QuizPilot › Fanlar › Sotsiologiya
Sotsiologiya

XX_asr_ijtimoiy_ish_strategiyalari_test

muallif: jamoliddin0127 · 19 ta savol · 0 saqlash
QuizPilotda o'ynash
#1
XIX asr oxiri va XX asr boshlarida AQSh va Buyuk Britaniyada ijtimoiy ishning shakllanishida Xalq uylari harakati (Settlement House Movement) va Xayriya tashkilotlari jamiyatlari (COS) o'rtasidagi asosiy strategik farq nimada edi?
  1. Xalq uylari davlat tomonidan moliyalashtirilgan, COS esa to'liq xususiy xayriyaga tayanib ish olib borgan.
  2. Xalq uylari ijtimoiy yordamni faqat diniy tashkilotlar orqali amalga oshirgan bo'lsa, COS mutlaqo dunyoviy edi.
  3. COS individga yo'naltirilgan axloqiy tashxis va shaxsiy o'zgarishga, Xalq uylari esa muhitni va makro-muammolarni (kambag'allik, migratsiya) o'zgartirishga urg'u berdi.
  4. COS faqat bolalar bilan ishlagan, Xalq uylari esa qariyalar va nogironlarga ixtisoslashgan edi.
Javobni ko'rish
COS individga yo'naltirilgan axloqiy tashxis va shaxsiy o'zgarishga, Xalq uylari esa muhitni va makro-muammolarni (kambag'allik, migratsiya) o'zgartirishga urg'u berdi.
#2
Meri Richmondning 1917-yilda nashr etilgan "Social Diagnosis" (Ijtimoiy tashxis) asari ijtimoiy ish tarixida qanday fundamental strategik burilishni amalga oshirdi?
  1. Ijtimoiy ishni hissiy xayrixohlikdan tizimli, dalillarga asoslangan, empirik ma'lumotlarni to'plash va tahlil qilishga tayangan kasbiy fan darajasiga ko'tardi.
  2. Davlat budjetini ijtimoiy xodimlarning maoshini oshirishga yo'naltirish strategiyasini ishlab chiqdi.
  3. Ijtimoiy ishdagi barcha guruh va jamoaviy ishlarni bekor qilib, faqat psixoanalizni yagona metod deb e'lon qildi.
  4. Ijtimoiy ishni xayriya va diniy homiylikdan olib, sof siyosiy partiyalar faoliyatiga aylantirdi.
Javobni ko'rish
Ijtimoiy ishni hissiy xayrixohlikdan tizimli, dalillarga asoslangan, empirik ma'lumotlarni to'plash va tahlil qilishga tayangan kasbiy fan darajasiga ko'tardi.
#3
1920–1930-yillarda Z. Freyd va psixoanalitik ta'limotning ijtimoiy ish amaliyotiga kirib kelishi qanday strategik o'zgarishga olib keldi?
  1. Ijtimoiy ishchilar jamoaviy inqilob va ijtimoiy sinflar kurashiga asosiy e'tibor qaratila boshlandi.
  2. Davlat tomonidan ijtimoiy ta'minot nafaqalari bekor qilindi.
  3. Ijtimoiy ish amaliyoti butunlay to'xtatilib, barcha xodimlar psixiatriya kasalxonalariga o'tkazildi.
  4. E'tibor tashqi ijtimoiy-iqtisodiy omillardan mijozning ichki ruhiy olami, ongsiz motivlari va shaxsiy tarixini o'rganishga o'tdi.
Javobni ko'rish
E'tibor tashqi ijtimoiy-iqtisodiy omillardan mijozning ichki ruhiy olami, ongsiz motivlari va shaxsiy tarixini o'rganishga o'tdi.
#4
1930-yillarda AQSh ijtimoiy ish maktablarida kechgan "Diagnostik maktab" (G. Hamilton) va "Funksional maktab" (V. Robinson, J. Taft) o'rtasidagi asosiy nazariy-strategik bahs nimadan iborat edi?
  1. Diagnostik maktab davlat moliyasini talab qilsa, funksional maktab faqat ko'ngillilar bilan ishlashni yoqladi.
  2. Diagnostik maktab Freydga tayanib o'tmishdagi travmalarga qaratilsa, funksional maktab O. Rank g'oyalariga tayanib mijozning hozirgi irodasi va agentlik imkoniyatlariga tayangan.
