
- Abu Xayyon
- Mirza Maxdiyxon
Show answer
Zamaxshariy
#140
«Tafsir» kimning asari?
- S.Saroiy
- Yaqiniy
- Rabg‘uziy
- muallifi noma'lum
Show answer
muallifi noma'lum
#141
“Hibatul-haqoyiq” asarining nechta to‘liq va to‘liq bo‘lmagan nashri mavjud?
- 5 ta; 1ta nusxalari
- 3 ta ; 3ta nusxalari
- 4 ta; 2 ta nusxalari
- 2 ta ; 4 ta nusxalari
Show answer
3 ta ; 3ta nusxalari
#142
“Hibatul haqoyiq” asarining dastlabki nashri qaysi tilda va kim tomonidan amalga oshirilgan?
- Turk tilida Rashid Rahmon Arat tomonidan
- Usmonli turk tilida Najib Osim tomonidan
- O‘zbek tilida K.Karimov tomonidan
- Rus tilida S.ye.Malov tomonidan
Show answer
Usmonli turk tilida Najib Osim tomonidan
#143
“Turkiy tafsir” qo‘lyozmasi qaysi shahardan topilgan?
- Kalkutta
- Istanbul
- Samarqand
- Qarshi
Show answer
Qarshi
#144
“Devoni hikmat” ning o‘z davriga yaqin nusxalari qachon ko‘chirilgan?
- XV – XVII asr
- XIV – XV asr
- XVIII – XIX asr
- XIII – XIV asr
Show answer
XV – XVII asr
#145
“Devoni hikmat” da qaysi qabila lahja tili uyushmasi shakllangan?
- qipchoq
- qarluq
- chigil
- o‘g‘uz
Show answer
qipchoq
#146
XIII-XIV asrlar adabiy manbalari to‘g‘ri berilgan qatorni aniqlang?
- «Xusrav va Shirin», «Nahjul farodis», «Mahzanul asror», Atoiy g‘azallari
- «O‘g‘uznoma», «Muhabbatnoma», «Xusrav va Shirin», «Nahjul farodis»
- «O‘g‘uznoma», «Muhabbatnoma», «Xusrav va Shirin», «O‘q va yoy
Show answer
«O‘g‘uznoma», «Muhabbatnoma», «Xusrav va Shirin», «Nahjul farodis»
#147
XI – XIV asr rasmiy hujjatlar tilini qaysi turkolog maxsus o‘rgangan?
- K. Borovkov, L.Yu.Yakubovskiy, .A.Batmonov
- O.D. Chexovich, B.Ya. Vladimirso, V Bartold
- E.R.Tenishev O.D.Chexovich, S.Y.Malov
- S.Y.Malov , N.M. Shcherbak, S.P. Tolstov
Show answer
E.R.Tenishev O.D.Chexovich, S.Y.Malov
#148
Y belgili dialektning shakllanishi nechanchi asrda tugallandi?
- XII asrda
- XI asrda
- XIII asrda
- XIV asrda
Show answer
XIV asrda
#149
XIV-XVII asrlardagi o`zbek adabiy tiliga nisbatan g`arb turkologlari ko`proq qanday atama qo`llashadi?
- Sart tili
- Turk tili
- Eski o`zbek tili
- Chig`atoy tili
Show answer
Chig`atoy tili
#150
“Eski o‘zbek adabiy tili” davri to‘g‘ri ko‘rsatilgan qatorni aniqlang?
- XI – XV asrlar
- XIV asrning 1-yarmi - XIX asrlar
- XIII – XVI asrlar
- XV – XIX asrlar
Show answer
XIV asrning 1-yarmi - XIX asrlar
#151
Eski o`zbek adabiy tiliga oid yodgorliklar qaysi yozuvda bitilgan?
- Arab
- Run
- Uyg`ur
- Lotin
Show answer
Arab
#152
“Muhabbatnoma”da qaysi til xususiyatlari ko‘proq aks etadi?
- qarluq
- o‘g‘uz-qipchoq
- o‘g‘uz
- qipchoq
Show answer
o‘g‘uz-qipchoq
#153
Alisher Navoiy asarlari tilida qaysi lahja xususiyatlari mavjud?
