DTM
Evolyutsion_talimot_300_test_docx
muallif: Sevara035 · 300 ta savol ·
0 saqlash
QuizPilotda o'ynash
#1
Evolyutsion ta’limot nimani o‘rganadi?
- Faqat organizmlar geografiyasini
- Faqat organizmning individual o‘sishini
- Tirik organizmlarning tarixiy rivojlanishi va avlodlar davomida o‘zgarishini
- Faqat hujayra kimyosini
Javobni ko'rish
Tirik organizmlarning tarixiy rivojlanishi va avlodlar davomida o‘zgarishini
#2
Biologik evolyutsiya nimani anglatadi?
- Organizmlarning mavsumiy ko‘chishini
- Populyatsiyalarning avlodlar davomida irsiy o‘zgarishini
- Organizmning bir kunda o‘sishini
- Faqat tashqi rang o‘zgarishini
Javobni ko'rish
Populyatsiyalarning avlodlar davomida irsiy o‘zgarishini
#3
Evolyutsion qarashlarning dastlabki shakllanishida nima muhim bo‘lgan?
- Elektron mikroskop
- Genom tahrirlash
- DNK sekvenslash
- Tabiatni kuzatish va tirik mavjudotlar xilma-xilligini tushuntirishga urinishlar
Javobni ko'rish
Tabiatni kuzatish va tirik mavjudotlar xilma-xilligini tushuntirishga urinishlar
#4
Aristotel qarashlari ko‘proq qaysi jihat bilan bog‘lanadi?
- Genetik kod
- DNK tuzilishi
- Organizmlarni tartiblash va tabiatdagi pog‘onalar haqidagi qarashlar
- Tabiiy tanlanishning genetik modeli
Javobni ko'rish
Organizmlarni tartiblash va tabiatdagi pog‘onalar haqidagi qarashlar
#5
Evolyutsion ta’limotdan oldingi ko‘plab qarashlarda qanday fikr keng tarqalgan?
- Allellar doim o‘zgaradi
- Turlar o‘zgarmas shakllar sifatida qaralgan
- Barcha turlar laboratoriyada yaratilgan
- Genom tahrirlanadi
Javobni ko'rish
Turlar o‘zgarmas shakllar sifatida qaralgan
#6
Tabiatshunoslik rivoji evolyutsion fikrga qanday yordam berdi?
- Turlar, qazilma qoldiqlar va tarqalish haqida dalillar to‘planishiga
- Faqat nazariy fikrlashga
- Organizmlarni o‘rganishni to‘xtatishga
- Genetikani darhol to‘liq tushuntirishga
Javobni ko'rish
Turlar, qazilma qoldiqlar va tarqalish haqida dalillar to‘planishiga
#7
Paleontologiya evolyutsion ta’limotga qanday dalil beradi?
- Faqat hozirgi hayvonlar xulqini
- Faqat hujayra metabolizmini
- Faqat iqlim prognozini
- Qazilma qoldiqlar orqali qadimgi hayot tarixini ko‘rsatadi
Javobni ko'rish
Qazilma qoldiqlar orqali qadimgi hayot tarixini ko‘rsatadi
#8
Biogeografiya nimani o‘rganadi?
- Organizmlarning Yer yuzida tarqalishini
- Oqsil sintezini
- Hujayra bo‘linishini
- Xromosomalar sonini
Javobni ko'rish
Organizmlarning Yer yuzida tarqalishini
#9
Qiyosiy anatomiya evolyutsiyani o‘rganishda nima qiladi?
- DNK metillanishini o‘lchaydi
- Haroratni qayd etadi
- Organizmlar tuzilishidagi o‘xshashlik va farqlarni solishtiradi
- Faqat rangni o‘lchaydi
Javobni ko'rish
Organizmlar tuzilishidagi o‘xshashlik va farqlarni solishtiradi
#10
Gomologik organlar nimani ko‘rsatishi mumkin?
- Faqat muhit ta’sirini
- Doimo bir xil vazifani
- Qarindoshlik yo‘qligini
- Umumiy ajdoddan kelib chiqqanlikni
Javobni ko'rish
Umumiy ajdoddan kelib chiqqanlikni
#11
Analogik organlarning xususiyati qaysi?
- Faqat bitta turda uchraydi
- Vazifasi o‘xshash, kelib chiqishi esa farqli bo‘lishi mumkin
- Kelib chiqishi doimo bir xil
- Doimo bir xil tuzilgan
Javobni ko'rish
Vazifasi o‘xshash, kelib chiqishi esa farqli bo‘lishi mumkin
#12
Jan Batist Lamark nimasi bilan tanilgan?
- DNK tuzilishini aniqlagani bilan
- Populyatsion genetika asoschisi bo‘lgani bilan
- Turlarning o‘zgarishi haqida dastlabki tizimli nazariyani taklif qilgani bilan
- Genetik kodni kashf etgani bilan
Javobni ko'rish
Turlarning o‘zgarishi haqida dastlabki tizimli nazariyani taklif qilgani bilan
#13
Lamark nazariyasida qaysi g‘oya muhim edi?
- Genetik drift
- Xromosoma rekombinatsiyasi
- Genetik kod universalligi
- Organlardan foydalanish va orttirilgan belgilarning irsiylanishi haqidagi qarash
Javobni ko'rish
Organlardan foydalanish va orttirilgan belgilarning irsiylanishi haqidagi qarash
#14
Orttirilgan belgilarning irsiylanishi haqidagi Lamark qarashi bugun qanday baholanadi?
- Umumiy qoida sifatida zamonaviy genetika tomonidan tasdiqlanmaydi
- Tabiiy tanlanish bilan aynan bir xil
- Yagona irsiylanish mexanizmi
- Barcha holatlarda to‘liq tasdiqlangan
Javobni ko'rish
Umumiy qoida sifatida zamonaviy genetika tomonidan tasdiqlanmaydi
#15
Jorj Kyuvye qaysi yo‘nalishlarga hissa qo‘shgan?
- Qiyosiy anatomiya va paleontologiyaga
- Genom tahrirlashga
- Molekulyar filogenetikaga
- DNK sekvenslashga
Javobni ko'rish
Qiyosiy anatomiya va paleontologiyaga
#16
Kyuvye qaysi qarash bilan tanilgan?
- Katastrofizm — yirik falokatlar va fauna almashinuvi haqidagi qarash
- Tabiiy tanlanishning genetik nazariyasi
- Transformizmning to‘liq nazariyasi
- Genetik drift nazariyasi
Javobni ko'rish
Katastrofizm — yirik falokatlar va fauna almashinuvi haqidagi qarash
#17
Charlz Layel qarashlari evolyutsion fikrga qanday ta’sir ko‘rsatdi?
- Tabiiy tanlanishni laboratoriyada yaratdi
- Genetik kodni topdi
- DNK mutatsiyasini kashf etdi
- Yer jarayonlari uzoq vaqt davomida asta-sekin kechishini asoslashga yordam berdi
Javobni ko'rish
Yer jarayonlari uzoq vaqt davomida asta-sekin kechishini asoslashga yordam berdi
#18
Geologik vaqt evolyutsiya uchun nima sababdan muhim?
- Yirik biologik o‘zgarishlar yuz berishi uchun uzoq vaqt kerakligini ko‘rsatadi
- Evolyutsiya bir avlodda bo‘lishi uchun
- Faqat umr uzunligini o‘lchaydi
- Turlar o‘zgarmasligini isbotlaydi
Javobni ko'rish
Yirik biologik o‘zgarishlar yuz berishi uchun uzoq vaqt kerakligini ko‘rsatadi
#19
Tomas Maltus g‘oyalari Darvinga qanday ta’sir qilgan?
- DNK tuzilishini aniqlagan
- Genetik kodni kashf etgan
- Qazilma yoshini o‘lchashni yaratgan
- Cheklangan resurslar va yashash uchun kurash g‘oyasiga turtki bergan
Javobni ko'rish
Cheklangan resurslar va yashash uchun kurash g‘oyasiga turtki bergan
#20
Darvin ta’limotidagi markaziy mexanizm qaysi?
- Orttirilgan barcha belgilar merosi
- Tabiiy tanlanish
- Faqat xromosoma sonining ortishi
- Organizmning ongli o‘zgarishi
Javobni ko'rish
Tabiiy tanlanish
#21
Tabiiy tanlanish uchun qaysi shartlar muhim?
- Farqlar umuman bo‘lmasligi
- Barcha individlar teng ko‘payishi
- Irsiy o‘zgaruvchanlik va yashab qolish yoki ko‘payishdagi farqlar
- Irsiyat bo‘lmasligi
Javobni ko'rish
Irsiy o‘zgaruvchanlik va yashab qolish yoki ko‘payishdagi farqlar
#22
Darvinning 1859-yildagi mashhur asari qaysi?
- Turlarning kelib chiqishi
- Inson va uning kelib chiqishi
- Genetik meros qonunlari
- Tabiat falsafasi
Javobni ko'rish
Turlarning kelib chiqishi
#23
Darvin nazariyasida moslanish qanday shakllanadi?
- Organizm genini ongli o‘zgartiradi
- Faqat individual hayot davomida
- Foydali irsiy variantlar tabiiy tanlanish orqali avlodlarda ko‘payadi
- Barcha mutatsiyalar foydali
Javobni ko'rish
Foydali irsiy variantlar tabiiy tanlanish orqali avlodlarda ko‘payadi
#24
Alfred Rassel Uolles evolyutsiya tarixida qanday o‘rin tutadi?
- Tabiiy tanlanish g‘oyasini Darvindan mustaqil ishlab chiqqan
- DNKni sekvenslagan
- Lamark nazariyasini yaratgan
- Genetik kodni kashf etgan
Javobni ko'rish
Tabiiy tanlanish g‘oyasini Darvindan mustaqil ishlab chiqqan
#25
Darvin va Uollesning tabiiy tanlanish haqidagi ishlari qachon birgalikda taqdim etilgan?
- 1809-yilda
- 1865-yilda
- 1900-yilda
- 1858-yilda
Javobni ko'rish
1858-yilda
#26
Darvinning “Insonning kelib chiqishi” asari qachon nashr etilgan?
- 1871-yilda
- 1859-yilda
- 1900-yilda
- 1930-yilda
Javobni ko'rish
1871-yilda
#27
Darvin nazariyasining dastlabki shaklida qaysi tushuntirish yetishmagan?
- Irsiyat va o‘zgaruvchanlikning genetik mexanizmlari
- Qazilma qoldiqlar mavjudligi
- Yashash uchun kurash
- Organizmlar orasidagi farqlar
Javobni ko'rish
Irsiyat va o‘zgaruvchanlikning genetik mexanizmlari
#28
Mendel ishlari evolyutsion ta’limot uchun nima sababdan muhim?
- Tabiiy tanlanishni inkor qilgan
- Turlar o‘zgarmasligini ko‘rsatgan
- Belgilar irsiylanish qonuniyatlarini tushuntirishga asos yaratgan
- Qazilmalarni tasniflagan
Javobni ko'rish
Belgilar irsiylanish qonuniyatlarini tushuntirishga asos yaratgan
#29
Mendel tajribalari asosan qaysi organizmda o‘tkazilgan?
- No‘xat o‘simligida
- Ichak tayoqchasida
- Drozofila pashshasida
- Odamda
Javobni ko'rish
No‘xat o‘simligida
#30
Mendel qonunlari qayta kashf etilgan yil qaysi?
- 1953-yil
- 1859-yil
- 1925-yil
- 1900-yil
Javobni ko'rish
1900-yil
#31
Mutatsiya evolyutsiyada qanday rol o‘ynaydi?
- Har doim foydali bo‘ladi
- Tabiiy tanlanishni to‘xtatadi
- Faqat irsiylanmaydigan o‘zgarish beradi
- Yangi genetik variantlar paydo bo‘lishi manbalaridan biridir
Javobni ko'rish
Yangi genetik variantlar paydo bo‘lishi manbalaridan biridir
#32
Rekombinatsiya o‘zgaruvchanlikka qanday hissa qo‘shadi?
- Mavjud allellarning yangi kombinatsiyalarini hosil qiladi
- Faqat bakteriyalarda bo‘ladi
- Faqat xromosoma sonini oshiradi
- Variantlarni doimo yo‘q qiladi
Javobni ko'rish
Mavjud allellarning yangi kombinatsiyalarini hosil qiladi
#33
Populyatsion genetika nimani o‘rganadi?
- Faqat individual anatomiya
- Populyatsiyalarda allel va genotip chastotalari hamda ularning o‘zgarishini
- Faqat metabolizm
- Qazilma qoldiqlar yoshi
Javobni ko'rish
Populyatsiyalarda allel va genotip chastotalari hamda ularning o‘zgarishini
#34
Hardy–Vaynberg qonuni nimani tavsiflaydi?
- Tanlanish kuchli bo‘lgandagi o‘zgarishni
- Bitta individli populyatsiyani
- Faqat mutatsiyani
- Ideal sharoitlarda allel va genotip chastotalarining muvozanatini
Javobni ko'rish
Ideal sharoitlarda allel va genotip chastotalarining muvozanatini
#35
Zamonaviy evolyutsion sintez qanday shakllangan?
- Faqat paleontologiya orqali
- Faqat ekologik kuzatuvlar orqali
- Faqat Lamark qarashlarini takrorlash orqali
- Darvin g‘oyalarini Mendel genetikasi va populyatsion genetika bilan birlashtirish orqali
Javobni ko'rish
Darvin g‘oyalarini Mendel genetikasi va populyatsion genetika bilan birlashtirish orqali
#36
Zamonaviy evolyutsion sintezga hissa qo‘shgan olim kim?
- Aristotel
- Lui Paster
- Isaak Nyuton
- Teodosius Dobzhansky
Javobni ko'rish
Teodosius Dobzhansky
#37
Genetik drift nima?
- Faqat migratsiya
- Faqat foydali allellarning tanlanishi
- Genlarni maqsadli tahrirlash
- Allellar chastotasining tasodifiy hodisalar tufayli o‘zgarishi
Javobni ko'rish
Allellar chastotasining tasodifiy hodisalar tufayli o‘zgarishi
#38
Gen oqimi evolyutsiyaga qanday ta’sir qiladi?
- Mutatsiyani yo‘q qiladi
- Populyatsiyalar orasida allellarning tarqalishiga olib keladi
- Har doim yangi tur hosil qiladi
- Genetik almashinuvni doimo to‘xtatadi
Javobni ko'rish
Populyatsiyalar orasida allellarning tarqalishiga olib keladi
#39
Jinsiy tanlanish nimaga bog‘liq?
- Har doim yashab qolishni kamaytirishiga
- Juft topish va juftlashish muvaffaqiyatidagi farqlarga
- Irsiyat bilan bog‘liq emasligiga
- Faqat o‘simliklarda bo‘lishiga
Javobni ko'rish
Juft topish va juftlashish muvaffaqiyatidagi farqlarga
#40
Adaptatsiya nima?
- Faqat bir kunlik fiziologik holat
- Faqat organizmning ongli harakati
- Har qanday vaqtinchalik o‘zgarish
- Muhitda yashab qolish yoki ko‘payish muvaffaqiyatini oshiruvchi irsiy xususiyat
Javobni ko'rish
Muhitda yashab qolish yoki ko‘payish muvaffaqiyatini oshiruvchi irsiy xususiyat
#41
Mikroevolyutsiya nimani anglatadi?
- Geologik qatlamlar o‘zgarishini
- Organizmning individual o‘sishini
- Hayotning ilk paydo bo‘lishini
- Populyatsiyalarda allel chastotalarining avlodlar davomida o‘zgarishini
Javobni ko'rish
Populyatsiyalarda allel chastotalarining avlodlar davomida o‘zgarishini
#42
Makroevolyutsiya odatda nimani qamrab oladi?
- Bir avloddagi fiziologik o‘zgarishni
- Tur darajasidan yuqori evolyutsion jarayonlarni
- Faqat hujayra bo‘linishini
- Faqat bitta organizm rivojlanishini
Javobni ko'rish
Tur darajasidan yuqori evolyutsion jarayonlarni
#43
Spetsiyatsiyaga olib kelishi mumkin bo‘lgan omil qaysi?
- Cheksiz gen oqimi
- Barcha mutatsiyalarning yo‘qolishi
- Irsiyatning to‘xtashi
- Reproduktiv izolyatsiya va populyatsiyalarning farqlanishi
Javobni ko'rish
Reproduktiv izolyatsiya va populyatsiyalarning farqlanishi
#44
Reproduktiv izolyatsiya nimani bildiradi?
- Bir xil rangni
- Faqat geografik yaqinlikni
- Populyatsiyalar orasida chatishtirish va gen almashinuvi cheklanishini
- Bir xil oziq iste’molini
Javobni ko'rish
Populyatsiyalar orasida chatishtirish va gen almashinuvi cheklanishini
#45
Qazilmalardagi o‘tish shakllari nimani ko‘rsatishi mumkin?
- Faqat zamonaviy organizmlarni
- Barcha turlar bir vaqtda paydo bo‘lganini
- Evolyutsion guruhlar belgilarining birikishi va tarixiy o‘zgarishlarni
- Evolyutsiya bo‘lmaganini
Javobni ko'rish
Evolyutsion guruhlar belgilarining birikishi va tarixiy o‘zgarishlarni
#46
Vestigial organlar qanday dalil bo‘lishi mumkin?