  3. Funksional maktab ijtimoiy ishni fan sifatida rad etib, uni san'at deb e'lon qildi.
  4. Diagnostik maktab faqat bolalarga, funksional maktab faqat qariyalarga xizmat ko'rsatishni talab qildi.
Javobni ko'rish
Diagnostik maktab Freydga tayanib o'tmishdagi travmalarga qaratilsa, funksional maktab O. Rank g'oyalariga tayanib mijozning hozirgi irodasi va agentlik imkoniyatlariga tayangan.
#5
1929-yildagi Milford Konferensiyasi (Milford Conference) va uning hisobotining ijtimoiy ish strategiyasidagi tarixiy ahamiyati nima edi?
  1. Ijtimoiy ishni davlat nazoratidan chiqarib, faqat diniy tashkilotlarga topshirdi.
  2. AQShda ijtimoiy xodimlarni tayyorlashning barcha universitet dasturlarini yopdi.
  3. Turli ijtimoiy ixtisosliklar (tibbiy, psixiatrik, maktab va b.) o'rtasidagi bo'linishlarni bartaraf etib, "umumiy ijtimoiy keys-ish" (generic social casework) va yagona kasbiy asosni e'lon qildi.
  4. Ijtimoiy ishni tibbiyot tizimidan to'liq ajratib, uni yuridik fanga qo'shib yubordi.
Javobni ko'rish
Turli ijtimoiy ixtisosliklar (tibbiy, psixiatrik, maktab va b.) o'rtasidagi bo'linishlarni bartaraf etib, "umumiy ijtimoiy keys-ish" (generic social casework) va yagona kasbiy asosni e'lon qildi.
#6
1930-yillardagi Buyuk Depressiya va AQSh Prezidenti F. Ruzveltning "Yangi kurs" (New Deal) siyosati ijtimoiy ishning strategik yo'nalishini qanday tubdan o'zgartirdi?
  1. Ijtimoiy farovonlik mas'uliyati mahalliy xayriya tashkilotlaridan federal davlat zimmasiga o'tdi va davlat miqyosidagi ijtimoiy xavfsizlik tizimiga integratsiya qilindi.
  2. Ijtimoiy yordamni butunlay xususiy cherkovlar va badavlat oilalarning ixtiyoriga topshirdi.
  3. Ijtimoiy ishdagi barcha professional xodimlarni ixtiyoriy ko'ngillilar bilan almashtirdi.
  4. Ijtimoiy ish faqat sud va huquqni muhofaza qilish organlariga bo'ysundirildi.
Javobni ko'rish
Ijtimoiy farovonlik mas'uliyati mahalliy xayriya tashkilotlaridan federal davlat zimmasiga o'tdi va davlat miqyosidagi ijtimoiy xavfsizlik tizimiga integratsiya qilindi.
#7
1942-yildagi Beveridge hisoboti (Buyuk Britaniya) urushdan keyingi Yevropa ijtimoiy davlat strategiyasining asosini tashkil etdi. Ushbu hisobotdagi "beshta ulkan yov" (Five Giants) konsepsiyasi nimani nazarda tutadi?
  1. Mamlakat iqtisodiyotiga xavf soluvchi yirik monopoliyalarni va banklarni milliyashtirish.
  2. Kambag'allik, kasallik, savodsizlik, ishsizlik va uysizlikka qarshi davlat tomonidan universal ijtimoiy himoya tizimini yaratish.
  3. Ijtimoiy xodimlarni kasaba uyushmalaridan chiqarib yuborish chora-tadbirlari.
  4. Buyuk Britaniya mustamlakalaridagi isyonlarni bostirish bo'yicha harbiy strategiya.
Javobni ko'rish
Kambag'allik, kasallik, savodsizlik, ishsizlik va uysizlikka qarshi davlat tomonidan universal ijtimoiy himoya tizimini yaratish.
#8
XX asrning 1930–1940-yillarida guruh bilan ijtimoiy ish (social group work) alohida metod sifatida qanday strategik vazifani bajarish uchun e'tirof etildi?
