Biologiya
evolutsiya-test
muallif: Sevara0499 · 300 ta savol ·
1 saqlash
QuizPilotda o'ynash
#1
Evolyutsion ta’limot nimani o‘rganadi?
- Faqat hujayra kimyosini
- Faqat organizmning individual o‘sishini
- Faqat organizmlar geografiyasini
- Tirik organizmlarning tarixiy rivojlanishi va avlodlar davomida o‘zgarishini
Javobni ko'rish
Tirik organizmlarning tarixiy rivojlanishi va avlodlar davomida o‘zgarishini
#2
Biologik evolyutsiya nimani anglatadi?
- Faqat tashqi rang o‘zgarishini
- Populyatsiyalarning avlodlar davomida irsiy o‘zgarishini
- Organizmlarning mavsumiy ko‘chishini
- Organizmning bir kunda o‘sishini
Javobni ko'rish
Populyatsiyalarning avlodlar davomida irsiy o‘zgarishini
#3
Evolyutsion qarashlarning dastlabki shakllanishida nima muhim bo‘lgan?
- DNK sekvenslash
- Tabiatni kuzatish va tirik mavjudotlar xilma-xilligini tushuntirishga urinishlar
- Genom tahrirlash
- Elektron mikroskop
Javobni ko'rish
Tabiatni kuzatish va tirik mavjudotlar xilma-xilligini tushuntirishga urinishlar
#4
Aristotel qarashlari ko‘proq qaysi jihat bilan bog‘lanadi?
- Genetik kod
- Organizmlarni tartiblash va tabiatdagi pog‘onalar haqidagi qarashlar
- DNK tuzilishi
- Tabiiy tanlanishning genetik modeli
Javobni ko'rish
Organizmlarni tartiblash va tabiatdagi pog‘onalar haqidagi qarashlar
#5
Evolyutsion ta’limotdan oldingi ko‘plab qarashlarda qanday fikr keng tarqalgan?
- Barcha turlar laboratoriyada yaratilgan
- Turlar o‘zgarmas shakllar sifatida qaralgan
- Allellar doim o‘zgaradi
- Genom tahrirlanadi
Javobni ko'rish
Turlar o‘zgarmas shakllar sifatida qaralgan
#6
Tabiatshunoslik rivoji evolyutsion fikrga qanday yordam berdi?
- Genetikani darhol to‘liq tushuntirishga
- Organizmlarni o‘rganishni to‘xtatishga
- Faqat nazariy fikrlashga
- Turlar, qazilma qoldiqlar va tarqalish haqida dalillar to‘planishiga
Javobni ko'rish
Turlar, qazilma qoldiqlar va tarqalish haqida dalillar to‘planishiga
#7
Paleontologiya evolyutsion ta’limotga qanday dalil beradi?
- Faqat hujayra metabolizmini
- Faqat hozirgi hayvonlar xulqini
- Faqat iqlim prognozini
- Qazilma qoldiqlar orqali qadimgi hayot tarixini ko‘rsatadi
Javobni ko'rish
Qazilma qoldiqlar orqali qadimgi hayot tarixini ko‘rsatadi
#8
Biogeografiya nimani o‘rganadi?
- Organizmlarning Yer yuzida tarqalishini
- Oqsil sintezini
- Hujayra bo‘linishini
- Xromosomalar sonini
Javobni ko'rish
Organizmlarning Yer yuzida tarqalishini
#9
Qiyosiy anatomiya evolyutsiyani o‘rganishda nima qiladi?
- Haroratni qayd etadi
- Organizmlar tuzilishidagi o‘xshashlik va farqlarni solishtiradi
- DNK metillanishini o‘lchaydi
- Faqat rangni o‘lchaydi
Javobni ko'rish
Organizmlar tuzilishidagi o‘xshashlik va farqlarni solishtiradi
#10
Gomologik organlar nimani ko‘rsatishi mumkin?
- Doimo bir xil vazifani
- Qarindoshlik yo‘qligini
- Faqat muhit ta’sirini
- Umumiy ajdoddan kelib chiqqanlikni
Javobni ko'rish
Umumiy ajdoddan kelib chiqqanlikni
#11
Analogik organlarning xususiyati qaysi?
- Faqat bitta turda uchraydi
- Doimo bir xil tuzilgan
- Kelib chiqishi doimo bir xil
- Vazifasi o‘xshash, kelib chiqishi esa farqli bo‘lishi mumkin
Javobni ko'rish
Vazifasi o‘xshash, kelib chiqishi esa farqli bo‘lishi mumkin
#12
Jan Batist Lamark nimasi bilan tanilgan?
- Turlarning o‘zgarishi haqida dastlabki tizimli nazariyani taklif qilgani bilan
- Populyatsion genetika asoschisi bo‘lgani bilan
- Genetik kodni kashf etgani bilan
- DNK tuzilishini aniqlagani bilan
Javobni ko'rish
Turlarning o‘zgarishi haqida dastlabki tizimli nazariyani taklif qilgani bilan
#13
Lamark nazariyasida qaysi g‘oya muhim edi?
- Genetik drift
- Organlardan foydalanish va orttirilgan belgilarning irsiylanishi haqidagi qarash
- Xromosoma rekombinatsiyasi
- Genetik kod universalligi
Javobni ko'rish
Organlardan foydalanish va orttirilgan belgilarning irsiylanishi haqidagi qarash
#14
Orttirilgan belgilarning irsiylanishi haqidagi Lamark qarashi bugun qanday baholanadi?
- Barcha holatlarda to‘liq tasdiqlangan
- Tabiiy tanlanish bilan aynan bir xil
- Yagona irsiylanish mexanizmi
- Umumiy qoida sifatida zamonaviy genetika tomonidan tasdiqlanmaydi
Javobni ko'rish
Umumiy qoida sifatida zamonaviy genetika tomonidan tasdiqlanmaydi
#15
Jorj Kyuvye qaysi yo‘nalishlarga hissa qo‘shgan?