- Qarindoshlik yo‘qligi
- Faqat yangi organlar
- Doimo eng muhim vazifani bajaradigan organlar
- Ajdodlarda rivojlangan, hozir vazifasi qisqargan yoki o‘zgargan tuzilmalar
Javobni ko'rish
Ajdodlarda rivojlangan, hozir vazifasi qisqargan yoki o‘zgargan tuzilmalar
#47
Molekulyar biologiya evolyutsiyani qanday dalillar bilan to‘ldiradi?
- Faqat iqlim bilan
- Faqat tashqi ko‘rinish bilan
- DNK, RNK va oqsil ketma-ketliklarini taqqoslash orqali
- Faqat suyak o‘lchami bilan
Javobni ko'rish
DNK, RNK va oqsil ketma-ketliklarini taqqoslash orqali
#48
DNK ketma-ketliklarining o‘xshashligi nimani ko‘rsatishi mumkin?
- Boshqa dalillar bilan birga umumiy ajdod ehtimolini
- Faqat bir xil yoshni
- Organizmlar mutlaqo bir xil ekanini
- Doimo bir xil yashash muhitini
Javobni ko'rish
Boshqa dalillar bilan birga umumiy ajdod ehtimolini
#49
Evolyutsion nazariyaning ilmiy kuchi nimaga bog‘liq?
- Faqat tarixiy mashhurligiga
- Mustaqil dalillar bilan tekshirilishi va bashoratlarining sinovdan o‘tishiga
- Dalillarni tekshirmaslikka
- Bitta kuzatuvga
Javobni ko'rish
Mustaqil dalillar bilan tekshirilishi va bashoratlarining sinovdan o‘tishiga
#50
Ilmiy bahslar evolyutsion ta’limot rivojiga qanday yordam bergan?
- Tajriba va kuzatuvlarni keraksiz qilishga
- G‘oyalarni tekshirish va nazariyalarni takomillashtirishga
- Barcha nazariyalarni teng to‘g‘ri qilishga
- Ilmiy rivojlanishni doimo to‘xtatishga
Javobni ko'rish
G‘oyalarni tekshirish va nazariyalarni takomillashtirishga
#51
Yevropada Uyg‘onish davri (Renessans) tabiiyot fanlari taraqqiyotiga qanday umumiy ta’sir ko‘rsatdi?
- Ilmiy izlanishlarni butunlay to‘xtatdi
- Tabiatni kuzatish, tajriba va matematik tahlilga asoslangan holda o‘rganish rivojlandi
- Qadimgi ilmiy merosni o‘rganishni taqiqladi
- Tabiatni faqat diniy rivoyatlar asosida tushuntirishni kuchaytirdi
Javobni ko'rish
Tabiatni kuzatish, tajriba va matematik tahlilga asoslangan holda o‘rganish rivojlandi
#52
Uyg‘onish davri ilm-fanidagi muhim xususiyatlardan biri qaysi?
- Tabiat hodisalarini o‘rganishni cheklash
- Faqat afsonaviy tushuntirishlarga tayanish
- Antik davr ilmiy merosiga qiziqishning kuchayishi va uni tanqidiy qayta o‘rganish
- Tajriba va kuzatishdan voz kechish
Javobni ko'rish
Antik davr ilmiy merosiga qiziqishning kuchayishi va uni tanqidiy qayta o‘rganish
#53
Nikolay Kopernikning astronomiya tarixidagi asosiy xizmati nimadan iborat?
- Mikroorganizmlarni kashf etgan
- Yerning tekis ekanini isbotlagan
- Geliosentrik tizimni ilmiy asoslab, Quyoshni sayyoralar tizimining markaziga qo‘ygan
- Qon aylanishining yopiq tizimini kashf etgan
Javobni ko'rish
Geliosentrik tizimni ilmiy asoslab, Quyoshni sayyoralar tizimining markaziga qo‘ygan
#54
Geliosentrik ta’limotga ko‘ra, sayyoralar qanday harakatlanadi?
- Yer atrofida aylanadi
- Harakatsiz holatda turadi
- Quyosh atrofida aylanadi
- Faqat Oy atrofida aylanadi
Javobni ko'rish
Quyosh atrofida aylanadi
#55
Geotsentrik qarashning asosiy mazmuni qaysi?
- Quyosh markazda, Yer uning atrofida aylanadi
- Yer va Quyosh bir xil harakatsiz holatda bo‘ladi
- Yer koinot markazida turadi va osmon jismlari uning atrofida aylanadi, deb qaraladi
- Barcha sayyoralar boshqa yulduzlar atrofida aylanadi
Javobni ko'rish
Yer koinot markazida turadi va osmon jismlari uning atrofida aylanadi, deb qaraladi
#56
Galileo Galiley ilm-fan taraqqiyotiga qaysi yo‘nalishlarda katta hissa qo‘shgan?
- Teleskopik kuzatishlar va mexanika sohasidagi tadqiqotlar bilan
- Faqat tibbiy jarrohlik bilan
- Qadimgi yozuvlarni tarjima qilish bilangina
- Faqat botanika tasnifi bilan
Javobni ko'rish
Teleskopik kuzatishlar va mexanika sohasidagi tadqiqotlar bilan
#57
Galiley teleskop yordamida kuzatgan hodisalardan biri qaysi?
- Hujayra yadrosini
- Yupiterning yirik yo‘ldoshlari mavjudligini
- DNKning qo‘sh spiral tuzilishini
- Qon guruhlarini
Javobni ko'rish
Yupiterning yirik yo‘ldoshlari mavjudligini
#58
Giordano Bruno qarashlarining muhim jihati qaysi?
- Koinot cheklangan va yagona markazga ega, deb hisoblagan
- Koinotning cheksizligi va ko‘plab olamlar mavjudligi haqidagi g‘oyalarni ilgari surgan
- Sayyoralar harakatini inkor etgan
- Yer tekisligini himoya qilgan
Javobni ko'rish
Koinotning cheksizligi va ko‘plab olamlar mavjudligi haqidagi g‘oyalarni ilgari surgan
#59
Leonardo da Vinchining tabiiyot fanlariga munosabati qanday bo‘lgan?
- Faqat astrologiya bilan shug‘ullangan
- Biologik tuzilishlarni o‘rganishni taqiqlagan
- Tabiat hodisalarini o‘rganishni keraksiz deb hisoblagan
- Tabiatni kuzatish, tajriba va chizmalar orqali o‘rganishga katta e’tibor bergan
Javobni ko'rish
Tabiatni kuzatish, tajriba va chizmalar orqali o‘rganishga katta e’tibor bergan
#60
Andreas Vezaliy qaysi fan rivojiga katta hissa qo‘shgan?
- Astronomiya
- Anatomiya
- Botanika
- Geologiya
Javobni ko'rish
Anatomiya
#61
Vezaliyning “Inson tanasining tuzilishi haqida” asari qaysi soha uchun muhim bo‘lgan?
- Astronomik geografiya
- O‘simliklar sistematikasi
- Mineralogiya
- Inson anatomiyasi
Javobni ko'rish
Inson anatomiyasi
#62
Uilyam Garvey qaysi ilmiy xulosasi bilan mashhur?
- Qon aylanishining katta doirasi va yurakning qon harakatidagi rolini asoslagan
- Yerning radiusini birinchi bo‘lib o‘lchagan
- Fotosintez jarayonini kashf etgan
- Geliosentrik tizimni yaratgan
Javobni ko'rish
Qon aylanishining katta doirasi va yurakning qon harakatidagi rolini asoslagan
#63
Uyg‘onish davrida tajriba metodining ahamiyati nimada edi?
- Ilmiy xulosalarni kuzatish va tekshirish orqali asoslash imkonini berdi
- Ilmiy farazlarni tekshirish zaruratini yo‘qotdi
- Faqat nazariy mulohazalarni qoldirdi
- Tabiat qonunlarini o‘rganishga to‘sqinlik qildi
Javobni ko'rish
Ilmiy xulosalarni kuzatish va tekshirish orqali asoslash imkonini berdi
#64
Ilmiy bilishda kuzatish va tajribaning o‘zaro farqi qaysi javobda to‘g‘ri berilgan?
- Tajriba hodisani kuzatmasdan xulosa chiqarishdir
- Ikkalasi ham faqat kitob o‘qishdan iborat
- Kuzatishda hodisa qayd etiladi, tajribada esa sharoit maqsadli ravishda o‘zgartirilib tekshiriladi
- Kuzatish faqat laboratoriyada, tajriba faqat tabiatda o‘tkaziladi
Javobni ko'rish
Kuzatishda hodisa qayd etiladi, tajribada esa sharoit maqsadli ravishda o‘zgartirilib tekshiriladi
#65
Uyg‘onish davri ilmiy tafakkurining rivojlanishiga qaysi omil yordam berdi?
- Yozma manbalarni yo‘q qilish
- Sayohat va xaritalash ishlarining taqiqlanishi
- Universitet va ilmiy muloqotning tugatilishi
- Kitob bosishning keng tarqalishi va ilmiy bilimlarning tezroq yoyilishi
Javobni ko'rish
Kitob bosishning keng tarqalishi va ilmiy bilimlarning tezroq yoyilishi
#66
O‘rta Osiyo Uyg‘onish davri ilmiy muhitining muhim xususiyati qaysi?
- Ilmiy asarlarning boshqa tillarga tarjima qilinmasligi
- Faqat harbiy bilimlarning o‘rganilishi
- Tabiatshunoslikning butunlay yo‘qolishi
- Turli fanlar, falsafa va amaliy bilimlarning o‘zaro rivojlanishi
Javobni ko'rish
Turli fanlar, falsafa va amaliy bilimlarning o‘zaro rivojlanishi
#67
Abu Nasr Forobiy qaysi sohalardagi ishlari bilan tanilgan?
- Falsafa, mantiq, tabiiy-ilmiy qarashlar va musiqa nazariyasi
- Faqat zamonaviy genetika
- Faqat geologik xaritalash
- Faqat dengiz biologiyasi
Javobni ko'rish
Falsafa, mantiq, tabiiy-ilmiy qarashlar va musiqa nazariyasi
#68
Forobiyning tabiat haqidagi qarashlarini o‘rganishda qaysi jihat muhim?
- Borliq, sababiyat va tabiat hodisalarini aqliy bilish orqali tushuntirishga intilishi
- Tabiat hodisalarini tasodifiy sehr bilan izohlashi
- Ilmiy bilishni inkor etishi
- Faqat o‘simliklarni tasniflash bilan cheklanishi
Javobni ko'rish
Borliq, sababiyat va tabiat hodisalarini aqliy bilish orqali tushuntirishga intilishi
#69
Abu Rayhon Beruniy qaysi fanlar rivojiga katta hissa qo‘shgan?
- Faqat musiqa va teatr
- Astronomiya, geografiya, geodeziya, mineralogiya va tabiiy fanlar
- Faqat siyosatshunoslik
- Faqat zamonaviy mikrobiologiya
Javobni ko'rish
Astronomiya, geografiya, geodeziya, mineralogiya va tabiiy fanlar
#70
Beruniyning ilmiy uslubiga xos xususiyat qaysi?
- Dalilsiz taxminlarni haqiqat deb qabul qilish
- Qarama-qarshi fikrlarni tekshirmaslik
- Kuzatish, o‘lchash, taqqoslash va dalillarga tayanish
- Faqat rivoyatlarga asoslanish
Javobni ko'rish
Kuzatish, o‘lchash, taqqoslash va dalillarga tayanish
#71
Beruniy “Hindiston” asarida asosan nimani tadqiq etgan?
- Yevropa Uyg‘onish davri rassomchiligini
- Hindiston xalqlarining dini, urf-odati, ilmi, geografiyasi va madaniyatini
- Faqat inson anatomiyasini
- Faqat Xorazm o‘simliklarini
Javobni ko'rish
Hindiston xalqlarining dini, urf-odati, ilmi, geografiyasi va madaniyatini
#72
Beruniy Yerning shakli va o‘lchamlarini o‘rganishda qaysi yondashuvdan foydalangan?
- Geometrik hisoblashlar va astronomik kuzatishlardan
- Faqat badiiy tasvirlardan
- Faqat tajribasiz taxminlardan
- Faqat afsonalardan
Javobni ko'rish
Geometrik hisoblashlar va astronomik kuzatishlardan
#73
Beruniyning “Mineralogiya” asari qaysi obyektlarni o‘rganishga bag‘ishlangan?
- Minerallar, qimmatbaho toshlar va ularning xususiyatlariga
- Sayyoralar atmosferasiga
- Faqat dorivor o‘simliklarga
- Hayvonlarning xulq-atvoriga
Javobni ko'rish
Minerallar, qimmatbaho toshlar va ularning xususiyatlariga
#74
Abu Ali ibn Sino qaysi asari bilan tibbiyot tarixida mashhur?
- “Hindiston”
- “Qutadg‘u bilig”
- “Al-qonun fit-tibb” (“Tib qonunlari”)
- “Ziji Ko‘ragoniy”
Javobni ko'rish
“Al-qonun fit-tibb” (“Tib qonunlari”)
#75
Ibn Sinoning tabiiy-ilmiy qarashlarida qaysi yo‘nalish muhim o‘rin tutadi?
- Faqat astronomik jadval tuzish
- Faqat adabiy tanqid
- Tibbiyot, biologiya, fiziologiya va tabiat falsafasi
- Faqat harbiy muhandislik
Javobni ko'rish
Tibbiyot, biologiya, fiziologiya va tabiat falsafasi
#76
Ibn Sino “Tib qonunlari” asarida kasalliklarni o‘rganishda nimaga e’tibor bergan?
- Kasallik sabablari, belgilari, tashxis va davolash usullariga
- Kasalliklarni faqat irimlar bilan davolashga
- Faqat jarrohlik amaliyotiga
- Faqat bemorning tashqi ko‘rinishiga
Javobni ko'rish
Kasallik sabablari, belgilari, tashxis va davolash usullariga
#77
Ibn Sino organizm va muhit munosabatini qanday tushunishga intilgan?
- Salomatlikka iqlim, ovqatlanish, suv va turmush tarzi ta’sirini hisobga olgan
- Faqat irsiyatni yagona omil deb bilgan
- Muhitning organizmga hech qanday ta’siri yo‘q deb hisoblagan
- Tabiiy omillarni tibbiyotdan ajratgan
Javobni ko'rish
Salomatlikka iqlim, ovqatlanish, suv va turmush tarzi ta’sirini hisobga olgan
#78
Muhammad al-Xorazmiy qaysi fan rivojiga katta hissa qo‘shgan?
- Botanika va ekologiya
- Matematika va astronomiya
- Mikrobiologiya va genetika
- Anatomiya va embriologiya
Javobni ko'rish
Matematika va astronomiya
#79
Al-Xorazmiyning algebra rivojiga qo‘shgan hissasi nimada?
- Minerallar qattiqligini o‘lchagan
- Yerning Quyosh atrofida aylanishini isbotlagan
- Algebraik masalalarni sistemali bayon etib, algebra fanining shakllanishiga ta’sir ko‘rsatgan
- Qon aylanishini kashf etgan
Javobni ko'rish
Algebraik masalalarni sistemali bayon etib, algebra fanining shakllanishiga ta’sir ko‘rsatgan
#80
Ahmad al-Farg‘oniy qaysi fan sohasida mashhur bo‘lgan?
- Genetika
- Astronomiya
- Anatomiya
- Mikrobiologiya
Javobni ko'rish
Astronomiya
#81
Al-Farg‘oniyning astronomiyaga oid asarlarida qaysi masalalar yoritilgan?
- Faqat tuproq mikroorganizmlari
- Faqat inson skeleti
- Faqat o‘simliklarning ko‘payishi
- Osmon jismlari, sayyoralar harakati va astronomik bilimlar
Javobni ko'rish
Osmon jismlari, sayyoralar harakati va astronomik bilimlar
#82
Mahmud Koshg‘ariyning “Devonu lug‘otit turk” asari tabiatshunoslik uchun qanday ahamiyatga ega?
- U faqat astronomik kuzatishlar jadvalidan iborat
- Unda tabiatga oid hech qanday ma’lumot yo‘q
- Unda turkiy xalqlarning tili bilan birga geografik nomlar, hayvonot va o‘simliklarga oid ma’lumotlar ham uchraydi
- U faqat tibbiy retseptlarni jamlagan
Javobni ko'rish
Unda turkiy xalqlarning tili bilan birga geografik nomlar, hayvonot va o‘simliklarga oid ma’lumotlar ham uchraydi
#83
Yusuf Xos Hojibning “Qutadg‘u bilig” asari qaysi yo‘nalishga mansub?
- Ijtimoiy-falsafiy va axloqiy-didaktik asar
- Astronomik kuzatishlar to‘plami
- Mineralogik katalog
- Anatomik atlas
Javobni ko'rish
Ijtimoiy-falsafiy va axloqiy-didaktik asar
#84
Mirzo Ulug‘bek ilm-fan tarixida, avvalo, qaysi faoliyati bilan mashhur?
- Qon aylanishini kashf etishi
- Antibiotiklarni yaratishi
- Rasadxona tashkil etishi va astronomik kuzatishlar olib borishi
- Fotosintez mexanizmini tushuntirishi
Javobni ko'rish
Rasadxona tashkil etishi va astronomik kuzatishlar olib borishi
#85
Ulug‘bekning “Ziji Ko‘ragoniy” asari nimaga bag‘ishlangan?