  1. Faqat jinoyatchi guruhlarni qamoqxonalarda nazorat qilish va tarbiyalash uchun.
  2. Siyosiy partiyalar saylovoldi tashviqotini o'tkazishning yagona rasmiy usuli sifatida.
  3. Maktablarda o'quvchilarni jismoniy tarbiya bilan shug'ullantirish mexanizmi.
  4. Insonning ijtimoiy munosabatlar doirasini kengaytirish, guruh dinamikasi orqali o'zaro yordam, demokratik ko'nikmalarni shakllantirish va izolyatsiyani kamaytirish.
Javobni ko'rish
Insonning ijtimoiy munosabatlar doirasini kengaytirish, guruh dinamikasi orqali o'zaro yordam, demokratik ko'nikmalarni shakllantirish va izolyatsiyani kamaytirish.
#9
1940–1960-yillarda Sol Alinsky (Saul Alinsky) tomonidan ishlab chiqilgan jamoatni tashkil etish (community organization) strategiyasining asosiy falsafiy-amaliy g'oyasi nima edi?
  1. Mahalliy aholini hokimiyat qarorlariga itoatkor va sadoqatli qilib tarbiyalash.
  2. Marginalashgan va kambag'al jamoalarni o'z huquqlari uchun kurashishga safarbar qilish, radikal demokratik konfrontatsiya va jamoatchilik kuchi orqali o'zgarishlarga erishish.
  3. Jamoalarni qishloq xo'jaligiga ko'chirish orqali urbanizatsiyani to'xtatish.
  4. Kambag'al jamoalarga faqat xayriya nafaqalari va tekin oziq-ovqat tarqatish orqali qaramlikni kuchaytirish.
Javobni ko'rish
Marginalashgan va kambag'al jamoalarni o'z huquqlari uchun kurashishga safarbar qilish, radikal demokratik konfrontatsiya va jamoatchilik kuchi orqali o'zgarishlarga erishish.
#10
1960–1970-yillarda fuqarolik huquqlari harakati va Yangi Chap (New Left) g'oyalari ta'sirida ijtimoiy ishda qanday yangi radikal-tanqidiy strategiya shakllandi?
  1. Ijtimoiy muammolar faqat shaxsiy xato emas, balki tizimli irqchilik, kapitalistik ekspluatatsiya va sinfiy adolatsizlik mahsuli ekanligini isbotlab, tizimga qarshi yondashuv yuzaga keldi.
  2. Barcha ijtimoiy ishchilar davlat armiyasi xizmatiga safarbar qilindi.
  3. Ijtimoiy ishdagi barcha g'arbiy usullardan voz kechib, faqatgina o'rta asr sxolastikasiga qaytish.
  4. Ijtimoiy ish butunlay biologik genetika va irqiy saralash nazariyalariga o'tdi.
Javobni ko'rish
Ijtimoiy muammolar faqat shaxsiy xato emas, balki tizimli irqchilik, kapitalistik ekspluatatsiya va sinfiy adolatsizlik mahsuli ekanligini isbotlab, tizimga qarshi yondashuv yuzaga keldi.
#11
1950–1960-yillarda boshlangan de-institutsionalizatsiya (deinstitutionalization) strategiyasi ijtimoiy va psixiatrik yordam amaliyotida qanday tub burilish yasadi?
  1. Barcha fuqarolarni majburiy tartibda yopiq ixtisoslashgan internatlarga joylashtirdi.
  2. Ijtimoiy xodimlarni kasalxonalardan butunlay haydab chiqardi.
  3. Ruhiy kasallar va nogironlarni katta yopiq muassasalardan chiqarib, jamoatga asoslangan (community-based) reabilitatsiya va xizmatlarga o'tkazdi.
  4. Davlat tomonidan nogironlarga barcha nafaqalarni bekor qildi.
Javobni ko'rish
Ruhiy kasallar va nogironlarni katta yopiq muassasalardan chiqarib, jamoatga asoslangan (community-based) reabilitatsiya va xizmatlarga o'tkazdi.
#12
XX asrning so'nggi choragida rivojlangan feministik ijtimoiy ish strategiyasi an'anaviy psixologik yondashuvlarni qaysi jihatdan keskin tanqid qildi?
  1. Ijtimoiy ishni tibbiyot fanining bir bo'limiga aylantirishni yoqladi.
  2. Erkaklar bilan ishlashni butunlay taqiqlab qo'ydi.
  3. An'anaviy keys-ish ko'pincha ayollarning ijtimoiy-siyosiy ekspluatatsiyasini ularning "shaxsiy noziligi" yoki "moslasha olmasligi" sifatida noto'g'ri patologizatsiya qilishini fosh etdi.