- o‘g‘uz, qipchoq va qarluq lahjasi
- o‘g‘uz va qarluq lahjasi
- qipchoq va o‘g‘uz lahjasi
- faqat qarluq lahjasi
Show answer
o‘g‘uz, qipchoq va qarluq lahjasi
#154
O‘zbek adabiy tilini yuqori cho‘qqiga olib chiqishda Alisher Navoiyning asosiy xizmatlari qaysi qatorda berilgan?
- Har ikki tilda go‘zal asarlar bitgani, mashhur “Lison ut -tayr”, “Mahbub
- Ona tilining sofligi uchun kurashgani, “Nazm ul-javohir” asarini
- “Xamsa” ni shu tilda yaratgani, adabiyotshunoslik va tilshunoslikka oid
- O‘z asarlarini turkiy (o‘zbek) tilda yozgani , ona tili borasidagi
Show answer
O‘z asarlarini turkiy (o‘zbek) tilda yozgani , ona tili borasidagi
#155
Alisher Navoiy asarlari tili leksikasini qaysi o‘zbek olimi maxsus tadqiq etgan?
- H.Dadaboev
- Bafoyev
- Rustamov
- X.Doniyorov
Show answer
Bafoyev
#156
Navoiy asarlariga bag‘ishlangan dastlabki lug‘at qanday nomlanadi?
- Badoe al-lug‘at
- Maboni ul -lug‘at
- Muntahabul lug‘at
- Abushqa
Show answer
Badoe al-lug‘at
#157
Nechanchi asrdan boshlab o‘zbek atamasi etnonim sifatida qo’llanila boshlagan?
- XI asrdan boshlab
- VI asrdan boshlab
- VIII asrdan boshlab
- XVI asrdan boshlab
Show answer
XVI asrdan boshlab
#158
Qaysi yozuv O‘rta Osiyoning turkiy xalqlari orasida XV asr oxiriga qadar arab xati bilan yonma-yon qo‘llanildi?
- uyg‘ur
- xorazm
- runik (o’rxun-enasoy)
- so’g’d
Show answer
uyg‘ur
#159
“Abushqa” lug‘atining muallifi kim?
- Aloyi binni Muhibiy
- Mehdixon
- Muhammad Chingiy
- Tali Imoniy Hirotiy
Show answer
Aloyi binni Muhibiy
#160
“Abushqa” lug‘atini 1869 yilda nashr ettirib, fransuz tiliga tarjima qilgan turkolog kim?
- V.V.Velyaminov
- Borovkov
- Shcherbak
- N.A.Baskakov
Show answer
Borovkov
#161
“Shayboniynoma”da qaysi dialekt unsurlari ko‘p qo‘llangan?
- qipchoq
- o‘g‘uz
- chigil
- qarluq
Show answer
qipchoq
#162
Qaysi olimlar chig‘atoy tilini sun`iy til deb ta’kidlashadi?
- Diklund, Kallend, Shott
- Ramsted, Anderson, Minkovich
- V.V.Radlov, A.M.Shcherbak, A.Bahodirxon
- Rask, Mukkachi, Anderson
Show answer
V.V.Radlov, A.M.Shcherbak, A.Bahodirxon
#163
“Boburnoma” asari rus tiliga kim tomonidan tarjima qilingan?
- Vitzen
- P.M Melioranskiy
- M.Sale
- N.Ilminskiy
Show answer
M.Sale
#164
“Husni dil” dostoni kimning qalamiga mansub?
- Nishotiy
- MunisXorazmiy
- Turdi
- Lutfiy
Show answer
Nishotiy
#165
Turkiy asar “Firdavs ul-iqbol”, tilshunoslik va pedagogikaga oid “Savodi ta'lim” asarlarini kim yozgan?
- Munis Xorazmiy
- Gulxaniy
- Muqimiy
- Nishotiy
Show answer
Munis Xorazmiy
#166
Qaysi shoir asarlari tiliga Fuzuliy asarlarining tili tasir ko’rsatgan?
- Gulxaniy
- Turdi
- Bahodirxon
- Maxmur
Show answer
Turdi
#167
Shevalar adabiy tildan qaysi jihatlari bilan farq qiladi?
- leksik
- grammatik
- fonetik, leksik va grammatik
- fonetik
Show answer
fonetik, leksik va grammatik
#168
Adabiy tilning qanday shakli bor?