- Dorivor o‘simliklar ro‘yxatiga
- Astronomik jadvallar va osmon jismlarining holatini hisoblashga
- Minerallar tasnifiga
- Hayvonlar anatomiyasiga
Javobni ko'rish
Astronomik jadvallar va osmon jismlarining holatini hisoblashga
#86
Ulug‘bek rasadxonasining ilmiy ahamiyati nimada?
- Faqat diniy marosimlar o‘tkazilgan
- Yuqori aniqlikdagi astronomik kuzatishlar va hisob-kitoblar amalga oshirilgan
- Faqat harbiy qurollar ishlab chiqarilgan
- Faqat o‘simliklar yetishtirilgan
Javobni ko'rish
Yuqori aniqlikdagi astronomik kuzatishlar va hisob-kitoblar amalga oshirilgan
#87
O‘rta Osiyo mutafakkirlarining ilmiy merosida tabiatni o‘rganishning qaysi usullari uchraydi?
- Ilmiy dalillardan voz kechish
- Kuzatish, tajriba, o‘lchash, taqqoslash va mantiqiy tahlil
- Faqat afsona va rivoyatlar
- Faqat taxmin va irimlar
Javobni ko'rish
Kuzatish, tajriba, o‘lchash, taqqoslash va mantiqiy tahlil
#88
Beruniy va Ibn Sino o‘rtasidagi ilmiy yozishmalar nimani ko‘rsatadi?
- Ular bir-birining fikrlarini hech qachon muhokama qilmaganini
- Ular ilm-fan bilan shug‘ullanmaganini
- Ular faqat adabiy asarlar almashganini
- Tabiat falsafasi va tabiiy-ilmiy masalalar yuzasidan ilmiy munozara olib borilganini
Javobni ko'rish
Tabiat falsafasi va tabiiy-ilmiy masalalar yuzasidan ilmiy munozara olib borilganini
#89
Beruniyning ilmiy xolislikka intilishi qaysi holatda yaqqol ko‘rinadi?
- Faqat o‘z qarashini tekshirmasdan to‘g‘ri deb e’lon qilganida
- Turli xalqlarning qarashlarini o‘rganib, ularni dalillar asosida taqqoslaganida
- Qarama-qarshi dalillarni yashirganida
- Manbalarni o‘rganishdan bosh tortganida
Javobni ko'rish
Turli xalqlarning qarashlarini o‘rganib, ularni dalillar asosida taqqoslaganida
#90
Ibn Sino qarashlarida organizm salomatligini saqlash uchun qaysi omillar muhim?
- To‘g‘ri ovqatlanish, jismoniy faollik, uyqu va muhit sharoiti
- Faqat iqlimni o‘zgartirish
- Faqat dori vositalarini ko‘p iste’mol qilish
- Faqat irsiy belgilar
Javobni ko'rish
To‘g‘ri ovqatlanish, jismoniy faollik, uyqu va muhit sharoiti
#91
O‘rta Osiyo ilmiy maktablarining rivojlanishiga qaysi omil ko‘maklashgan?
- Ilmiy muloqotning taqiqlanishi
- Ilmiy safarlarning to‘xtatilishi
- Kitoblarning yo‘q qilinishi
- Ilmiy markazlar, kutubxonalar, madrasalar va hukmdorlar homiyligi
Javobni ko'rish
Ilmiy markazlar, kutubxonalar, madrasalar va hukmdorlar homiyligi
#92
“Bayt ul-hikma” ilmiy markazi qaysi faoliyat bilan mashhur bo‘lgan?
- Faqat dehqonchilik ishlarini tashkil etish
- Faqat savdo-sotiq bilan shug‘ullanish
- Faqat harbiy mashqlar o‘tkazish
- Ilmiy asarlarni tarjima qilish, o‘rganish va ilmiy izlanishlarni rivojlantirish
Javobni ko'rish
Ilmiy asarlarni tarjima qilish, o‘rganish va ilmiy izlanishlarni rivojlantirish
#93
O‘rta Osiyo mutafakkirlari asarlarining jahon ilm-faniga ta’siri qanday namoyon bo‘lgan?
- Ularning ilmiy merosi faqat o‘z davrida qo‘llanilgan
- Ular faqat og‘zaki shaklda tarqalgan
- Ularning asarlari boshqa hududlarda o‘rganilmagan
- Ularning asarlari tarjima qilinib, Sharq va G‘arb ilmiy an’analariga ta’sir ko‘rsatgan
Javobni ko'rish
Ularning asarlari tarjima qilinib, Sharq va G‘arb ilmiy an’analariga ta’sir ko‘rsatgan
#94
Uyg‘onish davrida anatomiyaning rivojlanishiga qaysi omil katta ta’sir ko‘rsatdi?
- Inson tanasini bevosita kuzatish va anatomik disseksiyalar orqali o‘rganish
- Faqat qadimgi matnlarni takrorlash
- Kasalliklarni faqat astrologiya bilan izohlash
- Organizm tuzilishini o‘rganishni taqiqlash
Javobni ko'rish
Inson tanasini bevosita kuzatish va anatomik disseksiyalar orqali o‘rganish
#95
Uyg‘onish davrida botanika va zoologiya rivojiga qaysi faoliyat yordam berdi?
- Faqat afsonaviy mavjudotlarni tasniflash
- Hayvon va o‘simliklarni o‘rganishni to‘xtatish
- Tabiat kuzatuvlarini yozib bormaslik
- Tabiiy obyektlarni yig‘ish, tavsiflash, tasvirlash va taqqoslash
Javobni ko'rish
Tabiiy obyektlarni yig‘ish, tavsiflash, tasvirlash va taqqoslash
#96
Uyg‘onish davri va O‘rta Osiyo ilmiy merosini birlashtiruvchi muhim jihat qaysi?
- Tabiat hodisalarini bilishga intilish va ilmiy merosni rivojlantirish
- Ilmiy dalillarni inkor etish
- Faqat diniy marosimlarni tadqiq qilish
- Tabiatni o‘rganishdan voz kechish
Javobni ko'rish
Tabiat hodisalarini bilishga intilish va ilmiy merosni rivojlantirish
#97
Tabiiyot fanlarining rivojlanishida matematikaning ahamiyati nimada?
- Tabiatni kuzatish zaruratini yo‘qotadi
- Biologik jarayonlarni o‘rganishga to‘sqinlik qiladi
- Tabiat hodisalarini miqdoriy ifodalash, o‘lchash va qonuniyatlarni aniqlashga yordam beradi
- Faqat adabiy matnlarni tahlil qiladi
Javobni ko'rish
Tabiat hodisalarini miqdoriy ifodalash, o‘lchash va qonuniyatlarni aniqlashga yordam beradi
#98
Astronomiya, geografiya va geodeziya fanlarining o‘zaro bog‘liqligi qaysi javobda to‘g‘ri ko‘rsatilgan?
- Ular faqat tibbiyotda qo‘llaniladi
- Osmon kuzatuvlari, Yer yuzasini tasvirlash va masofa-o‘lchamlarni aniqlashda bir-birini to‘ldiradi
- Ular bir-biriga aloqasiz fanlardir
- Ularning barchasi faqat tirik organizmlarni o‘rganadi
Javobni ko'rish
Osmon kuzatuvlari, Yer yuzasini tasvirlash va masofa-o‘lchamlarni aniqlashda bir-birini to‘ldiradi
#99
O‘rta Osiyo mutafakkirlarining tabiat haqidagi qarashlarini o‘rganishning bugungi kundagi ahamiyati nimada?
- Zamonaviy ilmiy usullarni butunlay almashtiradi
- Faqat tarixiy sanalarni yodlashga xizmat qiladi
- Ilmiy tafakkur tarixi, kuzatish va dalillarga asoslangan bilish an’analarini anglashga yordam beradi
- Tabiatshunoslik fanlarini o‘rganishni keraksiz qiladi
Javobni ko'rish
Ilmiy tafakkur tarixi, kuzatish va dalillarga asoslangan bilish an’analarini anglashga yordam beradi
#100
Tabiatshunoslik tarixida ilmiy nazariya va kuzatish munosabati qaysi javobda to‘g‘ri ifodalangan?
- Ilmiy nazariya faqat muallifning fikriga asoslanadi
- Nazariya kuzatish va tajriba natijalari bilan tekshirilishi hamda takomillashtirilishi kerak
- Kuzatish nazariyaga umuman aloqador emas
- Nazariya hech qachon dalillar bilan tekshirilmaydi
Javobni ko'rish
Nazariya kuzatish va tajriba natijalari bilan tekshirilishi hamda takomillashtirilishi kerak
#101
Darvin evolyutsion ta’limotining asosiy g‘oyasi qaysi?
- Organizmlar ehtiyojiga ko‘ra ongli o‘zgaradi
- Evolyutsiya faqat iqlimga bog‘liq
- Turlar o‘zgarmas
- Turlar umumiy ajdodlardan kelib chiqib, tabiiy tanlanish ta’sirida o‘zgaradi
Javobni ko'rish
Turlar umumiy ajdodlardan kelib chiqib, tabiiy tanlanish ta’sirida o‘zgaradi
#102
Darvin qarashlari shakllanishida muhim bo‘lgan sayohat qaysi?
- Afrika bo‘ylab ekspeditsiya
- Beagle kemasidagi dunyo bo‘ylab sayohat
- Antarktida ekspeditsiyasi
- Hindistonga safar
Javobni ko'rish
Beagle kemasidagi dunyo bo‘ylab sayohat
#103
Galapagos orollaridagi qaysi kuzatuv Darvin uchun muhim bo‘lgan?
- Qushlarning barchasi bir xil oziqlanishi
- Orollarda qushlar yo‘qligi
- Qushlarning tumshuq shakli va oziqlanishi o‘rtasidagi farqlar
- Barcha turlarning mutlaqo o‘zgarmasligi
Javobni ko'rish
Qushlarning tumshuq shakli va oziqlanishi o‘rtasidagi farqlar
#104
Darvin ta’limotida evolyutsiyaning asosiy mexanizmi qaysi?
- Individual o‘sish
- Hujayra bo‘linishi
- Tabiiy tanlanish
- Fotosintez
Javobni ko'rish
Tabiiy tanlanish
#105
Yashash uchun kurash tushunchasi nimani anglatadi?
- Faqat yirtqichlikni
- Faqat kasalliklarga qarshi kurashni
- Faqat jismoniy to‘qnashuvni
- Resurslar va ko‘payish imkoniyatlari uchun bevosita hamda bilvosita raqobatni
Javobni ko'rish
Resurslar va ko‘payish imkoniyatlari uchun bevosita hamda bilvosita raqobatni
#106
Darvin ajratgan yashash uchun kurash shakllari qaysilar?
- Sun’iy, jinsiy, genetik
- Morfologik, fiziologik, etologik
- Tur ichidagi, turlararo va noqulay muhit sharoitlariga qarshi kurash
- Hujayraviy, to‘qimaviy, organlararo
Javobni ko'rish
Tur ichidagi, turlararo va noqulay muhit sharoitlariga qarshi kurash
#107
Tur ichidagi kurash nima sababdan keskin kechishi mumkin?
- Ular turli qit’alarda yashagani uchun
- Individlarning ehtiyojlari va resurslarga talabi o‘xshashligi sababli
- Ular oziqaga muhtoj bo‘lmagani uchun
- Ular o‘zaro raqobatlashmagani uchun
Javobni ko'rish
Individlarning ehtiyojlari va resurslarga talabi o‘xshashligi sababli
#108
Turlararo kurashga misolni toping.
- Qushning uya qurishi
- Bug‘doy va begona o‘tlarning suv va yorug‘lik uchun raqobati
- Ikki kiyikning urg‘ochi uchun raqobati
- Kaktusning suv to‘plashi
Javobni ko'rish
Bug‘doy va begona o‘tlarning suv va yorug‘lik uchun raqobati
#109
Noqulay abiotik sharoitga qarshi kurashga misol qaysi?
- Parazitning xo‘jayinda yashashi
- Tulkining hudud uchun raqobati
- Cho‘l o‘simligining qurg‘oqchilikka chidashi
- Qushlarning juft tanlashi
Javobni ko'rish
Cho‘l o‘simligining qurg‘oqchilikka chidashi
#110
Ortiqcha nasl qoldirish nimani bildiradi?
- Organizmlar yashab qolishi mumkin bo‘lganidan ko‘proq avlod hosil qilishini
- Faqat bitta avlod tug‘ilishini
- Avlodlar soni doim resurslarga tengligini
- Barcha avlodlarning voyaga yetishini
Javobni ko'rish
Organizmlar yashab qolishi mumkin bo‘lganidan ko‘proq avlod hosil qilishini
#111
Tabiiy tanlanish uchun zarur shartlar qaysi?
- Irsiy o‘zgaruvchanlik va yashab qolish hamda ko‘payishdagi farqlar
- Faqat individlarning bir xil bo‘lishi
- Faqat oziqa ko‘pligi
- Faqat tana kattaligi
Javobni ko'rish
Irsiy o‘zgaruvchanlik va yashab qolish hamda ko‘payishdagi farqlar
#112
Tabiiy tanlanishning bevosita natijasi nima?
- Barcha zararli allellarning darhol yo‘qolishi
- Yangi genlarning ehtiyojga ko‘ra yaratilishi
- Barcha individlarning bir xil o‘zgarishi
- Foydali irsiy belgili individlarning ko‘proq avlod qoldirishi
Javobni ko'rish
Foydali irsiy belgili individlarning ko‘proq avlod qoldirishi
#113
Evolyutsion o‘zgarish populyatsiyada qanday namoyon bo‘ladi?
- Faqat vaqtinchalik moslashishda
- Bir individning umri davomida
- Faqat tana o‘lchami o‘zgarishida
- Avlodlar davomida irsiy variantlar chastotasining o‘zgarishida
Javobni ko'rish
Avlodlar davomida irsiy variantlar chastotasining o‘zgarishida
#114
Yo‘naltiruvchi tanlanish qachon kuzatiladi?
- Ikki chekka fenotip afzal bo‘lganda
- Tanlanish bo‘lmaganda
- O‘rtacha fenotip afzal bo‘lganda
- Belgi qiymatining bir chekka tomoni afzal bo‘lib, o‘rtacha ko‘rsatkich siljiganda
Javobni ko'rish
Belgi qiymatining bir chekka tomoni afzal bo‘lib, o‘rtacha ko‘rsatkich siljiganda
#115
Stabillashtiruvchi tanlanishning xususiyati qaysi?
- Ikki chekka fenotipni afzal ko‘radi
- Faqat mutatsiya hosil qiladi
- Bir chekka belgini afzal ko‘radi
- O‘rtacha fenotipni saqlab, chekka variantlarga qarshi ta’sir qiladi
Javobni ko'rish
O‘rtacha fenotipni saqlab, chekka variantlarga qarshi ta’sir qiladi
#116
Dizruptiv tanlanish qanday natija berishi mumkin?
- Barcha fenotiplar yo‘qoladi
- Ikki chekka fenotip afzallashib, populyatsiya farqlanishi kuchayadi
- Irsiy o‘zgaruvchanlik to‘xtaydi
- Faqat o‘rtacha fenotip saqlanadi
Javobni ko'rish
Ikki chekka fenotip afzallashib, populyatsiya farqlanishi kuchayadi
#117
Inson tug‘ilish vaznida o‘rtacha qiymatlarning ko‘proq saqlanishi qaysi tanlanishga misol?
- Dizruptiv
- Sun’iy
- Yo‘naltiruvchi
- Stabillashtiruvchi
Javobni ko'rish
Stabillashtiruvchi
#118
Antibiotikka chidamli bakteriyalar ulushining ortishi qaysi tanlanishga misol?
- Tanlanishsiz
- Dizruptiv
- Yo‘naltiruvchi
- Stabillashtiruvchi
Javobni ko'rish
Yo‘naltiruvchi
#119
Ikki chekka tumshuq shakliga ega qushlar afzallashib, o‘rtacha tumshuqlilar kamayishi qaysi tanlanish?
- Faqat jinsiy
- Sun’iy
- Stabillashtiruvchi
- Dizruptiv
Javobni ko'rish
Dizruptiv
#120
Sun’iy tanlanishning tabiiy tanlanishdan farqi nimada?
- Faqat yovvoyi hayvonlarda kechadi
- Muhit ta’sir qilmaydi
- Tanlov mezonini inson belgilaydi
- Irsiyat qatnashmaydi
Javobni ko'rish
Tanlov mezonini inson belgilaydi
#121
Uy hayvonlari zotlari misoli nimani ko‘rsatadi?
- Belgilar irsiylanmasligini
- Barcha zotlar bir xil bo‘lishini
- Tanlab ko‘paytirish orqali irsiy belgilarni o‘zgartirish mumkinligini
- Sun’iy tanlanish evolyutsiyaga aloqasizligini
Javobni ko'rish
Tanlab ko‘paytirish orqali irsiy belgilarni o‘zgartirish mumkinligini
#122
Moslanish (adaptatsiya) qanday ta’riflanadi?