  4. Bolalar tarbiyasini to'liq davlat monopoliyasiga topshirishni talab qildi.
Javobni ko'rish
An'anaviy keys-ish ko'pincha ayollarning ijtimoiy-siyosiy ekspluatatsiyasini ularning "shaxsiy noziligi" yoki "moslasha olmasligi" sifatida noto'g'ri patologizatsiya qilishini fosh etdi.
#13
1980–1990-yillarda neoliberal siyosat va "Yangi davlat boshqaruvi" (New Public Management) ta'sirida ijtimoiy ish amaliyotida qanday strategik o'zgarish sodir bo'ldi?
  1. Ijtimoiy xizmatlarda byurokratik samaradorlik, xarajatlarni qisqartirish, autsorsing, mijozlarni "iste'molchi" sifatida ko'rish va "menedjerizm" ustunlik qila boshladi.
  2. Ijtimoiy ishchilarning oylik maoshlari ikki baravar oshirilib, davlat ijtimoiy xarajatlari cheksiz kengaytirildi.
  3. Ijtimoiy ish metodlari butunlay fandan chiqarilib, folbinlikka asoslandi.
  4. Barcha ijtimoiy tashkilotlar xususiy korporatsiyalardan tortib olinib, tekin xayriyaga qaytarildi.
Javobni ko'rish
Ijtimoiy xizmatlarda byurokratik samaradorlik, xarajatlarni qisqartirish, autsorsing, mijozlarni "iste'molchi" sifatida ko'rish va "menedjerizm" ustunlik qila boshladi.
#14
Birinchi va Ikkinchi Jahon urushlari ijtimoiy ish kasbining rivojlanishida qanday strategik katalizator vazifasini bajardi?
  1. Ijtimoiy ish mutlaqo yo'qolib, barcha ijtimoiy muammolar armiya tomonidan hal qilindi.
  2. Ijtimoiy ish faqat harbiy xizmatchilarni jazolash bilan shug'ullanishga majbur bo'ldi.
  3. Ijtimoiy ishni faqatgina qishloq xo'jaligini tiklashga yo'naltirdi.
  4. Urush travmalari, ruhiy tushkunliklar (PTSD), nogironlik va qochqinlar oqimi sababli psixiatrik va tibbiy ijtimoiy ish hamda inqirozli yordam tarmoqlari jadal o'sdi.
Javobni ko'rish
Urush travmalari, ruhiy tushkunliklar (PTSD), nogironlik va qochqinlar oqimi sababli psixiatrik va tibbiy ijtimoiy ish hamda inqirozli yordam tarmoqlari jadal o'sdi.
#15
R. Titmussning ijtimoiy farovonlik modellari nuqtai nazaridan, XX asrning ikkinchi yarmida Skandinaviya (universal) va AQSh (rezidual) ijtimoiy ish strategiyalari orasidagi tub farq nimada edi?
  1. Skandinaviyada ijtimoiy ish umuman mavjud bo'lmagan, AQShda esa hamma davlat xodimi bo'lgan.
  2. AQSh modelida ijtimoiy yordam mutlaqo bepul va barcha uchun majburiy bo'lgan.
  3. Skandinaviya ijtimoiy ishi faqat boylarga xizmat qilsa, AQSh ishi faqat kambag'allarga xizmat qilgan.
  4. Rezidual model (AQSh) ijtimoiy yordamni faqat bozor yoki oila ojiz qolganda "o't o'chiruvchi" vosita deb bilsa, institutsional model (Skandinaviya) uni barcha fuqarolarning doimiy ijtimoiy huquqi deb biladi.
Javobni ko'rish
Rezidual model (AQSh) ijtimoiy yordamni faqat bozor yoki oila ojiz qolganda "o't o'chiruvchi" vosita deb bilsa, institutsional model (Skandinaviya) uni barcha fuqarolarning doimiy ijtimoiy huquqi deb biladi.
#16
XX asrning so'nggi o'n yilliklarida ijtimoiy ishda "Dalillarga asoslangan ijtimoiy ish" (Evidence-Based Practice - EBP) strategiyasining joriy etilishi qanday maqsadni ko'zlagan edi?