- ilmiy, rasmiy va badiiy uslublar
- og‘zaki adabiy til va yozma adabiy til
- so‘zlashuv uslubi va kitobiy uslub so‘zlashuv,
- xalq shevalari va adabiy til
Show answer
og‘zaki adabiy til va yozma adabiy til
#169
Tilshunoslikda lahja atamasi qanday tushunchani anglatadi?
- bir-biriga yaqin bo‘lgan shevalar yig‘indisi
- ma’lum shevaning kichik bir qismi
- sheva atamasining sinonimi sifatida ishlatiladi
- xalq tilining ma’lum bir me’yorlarga keltirilgan shakli
Show answer
bir-biriga yaqin bo‘lgan shevalar yig‘indisi
#170
Qaysi qatorda adabiy tilning yozma shakliga xos xususiyat noto‘g‘ri ifodalangan?
- yozma shaklda orfografik va tinish belgilariga oid qonun-qoidalarga amal
- yozma nutq kishilar orasidagi bevosita aloqa vositasi hisoblanadi
- yozma shakl og‘zaki shaklga qaraganda til taraqqiyotining keyingi
- yozma shakl uchun masofa va zamonning ahamiyati yo‘q
Show answer
yozma nutq kishilar orasidagi bevosita aloqa vositasi hisoblanadi
#171
Hozirgi o‘zbek adabiy tili uchun qaysi lahjaga kiradigan shevalar asos qilib olingan?
- qipchoq lahjasi
- qarluq lahjasi
- qarluq va qipchoq lahjalari
- o‘g‘uz lahjasi
Show answer
qarluq lahjasi
#172
Xalq shevalarining qanday shakli bor?
- faqat yozma va dabiy til shakli
- faqat adabiy til shakli
- faqat og‘zaki shakli
- faqat yozma shakli
Show answer
faqat og‘zaki shakli
#173
O‘zbek tili qaysi til oilasining qaysi guruhiga mansub?
- eron oilasining hind-yevropa guruhiga
- hind-evropa oilasining turkiy guruhiga
- oltoy oilasining turkiy guruhiga
- turkiy tillar oilasining oltoy guruhiga
Show answer
oltoy oilasining turkiy guruhiga
#174
Ijtimoiy hayotda ro‘y bergan o‘zgarishlar hammadan avval va ko‘proq tilshunoslikning qaysi bo‘limida o‘z ifodasini topadi hamda unda ayrim o‘zgarishlar bo‘lishiga olib keladi?
- leksikologiyada (lug‘at tarkibid
- grammatikada
- so‘z yasalishida
- orfoepiyada
Show answer
leksikologiyada (lug‘at tarkibid
#175
Eski o‘zbek adabiy tili qaysi asrlarda shakllangan edi?
- XIII asrda
- X-XI asrlarda
- XIV asrda
- XI-XII asrlarda
Show answer
XI-XII asrlarda
#176
O‘zbek adabiy tili qaysi jihatdan Toshkent shahar shevasiga asoslanadi?
- sintaktik
- fonetik
- leksik
- morfologik
Show answer
fonetik
#177
Hozirgi o‘zbek adabiy tili uchun qaysi shevalar asos qilib olingan?
- Xorazm-Urganch
- Andijon-Shahrixon
- Farg‘ona-Toshkent
- Toshkent-Guliston
Show answer
Farg‘ona-Toshkent
#178
Qaysi qatordagi izoh noto‘g‘ri?
- adabiy til shu xalq tilida so‘zlashuvchilar uchun umumiy bo‘ladi
- xalq tili o‘zbek adabiy tili hisoblanadi
- xalq tili o‘zbek xalqining so‘zlashuv nutqidir
- xalq tili tarkibida adabiy til ham bo‘ladi
Show answer
xalq tili o‘zbek adabiy tili hisoblanadi
#179
Tilning rivojlanib borish belgilaridan biri noto‘g‘ri ko‘rsatilgan javobni toping.