- Muayyan muhitda yashash va ko‘payish imkoniyatini oshiradigan irsiy xususiyat
- Faqat tana kattaligi
- Har qanday vaqtinchalik holat
- Faqat o‘rganilgan xulq
Javobni ko'rish
Muayyan muhitda yashash va ko‘payish imkoniyatini oshiradigan irsiy xususiyat
#123
Moslanishlar Darvin ta’limotiga ko‘ra qanday shakllanadi?
- Faqat ehtiyoj tufayli
- Irsiy o‘zgaruvchanlikka tabiiy tanlanishning ko‘p avlodlar davomida ta’siri orqali
- Organizm zarur belgini ongli hosil qiladi
- Har bir individ bir umrda barcha belgilarini o‘zgartiradi
Javobni ko'rish
Irsiy o‘zgaruvchanlikka tabiiy tanlanishning ko‘p avlodlar davomida ta’siri orqali
#124
Kaktus barglarining tikanga aylanishi qanday moslanish?
- Ontogenetik
- Etologik
- Morfologik
- Fiziologik
Javobni ko'rish
Morfologik
#125
Hayvonlarning kunduzi pana joyda, kechasi faol bo‘lishi qaysi moslanish?
- Anatomik
- Etologik
- Genomik
- Morfologik
Javobni ko'rish
Etologik
#126
Suv yo‘qotilishini kamaytiruvchi buyrak faoliyati qaysi moslanish?
- Etologik
- Geografik
- Morfologik
- Fiziologik
Javobni ko'rish
Fiziologik
#127
Himoya rangining vazifasi nima?
- Oziqa tarkibini o‘zgartirish
- Haroratni doim oshirish
- Ko‘payishni to‘xtatish
- Fon bilan uyg‘unlashib, yirtqichlardan yashirinishga yordam berish
Javobni ko'rish
Fon bilan uyg‘unlashib, yirtqichlardan yashirinishga yordam berish
#128
Ogohlantiruvchi ranglanish nimaga xizmat qiladi?
- Fotosintezni kuchaytirishga
- Faqat juft tanlashga
- Ko‘rinmas bo‘lishga
- Yirtqichlarga zaharlilik yoki xavflilik haqida signal berishga
Javobni ko'rish
Yirtqichlarga zaharlilik yoki xavflilik haqida signal berishga
#129
Mimikriya nima?
- Bir xil oziqa iste’moli
- Bir turning boshqa himoyalangan yoki xavfli turga tashqi o‘xshashligi
- Tana haroratini boshqarish
- Mavsumiy ko‘chish
Javobni ko'rish
Bir turning boshqa himoyalangan yoki xavfli turga tashqi o‘xshashligi
#130
Moslanishlarning nisbiyligi nimani anglatadi?
- Bir sharoitda foydali belgi boshqa sharoitda foydasiz yoki zararli bo‘lishi mumkin
- Moslanishlar o‘zgarmaydi
- Har bir moslanish barcha xavfdan himoya qiladi
- Moslanish barcha muhitda bir xil foydali
Javobni ko'rish
Bir sharoitda foydali belgi boshqa sharoitda foydasiz yoki zararli bo‘lishi mumkin
#131
Qorli hududdagi oq quyon qor erigach ko‘zga tashlanishi nimani ko‘rsatadi?
- Moslanish muhitga bog‘liqligini
- Tanlanish yo‘qligini
- Moslanish mutlaq ekanligini
- Oq rang doim ustunligini
Javobni ko'rish
Moslanish muhitga bog‘liqligini
#132
Uzun tumshuqli qushlar oziqni yaxshiroq olib, ko‘proq avlod qoldirsa, nima kutiladi?
- Uzun tumshuqlilik bilan bog‘liq irsiy variantlar ulushi ortishi mumkin
- Barcha qushlar bir avlodda bir xil bo‘ladi
- Tumshuq irsiylanmaydi
- Ko‘payish to‘xtaydi
Javobni ko'rish
Uzun tumshuqlilik bilan bog‘liq irsiy variantlar ulushi ortishi mumkin
#133
Tabiiy tanlanish yangi irsiy o‘zgarishlarni bevosita yaratadimi?
- Ha, ehtiyojga mos mutatsiyani yaratadi
- Faqat foydali mutatsiyalarni maqsadli yaratadi
- Yo‘q, mavjud irsiy o‘zgaruvchanlikka ta’sir qiladi
- Faqat xromosoma sonini oshiradi
Javobni ko'rish
Yo‘q, mavjud irsiy o‘zgaruvchanlikka ta’sir qiladi
#134
Mutatsiya va rekombinatsiyaning evolyutsiyadagi roli nima?
- Tanlanishni almashtiradi
- Irsiy o‘zgaruvchanlik manbalarini yaratadi
- Moslanishlarni yo‘q qiladi
- Faqat tajribani uzatadi
Javobni ko'rish
Irsiy o‘zgaruvchanlik manbalarini yaratadi
#135
Foydali belgi populyatsiyada ko‘payishi uchun qanday bo‘lishi kerak?
- Irsiylanishi va muayyan sharoitda ko‘payish muvaffaqiyatini oshirishi
- Faqat ko‘zga tashlanishi
- Faqat katta yoshda paydo bo‘lishi
- Har doim zararli bo‘lishi
Javobni ko'rish
Irsiylanishi va muayyan sharoitda ko‘payish muvaffaqiyatini oshirishi
#136
Biologik moslanganlik (fitness) nimani ifodalaydi?
- Faqat jismoniy kuchni
- Faqat umr davomiyligini
- Tana massasini
- Individning keyingi avlod genofondiga qo‘shgan nisbiy hissasini
Javobni ko'rish
Individning keyingi avlod genofondiga qo‘shgan nisbiy hissasini
#137
Tabiiy tanlanishda ko‘proq avlod qoldirgan individlar doimo eng kuchlimi?
- Ha, kuch barcha belgidan ustun
- Ko‘payish tanlanishga aloqasiz
- Ha, tanlanish faqat kuchni tanlaydi
- Yo‘q, muvaffaqiyat muhitga moslik va ko‘payishga bog‘liq
Javobni ko'rish
Yo‘q, muvaffaqiyat muhitga moslik va ko‘payishga bog‘liq
#138
Jinsiy tanlanish nimaga taalluqli?
- Evolyutsiyaga aloqasiz hodisaga
- Irsiy belgilar qatnashmaydigan jarayonga
- Faqat o‘simliklarda uchraydigan jarayonga
- Juft topish va ko‘payish muvaffaqiyatidagi farqlarga
Javobni ko'rish
Juft topish va ko‘payish muvaffaqiyatidagi farqlarga
#139
Tovus erkagining uzun va ko‘zga tashlanadigan dum patlari qaysi jarayon bilan bog‘liq?
- Sun’iy tanlanish
- Faqat abiotik tanlanish
- Jinsiy tanlanish
- Stabillashtiruvchi tanlanish
Javobni ko'rish
Jinsiy tanlanish
#140
Populyatsiya evolyutsiyaning elementar birligi deyilishiga sabab nima?
- Har bir individ alohida tur
- Populyatsiyada individlar ko‘p
- Individlar mutatsiyaga uchramaydi
- Allel chastotalari avlodlar davomida populyatsiya darajasida o‘zgaradi
Javobni ko'rish
Allel chastotalari avlodlar davomida populyatsiya darajasida o‘zgaradi
#141
Genofond nima?
- Faqat mitoxondriya DNKsi
- Bir individ hujayrasidagi oqsillar
- Faqat dominant belgilar
- Populyatsiyadagi barcha individlar genlari va allellari majmuasi
Javobni ko'rish
Populyatsiyadagi barcha individlar genlari va allellari majmuasi
#142
Tabiiy tanlanish qanday jarayon?
- Barcha individlarda bir xil kechadi
- Bir mavsumda yakunlanadi
- Muhitga bog‘liq va avlodlar davomida kechadigan jarayon
- Oldindan belgilangan maqsadga yo‘nalgan
Javobni ko'rish
Muhitga bog‘liq va avlodlar davomida kechadigan jarayon
#143
Quyidagilardan qaysi biri modifikatsion o‘zgarish hisoblanadi?
- Cho‘l tulkisining katta quloqlari
- Kaktusda suv to‘plovchi poyaning irsiy shakllanishi
- Bakteriyada irsiy antibiotik chidamliligi
- Quyoshda toblanish natijasida terining qorayishi
Javobni ko'rish
Quyoshda toblanish natijasida terining qorayishi
#144
Ayrim itbaliqlarning mayda oziqa, boshqalarining boshqa itbaliqlar bilan oziqlanishi nimani ko‘rsatadi?
- Turlararo duragaylanishni
- Bir tur ichida oziqlanish strategiyalari va ekologik farqlanishni
- Barcha individlar bir xil nishada yashashini
- Tanlanish bo‘lmasligini
Javobni ko'rish
Bir tur ichida oziqlanish strategiyalari va ekologik farqlanishni
#145
Moslanishning tabiiy tanlanish natijasi ekanini qaysi fikr to‘g‘ri tushuntiradi?
- Organizm ehtiyoj sezgan belgini yaratadi
- Foydali irsiy variantlar ko‘proq avlod qoldirib, avlodlar davomida keng tarqaladi
- Barcha individlar bir xil mutatsiyaga uchraydi
- Muhit genlarni maqsadli o‘zgartiradi
Javobni ko'rish
Foydali irsiy variantlar ko‘proq avlod qoldirib, avlodlar davomida keng tarqaladi
#146
Geografik ajralishning evolyutsion ahamiyati nimada?
- Populyatsiyalarni bir xil qiladi
- Mutatsiyalarni to‘xtatadi
- Gen oqimini kamaytirib, populyatsiyalarning mustaqil farqlanishiga sharoit yaratishi mumkin
- Tanlanishni bekor qiladi
Javobni ko'rish
Gen oqimini kamaytirib, populyatsiyalarning mustaqil farqlanishiga sharoit yaratishi mumkin
#147
Zamonaviy sintetik evolyutsiya nazariyasining Darvin ta’limoti bilan umumiy jihati qaysi?
- Irsiy o‘zgaruvchanlik va tabiiy tanlanish muhimligini tan olishi
- Genlarni inkor etishi
- Evolyutsiyani faqat mashq bilan izohlashi
- Turlar o‘zgarmaydi deb hisoblashi
Javobni ko'rish
Irsiy o‘zgaruvchanlik va tabiiy tanlanish muhimligini tan olishi
#148
Zararli allellar nima sababdan populyatsiyadan darhol yo‘qolmasligi mumkin?
- Tanlanish ularga ta’sir qilmaydi
- Ular doimo foydali
- Allellar irsiylanmaydi
- Recessiv allellar geterozigotalarda yashirinishi, mutatsiya va gen oqimi ularni saqlashi mumkin
Javobni ko'rish
Recessiv allellar geterozigotalarda yashirinishi, mutatsiya va gen oqimi ularni saqlashi mumkin
#149
Moslanishning evolyutsion ahamiyatini baholashda qaysi mezon muhim?
- Muayyan muhitda yashab qolish va ko‘payishga qo‘shgan hissasi
- Faqat katta yoshda paydo bo‘lishi
- Inson uchun foydali bo‘lishi
- Belgining chiroyli ko‘rinishi
Javobni ko'rish
Muayyan muhitda yashab qolish va ko‘payishga qo‘shgan hissasi
#150
Tabiiy tanlanish va evolyutsiya munosabati qaysi javobda to‘g‘ri?
- Evolyutsiya individning o‘sishidir
- Ular aloqasiz
- Tabiiy tanlanish evolyutsiya mexanizmlaridan biri, evolyutsiya esa populyatsiyalarning avlodlar davomida irsiy o‘zgarishidir
- Tanlanish faqat sun’iy sharoitda yuz beradi
Javobni ko'rish
Tabiiy tanlanish evolyutsiya mexanizmlaridan biri, evolyutsiya esa populyatsiyalarning avlodlar davomida irsiy o‘zgarishidir
#151
Antropogenez tushunchasi nimani anglatadi?
- Insonning kelib chiqishi va tarixiy-evolyutsion shakllanish jarayonini
- Insoniyatning geografik tarqalishini
- Faqat qadimgi mehnat qurollarini o‘rganishni
- Faqat insonning individual rivojlanishini
Javobni ko'rish
Insonning kelib chiqishi va tarixiy-evolyutsion shakllanish jarayonini
#152
Hozirgi zamon biologik tasnifida inson qaysi turga mansub?
- Homo sapiens
- Australopithecus afarensis
- Homo erectus
- Pan troglodytes
Javobni ko'rish
Homo sapiens
#153
Homo sapiens turining eng muhim biologik xususiyatlaridan biri qaysi?
- Dum suyagining uzun bo‘lishi
- Faqat to‘rt oyoqda harakatlanishi
- Oldingi oyoqlarining yurishga ixtisoslashganligi
- Rivojlangan bosh miya, murakkab nutq va ramziy tafakkurga egaligi
Javobni ko'rish
Rivojlangan bosh miya, murakkab nutq va ramziy tafakkurga egaligi
#154
Antropogenezni o‘rganishda qaysi fanlar ma’lumotlaridan foydalaniladi?
- Faqat tilshunoslik
- Faqat astronomiya
- Faqat botanika va ekologiya
- Paleoantropologiya, arxeologiya, genetika, geologiya va qiyosiy anatomiya
Javobni ko'rish
Paleoantropologiya, arxeologiya, genetika, geologiya va qiyosiy anatomiya
#155
Antropogenez jarayonining muhim biologik omillaridan biri qaysi?
- Faqat iqlimning bir xil bo‘lishi
- Faqat madaniy urf-odatlar
- Organizmlarning ongli ravishda genlarini o‘zgartirishi
- Irsiy o‘zgaruvchanlik va tabiiy tanlanish
Javobni ko'rish
Irsiy o‘zgaruvchanlik va tabiiy tanlanish
#156
Inson evolyutsiyasida tik yurish — bipedalizmning muhim afzalligi qaysi?
- Nutqning avtomatik ravishda paydo bo‘lishi
- Bosh miya hajmining darhol ikki baravar ortishi
- Oldingi oyoqlarning yo‘qolishi
- Qo‘llarning boshqa vazifalar, jumladan buyumlarni ushlash va qurol ishlatish uchun bo‘shashishi
Javobni ko'rish
Qo‘llarning boshqa vazifalar, jumladan buyumlarni ushlash va qurol ishlatish uchun bo‘shashishi
#157
Insonning tik yurishga moslashganligini ko‘rsatuvchi belgi qaysi?
- Qo‘l panjasida qarama-qarshi bosh barmoqning yo‘qligi
- Chanoqning tor va cho‘ziq bo‘lishi
- Oyoq kaftida tayanch gumbazining bo‘lmasligi
- Umurtqa pog‘onasining S-simon egilishi
Javobni ko'rish
Umurtqa pog‘onasining S-simon egilishi
#158
Inson va boshqa odamsimon maymunlarning umumiy ajdodga ega ekanligini qaysi dalillar qo‘llab-quvvatlaydi?
- Ularning aynan bir turga mansubligi
- Faqat tashqi rangining o‘xshashligi
- Ularning bir xil ekologik muhitda yashashi
- Qiyosiy anatomiya, embrional rivojlanish va molekulyar-genetik o‘xshashliklar
Javobni ko'rish
Qiyosiy anatomiya, embrional rivojlanish va molekulyar-genetik o‘xshashliklar
#159
Inson evolyutsiyasi qanday jarayon hisoblanadi?
- Bir yo‘nalishda va uzluksiz ravishda mukammallashish
- Bir necha avlod davomida kechgan murakkab, tarmoqlangan evolyutsion jarayon
- Bir individ hayoti davomida yuz bergan o‘zgarish
- Faqat bosh miya hajmining ortishi
Javobni ko'rish
Bir necha avlod davomida kechgan murakkab, tarmoqlangan evolyutsion jarayon
#160
Australopiteklar antropogenez tarixida qanday ahamiyatga ega?
- Ular ikki oyoqda yurishning dastlabki muhim bosqichlarini namoyon etgan homininlar guruhidir
- Ular hozirgi odamlarning bevosita yagona ajdodi ekani to‘liq isbotlangan
- Ular zamonaviy inson bilan bir xil tur bo‘lgan
- Ular birinchi metall qurollarni yasagan
Javobni ko'rish
Ular ikki oyoqda yurishning dastlabki muhim bosqichlarini namoyon etgan homininlar guruhidir
#161
Australopithecus afarensis qoldiqlari bilan bog‘liq mashhur topilma qaysi?
- Neandertal bosh suyagi
- Lyusi skeleti
- Turkana bolasi
- Pekin odami
Javobni ko'rish
Lyusi skeleti
#162
Homo habilis nomi qanday ma’noni anglatadi?
- Uquvli yoki mohir odam
- Aqlli odam
- Zamonaviy odam
- tik yuruvchi odam
Javobni ko'rish
Uquvli yoki mohir odam
#163
Homo habilisning antropogenezdagi ahamiyati nimada?
- Tosh qurollardan foydalangan eng qadimgi Homo vakillaridan biri sifatida qaraladi
- Yozuvni ixtiro qilgan
- Metall eritishni o‘rgangan
- Dehqonchilikni boshlagan
Javobni ko'rish
Tosh qurollardan foydalangan eng qadimgi Homo vakillaridan biri sifatida qaraladi
#164
Homo erectusning muhim evolyutsion xususiyati qaysi?