  1. Ijtimoiy ishchilarning aralashuv usullari subyektiv taxminlarga emas, balki empirik tekshirilgan, ilmiy jihatdan samaradorligi isbotlangan usullarga tayanishini ta'minlash.
  2. Ijtimoiy ishdagi barcha ilmiy tadqiqotlarni taqiqlab, faqat shaxsiy sezgi va tajribaga tayanish.
  3. Mijozlar bilan ishlashda faqat statistik raqamlarni yashirish va yashirin tajriba o'tkazish.
  4. Ijtimoiy ishchilarning o'rniga sun'iy intellekt va robotlarni to'liq qo'yish.
Javobni ko'rish
Ijtimoiy ishchilarning aralashuv usullari subyektiv taxminlarga emas, balki empirik tekshirilgan, ilmiy jihatdan samaradorligi isbotlangan usullarga tayanishini ta'minlash.
#17
XX asr davomida ijtimoiy ishning mustaqil akademik va kasbiy fan sifatida shakllanishida AQShdagi Ijtimoiy ish ta'limi kengashi (CSWE) kabi tashkilotlarning asosiy strategik vazifasi nima bo'ldi?
  1. Barcha universitetlardan ijtimoiy ish fakultetlarini olib tashlab, faqat muhandislik ochish.
  2. Ijtimoiy ish ta'limini faqat o'rta maxsus va kasb-hunar maktablari bilan cheklash.
  3. Oliy ta'lim dasturlari uchun yagona o'quv standartlari, amaliyot soatlari va akkreditatsiya mezonlarini o'rnatish orqali kasbning obro'si va sifatini kafolatlash.
  4. Ijtimoiy ish talabalariga ilmiy ish yozishni qat'iy taqiqlash.
Javobni ko'rish
Oliy ta'lim dasturlari uchun yagona o'quv standartlari, amaliyot soatlari va akkreditatsiya mezonlarini o'rnatish orqali kasbning obro'si va sifatini kafolatlash.
#18
XX asr oxirlarida Buyuk Britaniya va boshqa G'arb davlatlarida paydo bo'lgan "Anti-oppressiv" (Zulmga/Kamsitishga qarshi) ijtimoiy ish strategiyasining o'zagi nimada?
  1. Mamlakatdagi barcha etnik ozchiliklarni boshqa hududga ko'chirish strategiyasi.
  2. Ijtimoiy ishchining o'z hokimiyat pozitsiyasi va jamiyatdagi qudrat tuzilmalarini tanqidiy anglagan holda, irq, jins, yosh va nogironlik bo'yicha kamsitishlarga qarshi kurashish.
  3. Ijtimoiy xodimlarga siyosiy fikrlashni taqiqlab, qat'iy burokratiyaga rioya qildirish.
  4. Faqatgina badavlat mijozlarga bepul yurist xizmatini ko'rsatish strategiyasi.
Javobni ko'rish
Ijtimoiy ishchining o'z hokimiyat pozitsiyasi va jamiyatdagi qudrat tuzilmalarini tanqidiy anglagan holda, irq, jins, yosh va nogironlik bo'yicha kamsitishlarga qarshi kurashish.
#19
XX asr o'rtalaridan boshlab Milliy Ijtimoiy Xodimlar Assotsiatsiyalari (masalan, NASW) tomonidan Etik Kodekslarning qabul qilinishi qanday strategik ahamiyatga ega bo'ldi?
  1. Ijtimoiy xodimlarga siyosiy namoyishlarda qatnashishni huquqiy jihatdan butunlay taqiqladi.
  2. Ijtimoiy xodimlarga faqat o'z qarindoshlariga yordam berish ruxsatini berdi.
  3. Kasbning huquqiy va axloqiy chegaralarini, mijoz huquqlarini (konfidensiallik, o'z taqdirini o'zi belgilash) himoya qilish mexanizmlarini belgilab, kasbiy javobgarlikni institutsionalashtirdi.
  4. Ijtimoiy xodimlarning davlat oldidagi huquqlarini bekor qilib, ularni ko'ngilliga aylantirdi.
Javobni ko'rish
Kasbning huquqiy va axloqiy chegaralarini, mijoz huquqlarini (konfidensiallik, o'z taqdirini o'zi belgilash) himoya qilish mexanizmlarini belgilab, kasbiy javobgarlikni institutsionalashtirdi.
QuizPilotda o'ynash