- o‘zbek tiliga xos bo‘lmagan bo‘g‘in turlari paydo bo‘ldi
- ayrim o‘zbekcha so‘zlarning ma’nolarida o‘zgarish yuz berib, ular yangi
- so‘z o‘rtasida ikkita undoshning yonma-yon kelish holatlari paydo bo‘ldi
- unli tovushlarning yonma-yon kelish holatlari paydo bo‘ldi
Show answer
o‘zbek tiliga xos bo‘lmagan bo‘g‘in turlari paydo bo‘ldi
#180
Qaysi lahjada jo‘nalish kelishigi qo‘shimchasi - a shaklida qo‘llanadi?
- qarluq
- o‘g‘uz
- qipchoq
- shahar shevalarida
Show answer
o‘g‘uz
#181
Ko‘pincha so‘z oxiridagi g‘ tovushi o‘rnida v aytilishi qaysi lahjada so‘zlashuvchilar nutqiga xos?
- qipchoq lahjasida so‘zlashuvchilarga
- shahar shevalarida so‘zlashuvchilarga
- o‘g‘uz lahjasida so‘zlashuvchilarga
- qarluq lahjasida so‘zlashuvchilarga
Show answer
qipchoq lahjasida so‘zlashuvchilarga
#182
Xalq shevalari nima?
- adabiy tilning og‘zaki va yozma shakllari mavjud bo‘lib, uning og‘zaki
- qo‘llanish doirasi ma’lum hudud bilan chegaralangan umumxalq tilining
- o‘zbek millatining hamma uchun umumiy bo‘lgan tili
- umumxalq tilining me’yorga solingan shakli
Show answer
qo‘llanish doirasi ma’lum hudud bilan chegaralangan umumxalq tilining
#183
Quyidagi tillardan qaysi biri oltoy tillar oilasiga mansub emas?
- turkiy tillar tarmog‘i
- yapon tillari tarmog‘i
- barchasi oltoy tillari oilasiga mansub.
- eron tillari tarmog‘i
Show answer
eron tillari tarmog‘i
#184
Quyidagi topishmoqning javobini toping. Og‘izdan chiqquncha meniki, og‘izdan chiqqani elniki.
- til
- gap
- ilm
- so‘z
Show answer
so‘z
#185
Nima sababdan til ijtimoiy hodisa sanaladi?
- toʻgʻri javob yoʻq
- chunki til jamiyatlar o‘rtasidagi aloqa uchun xizmat qilmaydi
- chunki til jamiyatga xizmat qilmaydi
- chunki til insonlarning o‘zaro munosabatga kirishuviga xizmat qiladi
Show answer
chunki til insonlarning o‘zaro munosabatga kirishuviga xizmat qiladi
#186
Og‘zaki nutqdan qayerlarda foydalaniladi?
- radio va telefonda
- o‘zaro suhbatlarda va ma’ruzalarda
- Internetda
- barchasi to‘g‘ri.
Show answer
barchasi to‘g‘ri.
#187
Hozirgi kunda til oilalari soni...
- 30 dan ortiq
- 6 ta
- 20 dan ortiq
- 10 dan ortiq
Show answer
20 dan ortiq
#188
Umumiy tilshunoslik fanining maqsadlari noto‘g‘ ri ko‘rsatilgan javobni toping.
- tillarning tasnifini yaratish;
- lingvistik bilimlarni tajribada qo‘llash
- til haqidagi fanning sathlarini va ularni o‘rganuvchi sohalarni
- lingvistik tahlil metodikasini ishlab chiqish tilning tabiatini,
Show answer
lingvistik tahlil metodikasini ishlab chiqish tilning tabiatini,
#189
Tilning tarkibiy qismlari noto‘g‘ ri berilgan javobni aniqlang.
- tovushlar tizimi.
- harflar tizimi
- lug‘at boyligi
- grammatik qurilishi
Show answer
harflar tizimi
#190
Morfologik tasnif bo‘yicha o‘zbek tili qaysi guruhga kiradi?
- polisintetik tillarga
- agglyunativ tillarga
- amorf tillarga
- flektiv tillarga
Show answer
agglyunativ tillarga
#191
Quyidagi tillardan qaysi biri oltoy tillar oilasiga mansub emas?
- barchasi oltoy tillari oilasiga mansub.
- turkiy tillar tarmog‘i
- hind tillari tarmog‘i
- yapon tillari tarmog‘i
Show answer
hind tillari tarmog‘i
#192
Qadimgi turkiy til qaysi davrlargacha qo‘llangan?