- Nutq va mehnat faoliyatining umuman bo‘lmasligi
- Ikki oyoqda tik yurishi va tana tuzilishining zamonaviy insonga yaqinlashishi
- Faqat daraxtlarda yashashi
- Doimiy ravishda to‘rt oyoqda yurishi
Javobni ko'rish
Ikki oyoqda tik yurishi va tana tuzilishining zamonaviy insonga yaqinlashishi
#165
Homo erectus bilan bog‘liq muhim madaniy-texnologik yutuq qaysi?
- Temir yo‘l qurish
- Yozuv va bosmaxonani yaratish
- Tosh qurollarni takomillashtirish va olovdan foydalanish
- Elektr energiyasidan foydalanish
Javobni ko'rish
Tosh qurollarni takomillashtirish va olovdan foydalanish
#166
Neandertallar qaysi ilmiy nom bilan ataladi?
- Homo habilis
- Homo neanderthalensis
- Australopithecus africanus
- Homo floresiensis
Javobni ko'rish
Homo neanderthalensis
#167
Neandertallarning hayot faoliyatiga xos xususiyat qaysi?
- Murakkab tosh qurollardan foydalanish, ovchilik va ayrim guruhlarda marhumlarni ko‘mish
- Dehqonchilik va yozuvni keng qo‘llash
- Metallurgiya sanoatini rivojlantirish
- Faqat suvda yashash
Javobni ko'rish
Murakkab tosh qurollardan foydalanish, ovchilik va ayrim guruhlarda marhumlarni ko‘mish
#168
Hozirgi insonning ilmiy nomi qaysi?
- Homo sapiens
- Paranthropus boisei
- Homo erectus
- Homo habilis
Javobni ko'rish
Homo sapiens
#169
Hozirgi anatomik jihatdan zamonaviy insonning dastlabki kelib chiqishi haqidagi eng ko‘p qo‘llab-quvvatlanadigan model qaysi?
- Faqat Amerikada kelib chiqish modeli
- Afrikadan kelib chiqish modeli
- Har bir qit’ada alohida turdan kelib chiqish modeli
- Faqat Yevropada kelib chiqish modeli
Javobni ko'rish
Afrikadan kelib chiqish modeli
#170
“Afrikadan chiqish” modeliga ko‘ra, Homo sapiens qayerda shakllangan?
- Antarktidada
- Janubiy Amerikada
- Afrikada
- Avstraliyada
Javobni ko'rish
Afrikada
#171
Hozirgi inson ajdodlarining Afrikadan tashqariga keng tarqalishi taxminan qaysi davrda kuchaygan?
- So‘nggi 100 ming yil ichida, ayniqsa taxminan 60–70 ming yil avvalgi migratsiyalar bilan
- Taxminan 2 million yil avval zamonaviy Homo sapiens sifatida
- Faqat so‘nggi 500 yil ichida
- Faqat 5 ming yil avval
Javobni ko'rish
So‘nggi 100 ming yil ichida, ayniqsa taxminan 60–70 ming yil avvalgi migratsiyalar bilan
#172
Neandertallar va Homo sapiens o‘rtasidagi munosabat haqida zamonaviy genetika nimani ko‘rsatadi?
- Ular hech qachon bir hududda yashamagan
- Ular genetik jihatdan mutlaqo bir xil bo‘lgan
- Ayrim hozirgi inson populyatsiyalarida neandertal ajdodlardan o‘tgan DNK qismlari mavjud
- Neandertallar hozirgi insonning yagona ajdodi hisoblanadi
Javobni ko'rish
Ayrim hozirgi inson populyatsiyalarida neandertal ajdodlardan o‘tgan DNK qismlari mavjud
#173
Denisova odamlari haqida qaysi fikr to‘g‘ri?
- Ular Homo sapiensning boshqa nomi
- Ular qadimgi odamlar guruhiga mansub bo‘lib, mavjudligi asosan genetik va ayrim qazilma dalillar orqali aniqlangan
- Ular faqat Afrikada yashagan o‘simlikxo‘r hayvonlar
- Ular zamonaviy maymunlar turi
Javobni ko'rish
Ular qadimgi odamlar guruhiga mansub bo‘lib, mavjudligi asosan genetik va ayrim qazilma dalillar orqali aniqlangan
#174
Inson evolyutsiyasida mehnat faoliyatining ahamiyati nimada?
- Genetik irsiyatni butunlay bekor qilgan
- Qurol yasash, hamkorlik va muhitni o‘zgartirish imkoniyatlarini kengaytirgan
- Biologik evolyutsiyani birdaniga to‘xtatgan
- Faqat tana rangini o‘zgartirgan
Javobni ko'rish
Qurol yasash, hamkorlik va muhitni o‘zgartirish imkoniyatlarini kengaytirgan
#175
Nutqning shakllanishi inson evolyutsiyasida qanday ahamiyatga ega bo‘lgan?
- Ikki oyoqda yurishga sabab bo‘lgan yagona omil bo‘lgan
- Faqat oziqani hazm qilishni tezlashtirgan
- Genetik o‘zgaruvchanlikni yo‘q qilgan
- Axborot uzatish, hamkorlik va bilimni avlodlarga yetkazishni kuchaytirgan
Javobni ko'rish
Axborot uzatish, hamkorlik va bilimni avlodlarga yetkazishni kuchaytirgan
#176
Inson bosh miyasining evolyutsion rivojlanishi qaysi imkoniyatlarning kengayishi bilan bog‘liq?
- Faqat hid bilishning yo‘qolishi
- Faqat teri rangining o‘zgarishi
- Murakkab tafakkur, rejalashtirish, xotira va ijtimoiy o‘rganish
- Faqat yurak urishining tezlashishi
Javobni ko'rish
Murakkab tafakkur, rejalashtirish, xotira va ijtimoiy o‘rganish
#177
Antropogenezda tabiiy va ijtimoiy omillar munosabati qaysi javobda to‘g‘ri berilgan?
- Inson shakllanishida faqat iqlim qatnashgan
- Biologik va ijtimoiy omillar bir-biriga mutlaqo aloqasiz
- Biologik evolyutsion omillar bilan mehnat, nutq va ijtimoiy hayot omillari o‘zaro ta’sir qilgan
- Inson shakllanishida faqat ijtimoiy omillar qatnashgan
Javobni ko'rish
Biologik evolyutsion omillar bilan mehnat, nutq va ijtimoiy hayot omillari o‘zaro ta’sir qilgan
#178
Irq tushunchasi tarixan nimani ifodalash uchun ishlatilgan?
- Har bir millatning genetik jihatdan mutlaq bir xilligini
- Insoniyat ichidagi ayrim tashqi, irsiy belgilar taqsimotiga asoslangan katta guruhlarni
- Alohida biologik tur va mustaqil kelib chiqishga ega insonlarni
- Turli inson guruhlari o‘rtasidagi aqliy qobiliyat darajasini
Javobni ko'rish
Insoniyat ichidagi ayrim tashqi, irsiy belgilar taqsimotiga asoslangan katta guruhlarni
#179
Zamonaviy biologik antropologiyada insoniyatning “biologik irqlari” haqida qaysi yondashuv ilmiy jihatdan to‘g‘riroq?
- Har bir irq alohida biologik tur hisoblanadi
- Insoniyat keskin chegaralangan, sof va alohida biologik irqlarga bo‘linmaydi; genetik farqlar ko‘pincha uzluksiz va aralash taqsimlangan
- Har bir irqning barcha a’zolari bir xil genotipga ega
- Irqlar o‘rtasida mutlaq genetik chegaralar mavjud
Javobni ko'rish
Insoniyat keskin chegaralangan, sof va alohida biologik irqlarga bo‘linmaydi; genetik farqlar ko‘pincha uzluksiz va aralash taqsimlangan
#180
Insoniyatning biologik birligi nimaga asoslanadi?
- Barcha insonlarning bitta tilda gaplashishi
- Barcha insonlarning bir hududda yashashi
- Barcha insonlarning tashqi ko‘rinishi aynan bir xil bo‘lishi
- Barcha insonlarning bir tur — Homo sapiensga mansubligi va o‘zaro nasl qoldira olishi
Javobni ko'rish
Barcha insonlarning bir tur — Homo sapiensga mansubligi va o‘zaro nasl qoldira olishi
#181
Insonlar o‘rtasidagi genetik xilma-xillikning muhim manbalaridan biri qaysi?
- Faqat kasb tanlash
- Faqat kiyim-kechak
- Faqat ta’lim tizimi
- Mutatsiya, rekombinatsiya, gen oqimi va populyatsion tarix
Javobni ko'rish
Mutatsiya, rekombinatsiya, gen oqimi va populyatsion tarix
#182
Teri rangining geografik hududlar bo‘yicha farqlanishiga kuchli ta’sir ko‘rsatgan omil qaysi?
- Faqat oziq-ovqatning ta’mi
- Faqat yashash joyidagi baland binolar
- Quyosh ultrabinafsha nurlanishining geografik farqlari va tabiiy tanlanish
- Faqat insonlarning til farqlari
Javobni ko'rish
Quyosh ultrabinafsha nurlanishining geografik farqlari va tabiiy tanlanish
#183
Melanin pigmentining asosiy vazifalaridan biri qaysi?
- Terini ultrabinafsha nurlanishning ayrim zararli ta’sirlaridan himoyalash
- Qonda kislorod tashish
- Insulin ishlab chiqarish
- Suyaklarning mineralizatsiyasini bevosita boshqarish
Javobni ko'rish
Terini ultrabinafsha nurlanishning ayrim zararli ta’sirlaridan himoyalash
#184
Teri rangining irsiylanish xususiyati qaysi javobda to‘g‘ri ifodalangan?
- U bir nechta genlar ta’sirida shakllanadigan poligen belgi hisoblanadi
- U faqat bitta genning bitta alleli bilan belgilanadi
- U faqat muhit ta’sirida, irsiy omillarsiz shakllanadi
- U barcha insonlarda bir xil genotipga ega
Javobni ko'rish
U bir nechta genlar ta’sirida shakllanadigan poligen belgi hisoblanadi
#185
Inson populyatsiyalari o‘rtasidagi gen oqimi nimani anglatadi?
- Genlarning organizmdan tashqariga ajralib chiqishini
- Faqat mutatsiyalarning yo‘qolishini
- Individlarning ko‘chishi va o‘zaro ko‘payishi natijasida allellarning populyatsiyalar orasida almashinishini
- Faqat bir populyatsiya ichida qarindoshlar ko‘payishini
Javobni ko'rish
Individlarning ko‘chishi va o‘zaro ko‘payishi natijasida allellarning populyatsiyalar orasida almashinishini
#186
Irqlar va etnik guruhlar tushunchalari o‘rtasidagi farq qaysi javobda to‘g‘ri ko‘rsatilgan?
- Irq tarixan tashqi va ayrim irsiy belgilar bilan, etnik guruh esa til, madaniyat, tarix va o‘zlik bilan bog‘liq ijtimoiy-madaniy tushunchadir
- Etnik guruhlar alohida biologik tur hisoblanadi
- Irq faqat tilga, etnik guruh esa faqat teri rangiga asoslanadi
- Irq va etnik guruh aynan bir xil biologik tushunchalardir
Javobni ko'rish
Irq tarixan tashqi va ayrim irsiy belgilar bilan, etnik guruh esa til, madaniyat, tarix va o‘zlik bilan bog‘liq ijtimoiy-madaniy tushunchadir
#187
Inson populyatsiyalarida belgilarning geografik bo‘yicha uzluksiz o‘zgarib borishi qanday ataladi?
- Klin (clinal variation)
- Mutlaq izolyatsiya
- Poliploidiya
- Sun’iy tanlanish
Javobni ko'rish
Klin (clinal variation)
#188
Klinik o‘zgaruvchanlik inson irqlari haqidagi qarashlarda nimani ko‘rsatadi?
- Ko‘plab belgilar geografik makonda keskin chegaralarsiz, bosqichma-bosqich o‘zgarishini
- Insoniyat bir nechta alohida turga bo‘linganini
- Barcha populyatsiyalar bir-biridan mutlaq ajralganini
- Har bir tashqi belgi faqat bitta qit’aga xosligini
Javobni ko'rish
Ko‘plab belgilar geografik makonda keskin chegaralarsiz, bosqichma-bosqich o‘zgarishini
#189
Insoniyatning biologik birligi haqidagi dalillardan biri qaysi?
- Genetik material va asosiy fiziologik jarayonlarning barcha insonlarda umumiyligi
- Har bir populyatsiyada mutlaqo boshqa genetik kod mavjudligi
- Turli populyatsiyalar o‘zaro nasl qoldira olmasligi
- Qon guruhlari barcha hududlarda bir xil chastotada uchrashi
Javobni ko'rish
Genetik material va asosiy fiziologik jarayonlarning barcha insonlarda umumiyligi
#190
ABO qon guruhi tizimi inson populyatsiyalarida qanday taqsimlangan?
- Barcha insonlarda faqat O guruhi mavjud
- Allellar chastotasi populyatsiyalar orasida farqlanishi mumkin, ammo tizim barcha inson guruhlarida uchraydi
- Har bir qon guruhi faqat bitta irqda uchraydi
- Qon guruhlari irsiylanmaydi
Javobni ko'rish
Allellar chastotasi populyatsiyalar orasida farqlanishi mumkin, ammo tizim barcha inson guruhlarida uchraydi
#191
Inson populyatsiyalari o‘rtasidagi farqlarni ilmiy talqin qilishda qaysi fikr noto‘g‘ri?
- Populyatsiyalar o‘rtasida genetik o‘xshashliklar juda katta
- Tashqi belgilar insonning aqliy salohiyati yoki ijtimoiy qadrini belgilaydi
- Genetik xilma-xillik inson turiga xos tabiiy hodisadir
- Ko‘plab belgilar muhit va bir nechta genlarning o‘zaro ta’sirida shakllanadi
Javobni ko'rish
Tashqi belgilar insonning aqliy salohiyati yoki ijtimoiy qadrini belgilaydi
#192
Insonning aqliy qobiliyatini teri rangi yoki bosh shakli bilan baholash nega ilmiy asosga ega emas?
- Chunki barcha insonlarning genotipi mutlaqo bir xil
- Bu belgilar aqliy qobiliyatni ishonchli belgilamaydi; kognitiv xususiyatlar murakkab genetik, rivojlanish va muhit omillariga bog‘liq
- Chunki teri rangi irsiylanmaydi
- Chunki bosh suyagi shakli insonlarda umuman farqlanmaydi
Javobni ko'rish
Bu belgilar aqliy qobiliyatni ishonchli belgilamaydi; kognitiv xususiyatlar murakkab genetik, rivojlanish va muhit omillariga bog‘liq
#193
Irqchilikning biologik jihatdan noto‘g‘ri ekanligini qaysi ilmiy xulosa qo‘llab-quvvatlaydi?
- Inson guruhlari o‘rtasidagi farqlar uzluksiz va o‘zaro aralash; qat’iy biologik ustunlik ierarxiyasi mavjud emas
- Genetik farqlar ijtimoiy qadriyatni belgilaydi
- Har bir inson guruhi alohida turga mansub
- Bir guruh barcha biologik va aqliy belgilar bo‘yicha ustun
Javobni ko'rish
Inson guruhlari o‘rtasidagi farqlar uzluksiz va o‘zaro aralash; qat’iy biologik ustunlik ierarxiyasi mavjud emas
#194
Insoniyatning kelib chiqishi va tarqalishini o‘rganishda mitoxondrial DNK nima uchun qo‘llaniladi?
- Organizmning barcha belgilarini to‘liq bashorat qilish uchun
- Onalik liniyasi orqali uzatiladigan genetik tarixni o‘rganish uchun
- Faqat teri pigmentatsiyasini o‘lchash uchun
- Faqat otalik liniyasini aniqlash uchun
Javobni ko'rish
Onalik liniyasi orqali uzatiladigan genetik tarixni o‘rganish uchun
#195
Y-xromosoma markerlari antropologik-genetik tadqiqotlarda nimani o‘rganishga yordam beradi?
- Otadan o‘g‘ilga uzatiladigan paternal nasab liniyalarini
- Faqat qon bosimini
- Faqat onalik nasabini
- Faqat mitoxondriya faoliyatini
Javobni ko'rish
Otadan o‘g‘ilga uzatiladigan paternal nasab liniyalarini
#196
Qadimgi DNK tahlilining antropogenezni o‘rganishdagi ahamiyati nimada?
- Qadimgi odamlar guruhlari o‘rtasidagi qarindoshlik, migratsiya va aralashish jarayonlarini aniqlashga yordam beradi
- Arxeologik qazishmalarni keraksiz qiladi
- Faqat qadimgi odamlarning bo‘yini aniq tiklaydi
- Faqat tosh qurollarning yoshini belgilaydi
Javobni ko'rish
Qadimgi odamlar guruhlari o‘rtasidagi qarindoshlik, migratsiya va aralashish jarayonlarini aniqlashga yordam beradi
#197
Antropogenezda arxeologik topilmalar qanday ma’lumot beradi?
- Faqat hozirgi insonlarning qon guruhini aniqlaydi
- Faqat genlar ketma-ketligini beradi
- Faqat qadimgi iqlimning aniq haroratini ko‘rsatadi
- Mehnat qurollari, turar joylar va moddiy madaniyat orqali qadimgi odamlarning faoliyatini yoritadi
Javobni ko'rish
Mehnat qurollari, turar joylar va moddiy madaniyat orqali qadimgi odamlarning faoliyatini yoritadi
#198
Qazilma suyaklar va bosh suyaklarini qiyosiy o‘rganish qaysi ma’lumotlarni beradi?
- Qadimgi homininlarning tana tuzilishi, harakatlanishi va evolyutsion o‘zgarishlari haqida
- Faqat kiyim rangini
- Faqat aniq ijtimoiy mavqeini
- Faqat ularning tilini
Javobni ko'rish
Qadimgi homininlarning tana tuzilishi, harakatlanishi va evolyutsion o‘zgarishlari haqida
#199
Inson evolyutsiyasida madaniy evolyutsiya biologik evolyutsiyadan nimasi bilan farq qiladi?
- Ikkalasi ham faqat DNK mutatsiyasidan iborat
- Madaniy axborot o‘rganish va ijtimoiy uzatish orqali avlodlarga tarqaladi; biologik evolyutsiya esa irsiy genetik o‘zgarishlarni qamrab oladi
- Biologik evolyutsiya faqat bir avlodda, madaniy evolyutsiya million yilda kechadi
- Madaniy evolyutsiya insoniyatga xos emas
Javobni ko'rish
Madaniy axborot o‘rganish va ijtimoiy uzatish orqali avlodlarga tarqaladi; biologik evolyutsiya esa irsiy genetik o‘zgarishlarni qamrab oladi
#200
Insoniyatning biologik birligi va xilma-xilligini birgalikda ifodalovchi xulosa qaysi?
- Barcha insonlar Homo sapiens turiga mansub, shu bilan birga populyatsiyalar orasida uzluksiz va o‘zaro aralash genetik xilma-xillik mavjud
- Genetik farqlar insoniyatni alohida turlarga ajratadi
- Faqat tashqi ko‘rinish inson kelib chiqishini belgilaydi
- Insonlar bir turga mansub bo‘lsa, hech qanday irsiy farq bo‘lmaydi
Javobni ko'rish
Barcha insonlar Homo sapiens turiga mansub, shu bilan birga populyatsiyalar orasida uzluksiz va o‘zaro aralash genetik xilma-xillik mavjud
#201
Irsiyat tushunchasi nimani anglatadi?
- Organizmlarning faqat tashqi muhit ta’sirida o‘zgarishini
- Organizmlarning o‘z belgi va xususiyatlarini avlodlariga uzatish xususiyatini
- Organizmlarning oziqlanish jarayonini
- Organizmlarning yashash joyini almashtirishini
Javobni ko'rish
Organizmlarning o‘z belgi va xususiyatlarini avlodlariga uzatish xususiyatini
#202
O‘zgaruvchanlik deb nimaga aytiladi?
- Faqat ota-onaga o‘xshashlikka
- Organizmlarning belgi va xususiyatlari bo‘yicha farqlanishiga
- Genetik axborotning o‘zgarmasligiga
- Faqat organizm massasining ortishiga
Javobni ko'rish
Organizmlarning belgi va xususiyatlari bo‘yicha farqlanishiga
#203
Irsiyat va o‘zgaruvchanlik biologiyada qanday ahamiyatga ega?
- Evolyutsiya va seleksiya uchun material hamda uning avlodlarga uzatilishini ta’minlaydi
- Organizmlarning ko‘payishini to‘xtatadi
- Faqat ekologik omillarni o‘zgartiradi
- Faqat organizmning yoshini belgilaydi
Javobni ko'rish
Evolyutsiya va seleksiya uchun material hamda uning avlodlarga uzatilishini ta’minlaydi
#204
Modifikatsion o‘zgaruvchanlikning asosiy sababi qaysi?
- Faqat genlarning mutatsiyaga uchrashi
- Tashqi muhit omillarining genotipga bevosita ta’sir qilmasdan fenotipga ta’siri
- DNK nukleotidlar ketma-ketligining albatta o‘zgarishi
- Xromosomalar sonining doimiy ortishi
Javobni ko'rish
Tashqi muhit omillarining genotipga bevosita ta’sir qilmasdan fenotipga ta’siri
#205
Modifikatsion o‘zgaruvchanlikning muhim xususiyati qaysi?
- Faqat jinsiy hujayralarda sodir bo‘ladi
- Doimo yangi allel hosil qiladi
- Odatda irsiylanmaydi va reaksiya normasi doirasida yuz beradi
- Har doim avlodlarga o‘zgarmagan holda uzatiladi
Javobni ko'rish
Odatda irsiylanmaydi va reaksiya normasi doirasida yuz beradi
#206
Reaksiya normasi nimani ifodalaydi?
- Organizmning mutatsiyaga uchrash tezligini
- Xromosomalar sonining o‘zgarishini
- Muayyan genotipning turli muhit sharoitlarida namoyon bo‘lishi mumkin bo‘lgan fenotipik chegaralarini
- Populyatsiyadagi individlar sonini
Javobni ko'rish
Muayyan genotipning turli muhit sharoitlarida namoyon bo‘lishi mumkin bo‘lgan fenotipik chegaralarini
#207
Kombinativ o‘zgaruvchanlik qanday yuzaga keladi?
- Faqat tana hujayralarining bo‘linishi natijasida
- Genetik materialning jinsiy ko‘payish jarayonida yangi kombinatsiyalarda birikishi orqali
- Organizmning mashq qilishi orqali
- Faqat quyosh nuri ta’sirida
Javobni ko'rish
Genetik materialning jinsiy ko‘payish jarayonida yangi kombinatsiyalarda birikishi orqali
#208
Kombinativ o‘zgaruvchanlikning asosiy manbalaridan biri qaysi?
- Faqat tana haroratining ko‘tarilishi
- Faqat mitozda sitoplazmaning bo‘linishi
- Meiozda krossingover va xromosomalarning mustaqil taqsimlanishi
- Faqat oziqlanishning o‘zgarishi
Javobni ko'rish
Meiozda krossingover va xromosomalarning mustaqil taqsimlanishi
#209
Mutatsion o‘zgaruvchanlikning mohiyati nimada?
- Genetik materialning barqaror o‘zgarishi natijasida yangi irsiy variantlarning paydo bo‘lishida
- Faqat yoshga bog‘liq o‘zgarishda
- Faqat vaqtinchalik fiziologik o‘zgarishda
- Organizmning muhitga ko‘nikishida
Javobni ko'rish
Genetik materialning barqaror o‘zgarishi natijasida yangi irsiy variantlarning paydo bo‘lishida
#210
Gen mutatsiyasi nimani o‘zgartiradi?
- DNKdagi muayyan gen nukleotidlari ketma-ketligini
- Faqat organizmning yashash muhitini
- Faqat hujayra shaklini
- Har doim butun xromosomalar sonini
Javobni ko'rish
DNKdagi muayyan gen nukleotidlari ketma-ketligini
#211
Xromosoma mutatsiyasiga qaysi holat misol bo‘ladi?
- Organizmning vaqtincha rangini o‘zgartirishi
- Meiozda gametalarning qo‘shilishi
- DNKdagi bitta nukleotidning almashishi
- Xromosoma qismining inversiyasi yoki translokatsiyasi
Javobni ko'rish
Xromosoma qismining inversiyasi yoki translokatsiyasi
#212
Genom mutatsiyasi qanday o‘zgarish bilan bog‘liq?
- Faqat bitta gen nukleotidining almashishi bilan
- Xromosomalar to‘plami yoki sonining o‘zgarishi bilan
- Faqat hujayra hajmining ortishi bilan
- Faqat oqsilning fazoviy shakli bilan
Javobni ko'rish
Xromosomalar to‘plami yoki sonining o‘zgarishi bilan
#213
Mutatsiyalar evolyutsiya uchun nima sababdan muhim?
- Faqat muhitga bog‘liq vaqtinchalik belgilarni hosil qiladi
- Populyatsiyadagi barcha farqlarni yo‘q qiladi
- Tabiiy tanlanish ta’sir qilishi mumkin bo‘lgan yangi irsiy o‘zgarishlarni yuzaga keltiradi
- Har doim organizmga foyda keltiradi
Javobni ko'rish
Tabiiy tanlanish ta’sir qilishi mumkin bo‘lgan yangi irsiy o‘zgarishlarni yuzaga keltiradi
#214
Dominant allel qanday ta’riflanadi?
- Faqat gomozigota holatda namoyon bo‘ladigan allel
- Har doim zararli ta’sir ko‘rsatadigan allel
- Faqat jinsiy xromosomada uchraydigan allel
- Gomozigota va geterozigota holatda fenotipda namoyon bo‘lishi mumkin bo‘lgan allel
Javobni ko'rish
Gomozigota va geterozigota holatda fenotipda namoyon bo‘lishi mumkin bo‘lgan allel
#215
Genotip va fenotip o‘rtasidagi farq qaysi javobda to‘g‘ri berilgan?
- Genotip — organizmning genetik tarkibi, fenotip — genotip va muhit ta’sirida shakllangan belgilar majmui
- Genotip — tashqi ko‘rinish, fenotip — faqat DNK
- Genotip va fenotip bir xil tushuncha
- Fenotip faqat ota-onadan o‘tadi, genotip esa muhitda hosil bo‘ladi
Javobni ko'rish
Genotip — organizmning genetik tarkibi, fenotip — genotip va muhit ta’sirida shakllangan belgilar majmui
#216
Irsiy belgilar avlodlarga asosan qanday axborot orqali uzatiladi?
- Faqat tashqi muhit signallari orqali
- Faqat sitoplazmadagi suv orqali
- DNK tarkibidagi genetik axborot orqali
- Faqat oqsil parchalanishi orqali
Javobni ko'rish
DNK tarkibidagi genetik axborot orqali
#217
Xonakilashtirish (domestikatsiya) nima?
- Faqat yovvoyi turlarni tabiatda muhofaza qilish
- Organizmlarning tabiiy muhitdan tasodifan ko‘chishi
- Yovvoyi hayvon va o‘simliklarni inson ehtiyojlariga mos ravishda uzoq muddatli boshqariladigan o‘zgartirish jarayoni
- Faqat o‘simliklarni sug‘orish jarayoni
Javobni ko'rish
Yovvoyi hayvon va o‘simliklarni inson ehtiyojlariga mos ravishda uzoq muddatli boshqariladigan o‘zgartirish jarayoni
#218
Madaniy o‘simliklar qanday shakllangan?
- Yovvoyi o‘simliklarning barcha belgilari o‘zgarmasdan qolishi orqali
- Inson tomonidan foydali belgilariga ko‘ra tanlab ko‘paytirish va yetishtirish natijasida
- Faqat tabiiy ofatlar natijasida
- Faqat o‘simliklarning o‘z-o‘zidan ko‘chishi orqali
Javobni ko'rish
Inson tomonidan foydali belgilariga ko‘ra tanlab ko‘paytirish va yetishtirish natijasida
#219
Xonakilashtirish jarayonida inson asosan nimani tanlaydi?
- Faqat eng kichik individlarni
- Faqat kasallikka chalingan individlarni
- Faqat tasodifiy rangdagi individlarni
- Foydali xo‘jalik belgilariga ega individlarni
Javobni ko'rish
Foydali xo‘jalik belgilariga ega individlarni
#220
Sun’iy tanlanish deb nimaga aytiladi?
- Faqat mutatsiyalarni laboratoriyada hosil qilishga
- Tabiatda muhit ta’sirida kechadigan tanlanishga
- Inson tomonidan maqsadga muvofiq belgilariga ega organizmlarni tanlab ko‘paytirish jarayoniga
- Organizmlarning tasodifiy nobud bo‘lishiga
Javobni ko'rish
Inson tomonidan maqsadga muvofiq belgilariga ega organizmlarni tanlab ko‘paytirish jarayoniga
#221
Sun’iy tanlanishning asosiy harakatlantiruvchi kuchi nima?
- Faqat yirtqichlar ta’siri
- Faqat tabiiy migratsiya
- Insonning maqsadli tanlovi va ko‘paytirishni boshqarishi
- Faqat iqlim o‘zgarishi
Javobni ko'rish
Insonning maqsadli tanlovi va ko‘paytirishni boshqarishi
#222
Sun’iy tanlanishning tabiiy tanlanishdan asosiy farqi qaysi?
- Tabiiy tanlanishda organizmlar ko‘paymaydi
- Sun’iy tanlanishda tanlov mezonini inson belgilaydi, tabiiy tanlanishda esa muhit sharoitlari ta’sir qiladi
- Sun’iy tanlanish irsiy o‘zgarishlarga ta’sir qilmaydi
- Har ikkisi faqat laboratoriyada kechadi
Javobni ko'rish
Sun’iy tanlanishda tanlov mezonini inson belgilaydi, tabiiy tanlanishda esa muhit sharoitlari ta’sir qiladi
#223
Ongli sun’iy tanlanish qanday amalga oshiriladi?
- Faqat tabiiy muhitdagi raqobat orqali
- Seleksioner oldindan belgilangan maqsad va mezonlar asosida ota-ona individlarni tanlaydi
- Organizmlar hech qanday mezonsiz tasodifan ko‘paytiriladi
- Faqat genetik materialni muzlatish orqali
Javobni ko'rish
Seleksioner oldindan belgilangan maqsad va mezonlar asosida ota-ona individlarni tanlaydi
#224
Ongsiz sun’iy tanlanishning xususiyati qaysi?
- Faqat laboratoriyada genlarni tahrirlash
- Tabiiy tanlanishning to‘liq to‘xtashi
- Insonlar aniq seleksiya maqsadini ko‘zlamagan holda foydali individlarni qayta-qayta ko‘paytirishi
- Faqat bir avlodda yangi tur yaratish
Javobni ko'rish
Insonlar aniq seleksiya maqsadini ko‘zlamagan holda foydali individlarni qayta-qayta ko‘paytirishi
#225
Darvin sun’iy tanlanishni qaysi masalani tushuntirishda muhim dalil sifatida qo‘llagan?
- Yerning Quyosh atrofida aylanishini
- Moddalarning atom tuzilishini
- Tanlash orqali uy hayvonlari va madaniy o‘simliklarda katta o‘zgarishlar to‘planishini
- Qon aylanish mexanizmini
Javobni ko'rish
Tanlash orqali uy hayvonlari va madaniy o‘simliklarda katta o‘zgarishlar to‘planishini
#226
Karamning turli madaniy shakllari qaysi o‘simlikdan kelib chiqqan?
- Yovvoyi karam — Brassica oleracea
- Sholi — Oryza sativa
- Kungaboqar — Helianthus annuus
- Bug‘doy — Triticum aestivum
Javobni ko'rish
Yovvoyi karam — Brassica oleracea
#227
Madaniy o‘simliklarning kelib chiqish markazlarini o‘rganish bilan mashhur olim kim?
- Charlz Layel
- Robert Guk
- Nikolay Ivanovich Vavilov
- Gregor Mendel
Javobni ko'rish
Nikolay Ivanovich Vavilov
#228
Vavilovning madaniy o‘simliklar kelib chiqish markazlari haqidagi ta’limoti nimaga asoslanadi?
- Faqat tuproq tarkibini o‘lchashga
- Faqat hayvonlarning migratsiyasini kuzatishga
- Faqat o‘simliklarning hujayra bo‘linishini o‘rganishga
- Madaniy o‘simliklar xilma-xilligi va ularning yovvoyi qarindoshlari tarqalishini geografik tahlil qilishga
Javobni ko'rish
Madaniy o‘simliklar xilma-xilligi va ularning yovvoyi qarindoshlari tarqalishini geografik tahlil qilishga
#229
Vavilov ta’limotida madaniy o‘simliklar xilma-xilligining muhim markazlaridan biri qaysi?
- Faqat Sahroi Kabir markazi
- Antarktida markazi
- Arktika muzliklari markazi
- Janubiy Osiyo tropik markazi
Javobni ko'rish
Janubiy Osiyo tropik markazi
#230
Bug‘doyning kelib chiqishi va xilma-xilligi bilan bog‘liq muhim hududlardan biri qaysi?
- Old Osiyo va unga tutash hududlar
- Markaziy Tinch okean orollari
- Grenlandiya muzliklari
- Antarktida
Javobni ko'rish
Old Osiyo va unga tutash hududlar
#231
Madaniy o‘simliklarning yovvoyi ajdodlarini saqlash nima uchun muhim?
- Faqat o‘simliklar sonini kamaytirish uchun
- Qimmatli genetik xilma-xillik va seleksiya uchun foydali allellarni saqlash uchun
- Madaniy navlarni butunlay yo‘q qilish uchun
- Genetik xilma-xillikni cheklash uchun
Javobni ko'rish
Qimmatli genetik xilma-xillik va seleksiya uchun foydali allellarni saqlash uchun
#232
Genetik xilma-xillik seleksiya jarayonida qanday ahamiyatga ega?
- Faqat bir xil avlod olishni ta’minlaydi
- Yangi navlar yaratish uchun zarur irsiy variantlarni taqdim etadi
- Tanlash jarayonini imkonsiz qiladi
- Mutatsiyalarni butunlay to‘xtatadi
Javobni ko'rish
Yangi navlar yaratish uchun zarur irsiy variantlarni taqdim etadi
#233
Sof liniya nima?