- XV asrgacha
- XIV asrgacha
- X asrgacha
- VIII asrgacha
Show answer
X asrgacha
#193
Olimlarning hisob-kitobiga ko‘ra yer yuzida nechta til mavjud?
- 6000 dan ortiq
- 2000 dan ortiq
- 2000 ga yaqin
- 3000 ga yaqin
Show answer
6000 dan ortiq
#194
Qanday til o‘lik til hisoblanadi?
- barcha jabvoblar toʻgʻri
- jamiyatdan uzilgan til
- insonlarning aloqasiga xizmat qiladigan til
- o‘z yozuviga ega bo‘lmagan til
Show answer
jamiyatdan uzilgan til
#195
Quyidagi topishmoqning javobini toping. Og‘izdan chiqquncha meniki, og‘izdan chiqqani elniki.
- til
- gap
- ilm
- so‘z
Show answer
so‘z
#196
Hind-yevropa tillar oilasiga kirmaydigan til nomi qaysi javobda berilgan?
- pahlaviy
- osetin
- gagauz
- eron
Show answer
gagauz
#197
Xorazm shеvasiga xos so‘zlar qaysi javobda bеrilgan?
- Oxun, shahar, uy
- Axtiq, sеcha, arja
- Olopti, g‘o‘lim, inak
- Borutti, kеlutti, eshik (hovli)
Show answer
Axtiq, sеcha, arja
#198
Quyidagilardan qaysilari uzoq vaqtgacha o‘zgarmasligi mumkin? 1) gap bo‘laklarining joylashuvi; 2) lug‘at boyligi; 3) nutq tovushlari; 4) so‘z turkumlari tizimi; 5) tildagi so‘zlar;
- 1, 4, 5
- 2, 4, 5
- 1, 2, 5
- 1, 3, 4,
Show answer
1, 3, 4,
#199
O‘zbеk tili lеksikasi tarkibidan chiqib kеtish arafasida turgan so‘zlar qaysi qatorda bеrilgan?
- oblast, rayon, xirurg
- dallol, dilеr, maklеr, kontrakt
- tadbirkor, ishbilarmon
- markеting, mеnеjmеnt, kompyutеr
Show answer
oblast, rayon, xirurg
#200
XI-XIV asrlarda xalqimiz foydalangan til qanday nomlanadi?
- eski o‘zbek tili
- qadimiy turkiy til
- qadimgi o‘zbek tili
- eski turkiy til
Show answer
eski turkiy til
#201
Tilshunoslik fani qaysi fanlar guruhiga kiradi?
- matematika fanlari;
- ijtimoiy-gumanitar fanlar;
- texnika fanlari;
- tabiiy fanlar;
Show answer
ijtimoiy-gumanitar fanlar;
#202
Tilshunoslik fanining turlari noto‘g‘ri berilgan javobni toping.
- barcha javoblar to‘g‘ri.
- nazariy va amaliy tilshunoslik;
- umumiy va xususiy tilshunoslik;
- qiyosiy va tavsifiy tilshunoslik;
Show answer
qiyosiy va tavsifiy tilshunoslik;
#203
Qaysi javobda shеvaga xos so‘zlar bеrilgan?
- oliynasab, mujgon, go‘ja
- ushbu, kitob, daftar
- bu yoqqa, ana u еrda
- kеlopti, borvotti, aytovuz
Show answer
kеlopti, borvotti, aytovuz
#204
Til taxminan qaysi davrda paydo bo‘lgan?
- ibtidoiy jamoa tuzumi davrida;
- oila paydo bo‘lgandan keyin;
- o‘q-yoy kashf qilingandan keyin;
- gzildirak kashf qilingandan keyin;
Show answer
ibtidoiy jamoa tuzumi davrida;
#205
Tilning tarkibiy qismlari noto‘g‘ri berilgan javobni aniqlang.
- harflar tizimi;
- grammatik qurilishi;
- tovushlar tizimi;
- lug‘at boyligi;
Show answer
harflar tizimi;
#206
O‘zbek tili leksikasida yangi ma’no kasb qilgan so‘zlarni toping.