- Bir-biriga qarindosh bo‘lmagan hayvonlar guruhi
- Har xil turlardan tuzilgan tabiiy jamoa
- Muayyan genotip bo‘yicha avlodlari nisbatan bir xil bo‘lgan, ko‘pincha o‘zidan changlanuvchi organizmlar guruhi
- Faqat yovvoyi o‘simliklar majmui
Javobni ko'rish
Muayyan genotip bo‘yicha avlodlari nisbatan bir xil bo‘lgan, ko‘pincha o‘zidan changlanuvchi organizmlar guruhi
#234
Geterozis hodisasi nimani anglatadi?
- Mutatsiyalarning butunlay yo‘qolishini
- Organizmning ko‘payish qobiliyatini yo‘qotishini
- Faqat retsessiv belgilar namoyon bo‘lishini
- Duragay avlodning ayrim belgilar bo‘yicha ota-ona shakllaridan ustun namoyon bo‘lishini
Javobni ko'rish
Duragay avlodning ayrim belgilar bo‘yicha ota-ona shakllaridan ustun namoyon bo‘lishini
#235
Duragaylash seleksiyada nima maqsadda qo‘llaniladi?
- Faqat organizmlarni steril qilish uchun
- Turli shakllarning foydali irsiy belgilarini bir avlodda birlashtirish uchun
- Faqat modifikatsion o‘zgarish hosil qilish uchun
- Genetik xilma-xillikni kamaytirib, barcha belgilarni yo‘qotish uchun
Javobni ko'rish
Turli shakllarning foydali irsiy belgilarini bir avlodda birlashtirish uchun
#236
Vegetativ ko‘payadigan o‘simliklarda sun’iy tanlashning qulay tomoni nimada?
- Tanlangan genotipni urug‘lanishsiz, vegetativ organlar orqali saqlab ko‘paytirish mumkin
- Har bir avlodda genotip albatta keskin o‘zgaradi
- Tanlangan belgi darhol yo‘qoladi
- Faqat changlanish orqali ko‘payadi
Javobni ko'rish
Tanlangan genotipni urug‘lanishsiz, vegetativ organlar orqali saqlab ko‘paytirish mumkin
#237
Sun’iy tanlash natijasida o‘simliklarda qaysi belgilar takomillashtirilishi mumkin?
- Faqat o‘simlikning tabiiy tarqalish hududining yo‘qolishi
- Faqat xromosomalar sonining kamayishi
- Hosildorlik, meva yoki don sifati, pishish muddati va kasallikka chidamlilik
- Faqat barglarning tasodifiy shikastlanishi
Javobni ko'rish
Hosildorlik, meva yoki don sifati, pishish muddati va kasallikka chidamlilik
#238
Seleksiyada kasallikka chidamli nav yaratish uchun qaysi yondashuv samarali?
- Kasallangan o‘simliklarni urug‘lik sifatida doimiy tanlash
- Genetik xilma-xillikni butunlay cheklash
- Faqat o‘simliklarni sug‘orishni to‘xtatish
- Chidamlilik manbalarini aniqlash, chatishtirish va avlodlarni maqsadli baholash
Javobni ko'rish
Chidamlilik manbalarini aniqlash, chatishtirish va avlodlarni maqsadli baholash
#239
Irsiy o‘zgaruvchanlik va modifikatsion o‘zgaruvchanlikni farqlovchi asosiy mezon qaysi?
- Genetik materialdagi o‘zgarishning mavjudligi va o‘zgarishning avlodga uzatilish imkoniyati
- Organizmning rangi
- Organizmning yashash muddati
- Faqat o‘zgarishning ko‘zga ko‘rinishi
Javobni ko'rish
Genetik materialdagi o‘zgarishning mavjudligi va o‘zgarishning avlodga uzatilish imkoniyati
#240
Mutatsiya va kombinativ o‘zgaruvchanlikning umumiy jihati nimada?
- Ikkalasi ham irsiy xilma-xillikning shakllanishiga hissa qo‘shadi
- Ikkalasi ham genotipga ta’sir qilmaydi
- Ikkalasi ham faqat muhit ta’sirida yuz beradi
- Ikkalasi ham doimo zararli bo‘ladi
Javobni ko'rish
Ikkalasi ham irsiy xilma-xillikning shakllanishiga hissa qo‘shadi
#241
Tabiiy tanlanish uchun irsiy o‘zgaruvchanlik nima sababdan zarur?
- Organizmlarning ko‘payishini to‘xtatish uchun
- Faqat vaqtinchalik moslanishlarni hosil qilish uchun
- Tanlanadigan farqlar avlodlarga uzatilishi va populyatsiyada to‘planishi uchun
- Individlarning barchasi bir xil bo‘lishi uchun
Javobni ko'rish
Tanlanadigan farqlar avlodlarga uzatilishi va populyatsiyada to‘planishi uchun
#242
Sun’iy tanlash natijasida hosil bo‘lgan nav yoki zotlar nima sababdan inson parvarishiga bog‘liq bo‘lishi mumkin?
- Ular tabiiy tanlanish ta’siridan butunlay xoli bo‘ladi
- Ularning ayrim belgilari tabiiy sharoitda yashovchanlikni pasaytirishi yoki maxsus parvarishni talab qilishi mumkin
- Ular ko‘payish qobiliyatiga ega bo‘lmaydi
- Ular genetik jihatdan o‘zgarmas bo‘lib qoladi
Javobni ko'rish
Ularning ayrim belgilari tabiiy sharoitda yashovchanlikni pasaytirishi yoki maxsus parvarishni talab qilishi mumkin
#243
Xonakilashtirish jarayonida hayvonlarda qaysi belgilar ko‘pincha tanlangan?
- Faqat uzoq migratsiya qobiliyati
- Faqat yashirin rang va tungi hayot
- Faqat yovvoyilik va tajovuzkorlik
- Yuvosh temperament, mahsuldorlik, tana tuzilishi va inson bilan yashashga moslik
Javobni ko'rish
Yuvosh temperament, mahsuldorlik, tana tuzilishi va inson bilan yashashga moslik
#244
O‘simliklarning xonakilashtirilishida urug‘ va mevalarga oid qaysi belgilar ko‘pincha tanlangan?
- Urug‘larning tarqalish qobiliyatining har doim ortishi
- Yirik urug‘ yoki meva, yuqori hosildorlik va qulay pishish xususiyatlari
- Urug‘larning to‘liq steril bo‘lishi
- Mevalarning hosil bo‘lmasligi
Javobni ko'rish
Yirik urug‘ yoki meva, yuqori hosildorlik va qulay pishish xususiyatlari
#245
Domestikatsiya sindromi atamasi nimani ifodalaydi?
- Tabiatdagi barcha turlarning yo‘qolishini
- Xonakilashtirilgan organizmlarda ko‘p uchraydigan, inson tanlovi bilan bog‘liq belgilar majmuini
- Organizmning qarish jarayonini
- Faqat bitta kasallik belgisini
Javobni ko'rish
Xonakilashtirilgan organizmlarda ko‘p uchraydigan, inson tanlovi bilan bog‘liq belgilar majmuini
#246
Madaniy o‘simliklarda urug‘larning to‘kilmasligi belgisi inson uchun nima sababdan foydali?
- Fotosintezni to‘xtatadi
- O‘simlikni changlanishdan mahrum qiladi
- Hosilni yig‘ib olishni osonlashtiradi va urug‘ning pishganda o‘simlikdan sochilib ketishini kamaytiradi
- Urug‘larning unishini butunlay to‘xtatadi
Javobni ko'rish
Hosilni yig‘ib olishni osonlashtiradi va urug‘ning pishganda o‘simlikdan sochilib ketishini kamaytiradi
#247
Sun’iy tanlash uzoq muddat davomida populyatsiya genofondiga qanday ta’sir ko‘rsatadi?
- Genofondni hech qachon o‘zgartirmaydi
- Faqat modifikatsion o‘zgarishlarni yuzaga keltiradi
- Barcha allellarni bir avlodda yo‘q qiladi
- Inson tanlagan belgilar bilan bog‘liq allellar chastotasini o‘zgartirishi mumkin
Javobni ko'rish
Inson tanlagan belgilar bilan bog‘liq allellar chastotasini o‘zgartirishi mumkin
#248
Seleksiyada boshlang‘ich material sifatida nimalardan foydalanish mumkin?
- Mahalliy navlar, yovvoyi qarindoshlar, kolleksiya namunalari va duragay populyatsiyalar
- Faqat sun’iy muhitda o‘stirilmagan organizmlar
- Faqat bitta genetik jihatdan bir xil individ
- Faqat kasallangan o‘simliklar
Javobni ko'rish
Mahalliy navlar, yovvoyi qarindoshlar, kolleksiya namunalari va duragay populyatsiyalar
#249
O‘simliklar genofondini saqlashning muhim usullaridan biri qaysi?
- Mahalliy navlarni barcha hududlarda yo‘q qilish
- Faqat bitta navni ekish
- Urug‘ genbanklari va dala kolleksiyalarida genetik resurslarni saqlash
- Yovvoyi qarindoshlarni tabiiy muhitdan chiqarib tashlash
Javobni ko'rish
Urug‘ genbanklari va dala kolleksiyalarida genetik resurslarni saqlash
#250
Irsiyat qonuniyatlarini seleksiyada qo‘llash nima imkonini beradi?
- Belgilar nasldan naslga qanday o‘tishini bashorat qilish va tanlash samaradorligini oshirish
- Organizmlarning ko‘payishini to‘xtatish
- Har qanday belgini muhitdan qat’i nazar kafolatli o‘zgartirish
- Mutatsiyalarning barcha turlarini oldindan aniq belgilash
Javobni ko'rish
Belgilar nasldan naslga qanday o‘tishini bashorat qilish va tanlash samaradorligini oshirish
#251
Tur biologik sistematikada qanday asosiy birlik hisoblanadi?
- Bir xil yoshdagi organizmlar guruhi
- Faqat bir hududda yashaydigan individlar yig‘indisi
- Faqat tashqi ko‘rinishi o‘xshash organizmlar majmui
- Organizmlarni tasniflashdagi asosiy tabiiy taksonomik birlik
Javobni ko'rish
Organizmlarni tasniflashdagi asosiy tabiiy taksonomik birlik
#252
Biologik tur tushunchasining keng tarqalgan ta’rifiga ko‘ra, tur nima?
- Faqat bir xil rangga ega organizmlar guruhi
- Tabiiy sharoitda o‘zaro chatishib, serpusht avlod beradigan va boshqa guruhlardan reproduktiv jihatdan ajralgan populyatsiyalar majmui
- Bir xil oziqa bilan oziqlanadigan barcha organizmlar
- Faqat bitta geografik nuqtada yashovchi individlar
Javobni ko'rish
Tabiiy sharoitda o‘zaro chatishib, serpusht avlod beradigan va boshqa guruhlardan reproduktiv jihatdan ajralgan populyatsiyalar majmui
#253
Tur tarkibining asosiy tuzilish birligi qaysi?
- Populyatsiya
- Ekotizim
- Biotsenoz
- Biogeotsenoz
Javobni ko'rish
Populyatsiya
#254
Populyatsiya deb nimaga aytiladi?
- Bir hududdagi barcha o‘simliklar
- Turli turlarga mansub barcha organizmlar majmui
- Bir turning faqat erkak individlari
- Muayyan arealda yashovchi, bir turga mansub, o‘zaro erkin chatishib, umumiy genofondga ega individlar guruhi
Javobni ko'rish
Muayyan arealda yashovchi, bir turga mansub, o‘zaro erkin chatishib, umumiy genofondga ega individlar guruhi
#255
Tur va populyatsiya o‘rtasidagi munosabat qaysi javobda to‘g‘ri ko‘rsatilgan?
- Populyatsiya turdan yuqori taksonomik birlik hisoblanadi
- Populyatsiya har doim bir nechta turlardan tashkil topadi
- Tur va populyatsiya aynan bir xil tushunchalar
- Tur odatda bir yoki bir nechta populyatsiyalardan tashkil topadi
Javobni ko'rish
Tur odatda bir yoki bir nechta populyatsiyalardan tashkil topadi
#256
Tur mezonlari nima uchun qo‘llaniladi?
- Faqat oziqlanish tezligini o‘lchash uchun
- Faqat organizm yoshini aniqlash uchun
- Organizmlarning muayyan turga mansubligini aniqlash va turlarni farqlash uchun
- Organizmlarning yashash muddatini belgilash uchun
Javobni ko'rish
Organizmlarning muayyan turga mansubligini aniqlash va turlarni farqlash uchun
#257
Morfologik mezon nimaga asoslanadi?
- Faqat DNK nukleotidlari ketma-ketligiga
- Organizmlarning tashqi va ichki tuzilishidagi belgilariga
- Faqat ko‘payish mavsumiga
- Faqat tarqalish hududiga
Javobni ko'rish
Organizmlarning tashqi va ichki tuzilishidagi belgilariga
#258
Fiziologik-biokimyoviy mezon nimani o‘rganadi?
- Faqat organizmning geografik joylashuvini
- Faqat skelet suyaklari sonini
- Faqat tana shakli va rangini
- Moddalar almashinuvi, fiziologik jarayonlar va biokimyoviy xususiyatlarni
Javobni ko'rish
Moddalar almashinuvi, fiziologik jarayonlar va biokimyoviy xususiyatlarni
#259
Genetik-sitogenetik mezonning asosiy ko‘rsatkichi qaysi?
- Kariotip, xromosomalar soni va tuzilishi hamda genetik xususiyatlar
- Organizmning tana massasi
- Harakatlanish tezligi
- Yashash joyidagi namlik
Javobni ko'rish
Kariotip, xromosomalar soni va tuzilishi hamda genetik xususiyatlar
#260
Ekologik mezon nimaga asoslanadi?
- Faqat xromosomalar soniga
- Faqat tashqi rangiga
- Faqat hujayra shakliga
- Turning yashash muhiti, ekologik nishasi va muhit omillariga munosabatiga
Javobni ko'rish
Turning yashash muhiti, ekologik nishasi va muhit omillariga munosabatiga
#261
Geografik mezon turning qaysi xususiyatini ifodalaydi?
- Faqat oziqlanish turini
- Organizmning ichki organlari tuzilishini
- Turning tarqalish areali va geografik joylashuvini
- Faqat ko‘payish usulini
Javobni ko'rish
Turning tarqalish areali va geografik joylashuvini
#262
Etologik mezon nimani baholaydi?
- Faqat xromosomalar sonini
- Faqat qon tarkibini
- Faqat tana haroratini
- Organizmlarning xulq-atvori, juft tanlash va signal berish xususiyatlarini
Javobni ko'rish
Organizmlarning xulq-atvori, juft tanlash va signal berish xususiyatlarini
#263
Reproduktiv mezon turning qaysi jihatini aniqlashga yordam beradi?
- Faqat oziqa tarkibini
- Populyatsiyalar o‘rtasida chatishish va serpusht avlod berish imkoniyatini
- Organizmning tana rangini
- Yashash muhitining haroratini
Javobni ko'rish
Populyatsiyalar o‘rtasida chatishish va serpusht avlod berish imkoniyatini
#264
Molekulyar-genetik mezon qanday ma’lumotlarga tayanadi?
- Faqat yashash joyining geografik kengligiga
- Faqat xulq-atvor kuzatuvlariga
- Faqat organizmning bo‘yiga
- DNK, RNK va oqsil ketma-ketliklari hamda genetik o‘xshashliklarga
Javobni ko'rish
DNK, RNK va oqsil ketma-ketliklari hamda genetik o‘xshashliklarga
#265
Nima sababdan tur mezonlarining bittasi bilan cheklanib bo‘lmaydi?
- Ayrim mezonlar tur ichidagi o‘zgaruvchanlik yoki turli turlar o‘rtasidagi o‘xshashlik sababli yakka holda yetarli bo‘lmasligi mumkin
- Tur mezonlari bir-biriga zid bo‘lishi shart
- Har bir tur faqat bitta belgiga ega
- Faqat morfologik belgi barcha holatda mutlaq aniqlik beradi
Javobni ko'rish
Ayrim mezonlar tur ichidagi o‘zgaruvchanlik yoki turli turlar o‘rtasidagi o‘xshashlik sababli yakka holda yetarli bo‘lmasligi mumkin
#266
Qaysi holat morfologik mezonning cheklanganligini ko‘rsatadi?
- Har bir tur vakillari doimo bir xil rangda bo‘ladi
- Morfologik belgilar hech qachon o‘zgarmaydi
- Turli turlar tashqi jihatdan juda o‘xshash, bir tur individlari esa tashqi ko‘rinishidan farqli bo‘lishi mumkin
- Tashqi belgilar muhit ta’sirida o‘zgarmaydi
Javobni ko'rish
Turli turlar tashqi jihatdan juda o‘xshash, bir tur individlari esa tashqi ko‘rinishidan farqli bo‘lishi mumkin
#267
Egizak (kriptik) turlar deb nimaga aytiladi?
- Bir turning turli yosh bosqichlariga
- Faqat sun’iy yo‘l bilan olingan duragaylarga
- Bir populyatsiyadagi qarindosh individlarga
- Morfologik jihatdan juda o‘xshash, ammo genetik yoki reproduktiv jihatdan farqlanadigan turlarga
Javobni ko'rish
Morfologik jihatdan juda o‘xshash, ammo genetik yoki reproduktiv jihatdan farqlanadigan turlarga
#268
Tur areali nima?