- barchasi to‘g‘ri
- ishbilarmon, tadbirkor
- dallol, bozorbop
- firmachi, fermer
Show answer
ishbilarmon, tadbirkor
#207
Til oilalariga xos xususiyatlar noto‘g‘ri ko‘rsatilgan javobni bеlgilang.
- kеlib chiqish manbasi bir xil bo‘lgan tillar
- lug‘aviy jihatdan yaqin bo‘lgan tillar
- fonеtik jihatdan yaqin bo‘lgan tillar
- grammatik jihatdan yaqin bo‘lgan tillar
Show answer
lug‘aviy jihatdan yaqin bo‘lgan tillar
#208
Quyidagi qaysi bo‘linish to‘g‘ri?
- til turkumi > til oilasi > muayyan til
- til oilasi > til turkumi > muayyan til
- til turkumi > muayyan til > til oilasi
- muayyan til > til turkumi > til oilasi
Show answer
til oilasi > til turkumi > muayyan til
#209
Quyidagi maqolni davom ettiring: Ovqatni tuzi mazali qiladi, odamni - ...
- ko‘zi
- yuzi
- so‘zi
- o‘zi
Show answer
so‘zi
#210
Til va nutqning o‘zaro farqlari ko‘rsatilgan javobni toping.
- til aloqa vositasi, nutq esa shu aloqa jarayonini amalga oshirishga
- barchasi to‘g‘ri.
- tilni xalq yaratadi, nutq esa ma’lum shaxsga tegishli bo‘ladi
- tilning umri uni yaratgan xalq umridek uzundir, nutq umri qisqa bo‘ladi
Show answer
barchasi to‘g‘ri.
#211
Qaysi so‘zlarda jarangsiz undoshlar ishtirok etmagan? 1) bulbul; 2) maydon; 3) jadval; 4) va’zxon; 5) qo‘llar; 6) vijdon; 7) sog‘lom; 8) doimiy; 9) darslik; 10) manba.
- 2,3,6,8
- 1,4,5,7,
- 1,2,3,6,8,10
- 1,2,4,5,9
Show answer
1,2,3,6,8,10
#212
Tilning old qismida hosil bo‘ladigan undosh tovushlarni belgilang.
- ch, k
- r, l
- b, p
- v, f
Show answer
r, l
#213
Qaysi qatordagi so‘zlarda qo‘shimcha qo‘shilishi bilan tovush o‘zgarishi sodir bo‘lgan?
- ko‘ylakchan, ko‘klam, o‘lguncha
- qaynoq, maqtov, o‘yna
- shirinlik, ko‘pchilik, bog‘lam
- o‘lcham, kuyla, o‘ymakor
Show answer
qaynoq, maqtov, o‘yna
#214
Qaysi so‘zda yonma-yon kelgan tovushlar nutqda ba’zan o‘rin almashishi mumkin?
- yozgandir
- stantsiya
- tuproq
- yurakka
Show answer
tuproq
#215
O‘lcha-o‘lchov, kurak – kuragi, ot-ata kabi o‘zak va qo‘shimchalarning qo‘shilishida tovush o‘zgarishlarining qaysi turi vujudga kelgan?
- tovush almashishi
- tovush almashishi va orttirilishi
- tovush almashishi va tushishi
- tovush tushishi
Show answer
tovush almashishi
#216
Quyidagi so‘zlarning qaysi biri tarkibida ochiq bo‘g‘in bor?
- albomning
- otlantirmoq
- ishlatmoq
- tasdiqlamoq
Show answer
tasdiqlamoq
#217
Qaysi qatordagi so‘zlar faqat ochiq bo‘g‘indan iborat?
- arra, fazo, quyosh;
- mazali, go‘yo, keladi;
- nozanin, azamat, ota;
- mana, ko‘rpa, semiz;
Show answer
mazali, go‘yo, keladi;
#218
Quyidagi qatorlarning qaysi birida sh tovushining jaranglisi qo‘llangan so‘zlar qayd etilgan?
- kajava, ajrim;
- jabr, gajak;
- gijda, ajdod;
- jola, janr;
Show answer
jola, janr;
#219
Qaysi qatordagi so‘zlarning undoshlari lab tovushlaridan iborat?
- baraka, badbo‘y, vafo;
- papka, shapka, popuk;
- vzvod, vojib, vrach;
- bevafo, bomba, popop
Show answer
bevafo, bomba, popop
#220
Qaysi qatordagi so‘zlarning undoshlari til oldi tovushlaridan iborat?
- dilozor, jondor, larza;
- latta, nojins, jodugar;
- diyda, joynamoz, latofat;
- jirttaki, laparchi, lahza;
Show answer
dilozor, jondor, larza;
#221
Kontrakt so‘zining ikkinchi bo‘g‘ini necha unli va necha undoshdan iborat?
- 1 unli va 3 undosh;
- 1 unli va 4 undosh;
- 1 unli va 2 undosh;
- 1 unli va 5 undosh;
Show answer
1 unli va 4 undosh;
#222
Qaysi so‘zda qator kelgan undoshning keyingisi ta’sirida oldingisi ham unga o‘xshab talaffuz qilinadi?
- yigitcha
- yurakka
- o‘qibdi
- ketdi
Show answer
yigitcha
#223
Tovushlarni talaffuz qilganimizda un paychalari tarang tortilgan bo‘lmasa, qanday tovushlar hosil bo‘ladi?
- undosh tovushlar
- jarangli undoshlar
- jarangsiz undoshlar
- unli tovushlar
Show answer
jarangsiz undoshlar
#224
Berilgan so‘zlarning qaysi birida qo‘shimchalar qo‘shilishi natijasida fonetik o‘zgarish yuz bergan? 1) susaymoq; 2) qiynamoq; 3) bo‘yoqdor; 4) o‘tqizmoq; 5) chanqamoq; 6) qaynoqroq
- 1,2,3,4
- 1,,3,6
- 3,4,5,6
- 1,2,3,6
Show answer
1,2,3,6
#225
Qaysi so‘z talaffuz qilinganda, keyingi tovush oldingi tovushni o‘ziga moslashtiradi?
- yozsin
- aytdi
- zarur
- yurakka
Show answer
yozsin
#226
Qaysi so‘z talaffuz qilinganda oldingi tovush keyingi tovushni o‘ziga moslashtiradi?
- tuzsin
- otdan
- yozsin
- yigitcha
Show answer
otdan
#227
Qaysi qatordagi so‘zlarning undoshlari faqat til orqa undoshlaridan iborat?
- egik, go‘ng, kakao
- kukun, katak, grek
- kakku, kek, keyin
- ko‘k, gala, geolog
Show answer
egik, go‘ng, kakao
#228
Qaysi qatordagi so‘zlarning undoshlari burun sonorlaridan iborat?
- paxta, mo‘may, mo‘min
- mung, no‘noq, mamont
- namuna, mangu, manman
- namoyon, nenes, nomus
Show answer
namuna, mangu, manman
#229
Qaysi qatordagi so‘zlarning undoshlari faqat til oldi jarangsizlaridan iborat?
- soat, sutchi, tutash
- sitata, so‘ta, to‘tiyo
- sasi, soat, tutuq
- sas, sitam, tatar
Show answer
soat, sutchi, tutash
#230
Qaysi qatordagi so‘zlarning undoshlari jarangli lab tovushlaridan iborat?
- beibo, beva, vabo
- bob, bobo, betob
- ivi, bibi, vafo
- ibo, bambuk, bevafo
Show answer
beibo, beva, vabo
#231
Qaysi qatordagi so‘zlarning jarangli undoshlari jarangsiz juftiga aylantirilsa, boshqa so‘zlar kelib chiqadi?
- did, jo‘ja, bibi
- zo‘r, zambil, beva
- dod, g‘ozg‘oz, g‘oziy
- go‘ja, jag‘jag‘, dud
Show answer
go‘ja, jag‘jag‘, dud
#232
Qaysi qatordagi barcha so‘zlarda jo‘ja so‘zidagi undoshning jarangsizi qo‘llangan?
- chalg‘i, kuch, shosh
- acha, ko‘cha, xipcha
- osha, qo‘sha, shish
- tosh, bosh, kuch
Show answer
acha, ko‘cha, xipcha
#233
Qaysi qatordagi barcha so‘zlarda jurnal so‘zidagi j jaranglisining jarangsiz jufti qo‘llangan?