- Turning oziqlanish tezligi
- Tur individlari tabiiy ravishda tarqalgan geografik hudud
- Turning faqat ko‘payish davri
- Turning genlar soni
Javobni ko'rish
Tur individlari tabiiy ravishda tarqalgan geografik hudud
#269
Turning yaxlitligi nimani anglatadi?
- Tur tarkibidagi barcha individlarning genotipi aynan bir xil bo‘lishini
- Turning tashqi muhitdan butunlay mustaqilligini
- Populyatsiyalar o‘rtasidagi gen oqimi va umumiy evolyutsion tarix orqali turning nisbatan yagona tizim sifatida saqlanishini
- Turning faqat bitta populyatsiyadan iborat bo‘lishini
Javobni ko'rish
Populyatsiyalar o‘rtasidagi gen oqimi va umumiy evolyutsion tarix orqali turning nisbatan yagona tizim sifatida saqlanishini
#270
Tur genofondi deganda nima tushuniladi?
- Faqat mitoxondriya DNKsi
- Faqat bitta individning genlari
- Turning tashqi belgilari ro‘yxati
- Tur yoki populyatsiyadagi barcha individlar genlari va allellarining umumiy majmui
Javobni ko'rish
Tur yoki populyatsiyadagi barcha individlar genlari va allellarining umumiy majmui
#271
Tur ichidagi munosabatlarning muhim shakllaridan biri qaysi?
- Faqat jonsiz tabiat hodisalari
- Faqat turli qit’alardagi iqlim almashinuvi
- Individlar o‘rtasidagi raqobat, hamkorlik va ko‘payish munosabatlari
- Faqat boshqa turlar bilan parazitlik
Javobni ko'rish
Individlar o‘rtasidagi raqobat, hamkorlik va ko‘payish munosabatlari
#272
Tur ichidagi raqobat qachon yuzaga keladi?
- Faqat abiotik omillar o‘zgarganda
- Faqat ikki xil tur o‘zaro oziqlanganda
- Bir tur individlari cheklangan oziqa, hudud, pana joy yoki juft uchun kurashganda
- Faqat organizmlar ko‘paymay qolganda
Javobni ko'rish
Bir tur individlari cheklangan oziqa, hudud, pana joy yoki juft uchun kurashganda
#273
Tur ichidagi hamkorlikka qaysi misol mos keladi?
- Hayvonlarning guruh bo‘lib ov qilishi yoki naslni birgalikda himoya qilishi
- O‘simlikning qurg‘oqchilikka chidashi
- Yirtqichning o‘ljani tutishi
- Bir individning boshqa tur bilan oziqa uchun raqobatlashishi
Javobni ko'rish
Hayvonlarning guruh bo‘lib ov qilishi yoki naslni birgalikda himoya qilishi
#274
Populyatsiyalar o‘rtasidagi gen oqimi nimani ta’minlaydi?
- Populyatsiyalar o‘rtasidagi barcha farqlarning darhol yo‘qolishini
- Tur ichidagi ko‘payishning to‘xtashini
- Mutatsiyalarning to‘liq to‘xtashini
- Allellarning populyatsiyalar orasida almashinishini va genetik bog‘liqlikni
Javobni ko'rish
Allellarning populyatsiyalar orasida almashinishini va genetik bog‘liqlikni
#275
Agam tur shakli yoki agam tur tushunchasi qaysi ko‘payish xususiyati bilan bog‘liq?
- Jinsiy jarayon yoki urug‘lanishsiz ko‘payadigan, klonal liniyalar hosil qiluvchi organizmlar bilan
- Faqat urug‘ orqali ko‘payadigan o‘simliklar bilan
- Faqat ikki jinsli individlar o‘zaro chatishadigan turlar bilan
- Faqat sporalar hosil qilmaydigan hayvonlar bilan
Javobni ko'rish
Jinsiy jarayon yoki urug‘lanishsiz ko‘payadigan, klonal liniyalar hosil qiluvchi organizmlar bilan
#276
Klonal forma nima?
- Bir xil yoshdagi individlar guruhi
- Faqat bir hududda yashovchi jinsiy populyatsiya
- Turli turlarning tasodifiy yig‘indisi
- Bir ajdod individ yoki genotipdan jinssiz ko‘payish orqali hosil bo‘lgan, genetik jihatdan juda yaqin avlodlar liniyasi
Javobni ko'rish
Bir ajdod individ yoki genotipdan jinssiz ko‘payish orqali hosil bo‘lgan, genetik jihatdan juda yaqin avlodlar liniyasi
#277
Klonal organizmlarda genetik xilma-xillik qanday paydo bo‘lishi mumkin?
- Faqat juft tanlash orqali
- Genetik o‘zgarishlar umuman yuz bermaydi
- Mutatsiyalar, somatik o‘zgarishlar va ayrim hollarda genetik material almashinuvi orqali
- Faqat individlarning yoshi ortishi orqali
Javobni ko'rish
Mutatsiyalar, somatik o‘zgarishlar va ayrim hollarda genetik material almashinuvi orqali
#278
Klonal ko‘payishning muhim xususiyati qaysi?
- Avlodlar odatda ota-ona individiga genetik jihatdan juda o‘xshash bo‘ladi
- Faqat xromosomalar soni ikki baravar ortadi
- Har doim ikki gameta qo‘shiladi
- Har bir avlodda genlar majmui to‘liq yangidan hosil bo‘ladi
Javobni ko'rish
Avlodlar odatda ota-ona individiga genetik jihatdan juda o‘xshash bo‘ladi
#279
Agam va klonal shakllarda biologik tur tushunchasini qo‘llash nima sababdan murakkablashadi?
- Jinsiy chatishish va reproduktiv izolyatsiya mezonlari bunday organizmlarga to‘liq mos kelmasligi mumkin
- Ular tirik organizmlar hisoblanmaydi
- Ularning genetik materiali bo‘lmaydi
- Ular faqat sun’iy sharoitda yashaydi
Javobni ko'rish
Jinsiy chatishish va reproduktiv izolyatsiya mezonlari bunday organizmlarga to‘liq mos kelmasligi mumkin
#280
Jinsiy ko‘payadigan organizmlar uchun biologik tur konsepsiyasining asosiy mezoni qaysi?
- Bir xil rang va tana o‘lchamiga ega bo‘lish
- Bir xil oziqa bilan oziqlanish
- Tabiiy sharoitda o‘zaro chatishib, serpusht avlod berish va boshqa guruhlardan reproduktiv ajralganlik
- Bir xil geografik koordinatada uchrashish
Javobni ko'rish
Tabiiy sharoitda o‘zaro chatishib, serpusht avlod berish va boshqa guruhlardan reproduktiv ajralganlik
#281
Jinssiz ko‘payadigan organizmlarni tasniflashda qaysi ma’lumotlar ayniqsa muhim?
- Morfologik, ekologik, fiziologik va molekulyar-genetik belgilar majmui
- Faqat juft tanlash xulqi
- Faqat gametalar tuzilishi
- Faqat nasl berish mavsumi
Javobni ko'rish
Morfologik, ekologik, fiziologik va molekulyar-genetik belgilar majmui
#282
Tur paydo bo‘lishi, ya’ni spetsiyatsiya nima?
- Ajdod populyatsiyalardan reproduktiv yoki evolyutsion jihatdan mustaqil yangi turlarning shakllanish jarayoni
- Organizmning muhitga vaqtinchalik moslashishi
- Bir tur individlarining mavsumiy ko‘chishi
- Bir individning hayoti davomida o‘sishi
Javobni ko'rish
Ajdod populyatsiyalardan reproduktiv yoki evolyutsion jihatdan mustaqil yangi turlarning shakllanish jarayoni
#283
Allopatrik tur paydo bo‘lish qanday kechadi?
- Populyatsiyalar geografik to‘siqlar bilan ajralib, vaqt o‘tishi bilan mustaqil evolyutsiyalanishi orqali
- Faqat sun’iy chatishtirish orqali
- Bir individning boshqa hududga qisqa muddatli ko‘chishi orqali
- Populyatsiyalar bir hududda to‘siqsiz yashab, faqat bir xil oziqa iste’mol qilishi orqali
Javobni ko'rish
Populyatsiyalar geografik to‘siqlar bilan ajralib, vaqt o‘tishi bilan mustaqil evolyutsiyalanishi orqali
#284
Simpatrik tur paydo bo‘lishning asosiy xususiyati qaysi?
- Geografik ajralishsiz, bir hudud doirasida reproduktiv izolyatsiya shakllanishi
- Faqat tog‘ yoki daryo bilan ajralish
- Faqat iqlimning bir xil bo‘lishi
- Populyatsiyalarning turli qit’alarga tarqalishi
Javobni ko'rish
Geografik ajralishsiz, bir hudud doirasida reproduktiv izolyatsiya shakllanishi
#285
Parapatrik tur paydo bo‘lish qanday sharoitda yuz berishi mumkin?
- Populyatsiyalar mutlaqo bir xil muhitda to‘liq aralashganda
- Faqat geografik jihatdan uzoq orollarda
- Faqat bitta individ jinssiz ko‘payganda
- Qo‘shni areallarda yashovchi populyatsiyalar o‘rtasida cheklangan gen oqimi va turlicha tanlanish mavjud bo‘lganda
Javobni ko'rish
Qo‘shni areallarda yashovchi populyatsiyalar o‘rtasida cheklangan gen oqimi va turlicha tanlanish mavjud bo‘lganda
#286
Peripatrik tur paydo bo‘lish qaysi holat bilan tavsiflanadi?
- Asosiy areal chetida ajralib qolgan kichik populyatsiyaning mustaqil evolyutsiyalanishi
- Bir tur arealining barcha qismlarida gen oqimining kuchayishi
- Faqat duragaylarning bir avlod yashashi
- Populyatsiyalarning mavsumiy birlashishi
Javobni ko'rish
Asosiy areal chetida ajralib qolgan kichik populyatsiyaning mustaqil evolyutsiyalanishi
#287
Poliploidiya o‘simliklarda tur paydo bo‘lishiga qanday ta’sir ko‘rsatishi mumkin?
- Faqat tashqi rang o‘zgaradi
- Genetik farqlar butunlay yo‘qoladi
- Xromosomalar to‘plami ortishi natijasida reproduktiv jihatdan ajralgan yangi shakllar yuzaga kelishi mumkin
- Har doim xromosomalar soni kamayadi
Javobni ko'rish
Xromosomalar to‘plami ortishi natijasida reproduktiv jihatdan ajralgan yangi shakllar yuzaga kelishi mumkin
#288
Reproduktiv izolyatsiya nima?
- Bir turning barcha individlari bir xil oziqlanishi
- Populyatsiyalar o‘rtasida gen almashinuvi va muvaffaqiyatli ko‘payishni cheklovchi biologik to‘siqlar majmui
- Faqat mavsumiy migratsiya
- Organizmlarning bir hududda yashashi
Javobni ko'rish
Populyatsiyalar o‘rtasida gen almashinuvi va muvaffaqiyatli ko‘payishni cheklovchi biologik to‘siqlar majmui
#289
Prezigotik izolyatsiyaga qaysi misol kiradi?
- Ko‘payish vaqti yoki juft tanlash xulqining farqlanishi sababli urug‘lanish sodir bo‘lmasligi
- Duragay avlodning keyingi avlodida yashovchanlik pasayishi
- Duragay embrionning rivojlanmay nobud bo‘lishi
- Duragayning voyaga yetib, ammo bepusht bo‘lishi
Javobni ko'rish
Ko‘payish vaqti yoki juft tanlash xulqining farqlanishi sababli urug‘lanish sodir bo‘lmasligi
#290
Postzigotik izolyatsiya qaysi holatda namoyon bo‘ladi?
- Changlanishdan oldin gul tuzilishi mos kelmaganda
- Juft tanlash signallari farqlanganda
- Urug‘lanishdan keyin hosil bo‘lgan duragayning yashovchanligi yoki serpushtligi pasayganda
- Juftlarning uchrashish vaqti farq qilganda
Javobni ko'rish
Urug‘lanishdan keyin hosil bo‘lgan duragayning yashovchanligi yoki serpushtligi pasayganda
#291
Ekologik izolyatsiya qanday yuzaga keladi?
- Faqat xromosomalar soni o‘zgarganda
- Populyatsiyalar turli yashash muhitlari yoki ekologik nishalarni egallab, kam uchrashganda
- Individlar bir xil joyda bir xil vaqtda ko‘payganda
- Faqat populyatsiya soni ortganda
Javobni ko'rish
Populyatsiyalar turli yashash muhitlari yoki ekologik nishalarni egallab, kam uchrashganda
#292
Etologik izolyatsiya nimaga bog‘liq?
- Faqat xromosomalar soniga
- Juft tanlash signallari va ko‘payish xulq-atvorining farqlanishiga
- Faqat tuproq tarkibiga
- Faqat tana massasining farqiga
Javobni ko'rish
Juft tanlash signallari va ko‘payish xulq-atvorining farqlanishiga
#293
Mavsumiy (vaqtinchalik) izolyatsiya qanday yuz beradi?
- Faqat organizmlar turli rangda bo‘lganda
- Populyatsiyalar turli oziqa bilan oziqlanganda
- Populyatsiyalar turli fasl yoki vaqtda ko‘paygani sababli o‘zaro chatishmasligida
- Faqat geografik to‘siq paydo bo‘lganda
Javobni ko'rish
Populyatsiyalar turli fasl yoki vaqtda ko‘paygani sababli o‘zaro chatishmasligida
#294
Duragay bepushtligi postzigotik izolyatsiyaga qanday misol bo‘ladi?
- Urug‘lanishdan oldin gametalar uchrashmasligi
- Ko‘payish davrlarining mos kelmasligi
- Duragay hayotchan bo‘lsa-da, normal gameta hosil qila olmasligi
- Juftlar bir-birini tanimasligi
Javobni ko'rish
Duragay hayotchan bo‘lsa-da, normal gameta hosil qila olmasligi
#295
Tabiiy tanlanish tur paydo bo‘lishida qanday rol o‘ynaydi?
- Populyatsiyalarda moslanish farqlarini kuchaytirib, evolyutsion ajralishga hissa qo‘shishi mumkin
- Har doim barcha populyatsiyalarni bir xil qiladi
- Faqat individlarning umrini uzaytiradi
- Reproduktiv izolyatsiyani doimo yo‘q qiladi
Javobni ko'rish
Populyatsiyalarda moslanish farqlarini kuchaytirib, evolyutsion ajralishga hissa qo‘shishi mumkin
#296
Genetik drift tur paydo bo‘lishiga qanday hissa qo‘shishi mumkin?
- Mutatsiyalarni butunlay to‘xtatadi
- Ayniqsa kichik va ajralgan populyatsiyalarda allel chastotalarini tasodifiy o‘zgartirib, genetik farqlanishni kuchaytirishi mumkin
- Faqat foydali allellarni maqsadli tanlaydi
- Gen oqimini doimo kuchaytiradi
Javobni ko'rish
Ayniqsa kichik va ajralgan populyatsiyalarda allel chastotalarini tasodifiy o‘zgartirib, genetik farqlanishni kuchaytirishi mumkin
#297
Tur ichidagi polimorfizm nimani anglatadi?
- Bir populyatsiya yoki tur doirasida bir nechta irsiy shakl yoki fenotiplarning mavjudligini
- Bir tur ichida faqat bitta genotip bo‘lishini
- Turning geografik areali yo‘qligini
- Turli turlar o‘rtasidagi oziqa zanjirini
Javobni ko'rish
Bir populyatsiya yoki tur doirasida bir nechta irsiy shakl yoki fenotiplarning mavjudligini
#298
Jinsiy dimorfizm nima?
- Jinssiz ko‘payishda klonlarning hosil bo‘lishi
- Populyatsiyaning ikki turga bo‘linishi
- Bir tur erkak va urg‘ochi individlarining tashqi yoki ayrim biologik belgilarida farqlanishi
- Bir turning turli geografik hududlarda yashashi
Javobni ko'rish
Bir tur erkak va urg‘ochi individlarining tashqi yoki ayrim biologik belgilarida farqlanishi
#299
Tur ichidagi ierarxik munosabatlar hayvonlarda qanday namoyon bo‘lishi mumkin?
- Faqat o‘simliklarda changlanish orqali
- Faqat turli ekotizimlarning almashinuvi orqali
- Faqat organizmlarning hujayra bo‘linishi orqali
- Guruh a’zolari o‘rtasida ustunlik, bo‘ysunish va resurslardan foydalanish tartibi shakllanishi orqali
Javobni ko'rish
Guruh a’zolari o‘rtasida ustunlik, bo‘ysunish va resurslardan foydalanish tartibi shakllanishi orqali
#300
Hududiylik (territoriallik) tur ichidagi munosabatlarda qanday vazifani bajaradi?
- Faqat migratsiyani kuchaytiradi
- Individ yoki guruhning ma’lum hududni egallab, resurslar va ko‘payish imkoniyatlarini himoya qilishini ta’minlaydi
- Populyatsiyadagi barcha raqobatni yo‘q qiladi
- Genetik mutatsiyalarni to‘xtatadi
Javobni ko'rish
Individ yoki guruhning ma’lum hududni egallab, resurslar va ko‘payish imkoniyatlarini himoya qilishini ta’minlaydi
QuizPilotda o'ynash