- osha, qo‘sha, shish
- tosh, bosh, kuch
- acha, ko‘cha, xipcha
- chalg‘i, kuch, shosh
Show answer
osha, qo‘sha, shish
#234
Qaysi qatordagi so‘zlar urg‘usi aksar hollarda birinchi bo‘g‘inda bo‘ladi?
- madad, maket, malax
- ilgich, luqma, ildiz
- navbat, mo‘g‘ul, nasha
- zo‘rg‘a, issiq, proza
Show answer
zo‘rg‘a, issiq, proza
#235
Qaysi qatordagi so‘zda ochiq bo‘g‘in qo‘llangan?
- barzangi
- vazmin
- bellashmoq
- qatnov
Show answer
barzangi
#236
Qaysi qatordagi undoshlar to‘rt tovushdan iborat bo‘lib, besh harf bilan ifodalangan?
- yangi, yanga, yungi
- teng, suyuk, keng
- bo‘yoq, qiyoq, mayoq
- yupqa, yugan, yoxud
Show answer
yangi, yanga, yungi
#237
Qaysi qatordagi so‘zlarda tovush tushishi sodir bo‘lgan?
- sarg‘ay, yarmi, burni
- jinni, ayni, ma’ni
- chayla, qayla, sag
- qo‘shni, chinni, shinni
Show answer
sarg‘ay, yarmi, burni
#238
Pasay, susay so‘zlarida o‘zak va qo‘shimchalarning qo‘shilishidan qanday fonetik o‘zgarish vujudga kelgan?
- undosh tovushlar tushishi
- unli tovushlar almashishi
- undosh tovushlar almashishi
- unli tovushlar tushishi
Show answer
undosh tovushlar tushishi
#239
Urg‘uni ko‘chirish natijasida yangi ma’no anglatuvchi so‘zlar qatorini aniqlang.
- muhim, ahil, chog‘lar
- bola, fasl, mehr
- ishlar, hozir, qo‘llar
- odam, qadr, yigitcha
Show answer
ishlar, hozir, qo‘llar
#240
Quyidagi so‘zlarning qaysi qatorida qo‘shimcha qo‘shilishi bilan tovush o‘zgarishi sodir bo‘lgan?
- o‘lcham, to‘plam, o‘ymakor
- ko‘ylakchan, ko‘klam, o‘lguncha
- shirinlik, ko‘pchilik, bog‘lam
- guldiros, qishloq, ovloq
Show answer
guldiros, qishloq, ovloq
#241
Unli va jarangli undosh tovushlardan hosil bo‘lgan so‘zlarni belgilang.
- bolalar, gul, ozod
- maktab, sabab, maqol
- mashq, kitob, so‘z
- paxta, xalq, choynak
Show answer
bolalar, gul, ozod
#242
Qaysi qatordagi so‘zlarning urg‘usi ko‘chsa, so‘z ma’nosi o‘zgaradi?
- bahor, atlas, yaxshi
- qo‘llar, yangi, bog‘lar
- hovli, zavqli, shaharga
- oshiq, surma, mudir
Show answer
qo‘llar, yangi, bog‘lar
#243
Qaysi so‘zlar faqat jarangli undoshlardan iborat? 1) ko‘ylak; 2) maydon; 3) jadval; 4) va’zxon; 5) qo‘llar; 6) vijdon; 7) sog‘lom; 8) doimiy; 9) darslik; 10) osmon.
- 1,2,3,4,5,8,10
- 1,2,4,5,8,9
- 1,4,5,7,9
- 2,3,6,8
Show answer
2,3,6,8
#244
Urg‘u ma’no farqlash vazifasini bajargan so‘zlarni belgilang. 1) tortma; 2) akademik; 3) o‘quvchimiz; 4) tok; 5) etik; 6) ko‘zlar; 7) changi; 8) tort.
- Barcha so‘zlarda urg‘u ma’no farqlash vazifasini bajargan.
- 1,2,3,4,6,7,8
- 1,2,3,5,6,7
- 1,2,3,4,6,7
Show answer
1,2,3,5,6,7
#245
Qaysi qatordagi so‘zlarda sirg‘aluvchi j tovushi berilgan?
- jar, ajin, ajdar
- g‘ijduvon, gijda, mujda
- janob, Jamshid, Jomiy
- jajji, jazo, javob
Show answer
g‘ijduvon, gijda, mujda
Play in QuizPilot