- Qiyosiy anatomiya va paleontologiyaga
- Genom tahrirlashga
- Molekulyar filogenetikaga
- DNK sekvenslashga
Javobni ko'rish
Qiyosiy anatomiya va paleontologiyaga
#16
Kyuvye qaysi qarash bilan tanilgan?
- Katastrofizm — yirik falokatlar va fauna almashinuvi haqidagi qarash
- Genetik drift nazariyasi
- Tabiiy tanlanishning genetik nazariyasi
- Transformizmning to‘liq nazariyasi
Javobni ko'rish
Katastrofizm — yirik falokatlar va fauna almashinuvi haqidagi qarash
#17
Charlz Layel qarashlari evolyutsion fikrga qanday ta’sir ko‘rsatdi?
- DNK mutatsiyasini kashf etdi
- Genetik kodni topdi
- Tabiiy tanlanishni laboratoriyada yaratdi
- Yer jarayonlari uzoq vaqt davomida asta-sekin kechishini asoslashga yordam berdi
Javobni ko'rish
Yer jarayonlari uzoq vaqt davomida asta-sekin kechishini asoslashga yordam berdi
#18
Geologik vaqt evolyutsiya uchun nima sababdan muhim?
- Yirik biologik o‘zgarishlar yuz berishi uchun uzoq vaqt kerakligini ko‘rsatadi
- Faqat umr uzunligini o‘lchaydi
- Evolyutsiya bir avlodda bo‘lishi uchun
- Turlar o‘zgarmasligini isbotlaydi
Javobni ko'rish
Yirik biologik o‘zgarishlar yuz berishi uchun uzoq vaqt kerakligini ko‘rsatadi
#19
Tomas Maltus g‘oyalari Darvinga qanday ta’sir qilgan?
- Genetik kodni kashf etgan
- DNK tuzilishini aniqlagan
- Cheklangan resurslar va yashash uchun kurash g‘oyasiga turtki bergan
- Qazilma yoshini o‘lchashni yaratgan
Javobni ko'rish
Cheklangan resurslar va yashash uchun kurash g‘oyasiga turtki bergan
#20
Darvin ta’limotidagi markaziy mexanizm qaysi?
- Tabiiy tanlanish
- Faqat xromosoma sonining ortishi
- Organizmning ongli o‘zgarishi
- Orttirilgan barcha belgilar merosi
Javobni ko'rish
Tabiiy tanlanish
#21
Tabiiy tanlanish uchun qaysi shartlar muhim?
- Farqlar umuman bo‘lmasligi
- Barcha individlar teng ko‘payishi
- Irsiy o‘zgaruvchanlik va yashab qolish yoki ko‘payishdagi farqlar
- Irsiyat bo‘lmasligi
Javobni ko'rish
Irsiy o‘zgaruvchanlik va yashab qolish yoki ko‘payishdagi farqlar
#22
Darvinning 1859-yildagi mashhur asari qaysi?
- Tabiat falsafasi
- Turlarning kelib chiqishi
- Inson va uning kelib chiqishi
- Genetik meros qonunlari
Javobni ko'rish
Turlarning kelib chiqishi
#23
Darvin nazariyasida moslanish qanday shakllanadi?
- Organizm genini ongli o‘zgartiradi
- Foydali irsiy variantlar tabiiy tanlanish orqali avlodlarda ko‘payadi
- Faqat individual hayot davomida
- Barcha mutatsiyalar foydali
Javobni ko'rish
Foydali irsiy variantlar tabiiy tanlanish orqali avlodlarda ko‘payadi
#24
Alfred Rassel Uolles evolyutsiya tarixida qanday o‘rin tutadi?
- Lamark nazariyasini yaratgan
- Genetik kodni kashf etgan
- DNKni sekvenslagan
- Tabiiy tanlanish g‘oyasini Darvindan mustaqil ishlab chiqqan
Javobni ko'rish
Tabiiy tanlanish g‘oyasini Darvindan mustaqil ishlab chiqqan
#25
Darvin va Uollesning tabiiy tanlanish haqidagi ishlari qachon birgalikda taqdim etilgan?
- 1900-yilda
- 1865-yilda
- 1858-yilda
- 1809-yilda
Javobni ko'rish
1858-yilda
#26
Darvinning “Insonning kelib chiqishi” asari qachon nashr etilgan?
- 1859-yilda
- 1930-yilda
- 1871-yilda
- 1900-yilda
Javobni ko'rish
1871-yilda
#27
Darvin nazariyasining dastlabki shaklida qaysi tushuntirish yetishmagan?
- Irsiyat va o‘zgaruvchanlikning genetik mexanizmlari
- Qazilma qoldiqlar mavjudligi
- Yashash uchun kurash
- Organizmlar orasidagi farqlar
Javobni ko'rish
Irsiyat va o‘zgaruvchanlikning genetik mexanizmlari
#28
Mendel ishlari evolyutsion ta’limot uchun nima sababdan muhim?
- Belgilar irsiylanish qonuniyatlarini tushuntirishga asos yaratgan
- Qazilmalarni tasniflagan
- Turlar o‘zgarmasligini ko‘rsatgan
- Tabiiy tanlanishni inkor qilgan
Javobni ko'rish
Belgilar irsiylanish qonuniyatlarini tushuntirishga asos yaratgan
#29
Mendel tajribalari asosan qaysi organizmda o‘tkazilgan?
- Drozofila pashshasida
- Ichak tayoqchasida
- Odamda
- No‘xat o‘simligida
Javobni ko'rish
No‘xat o‘simligida
#30
Mendel qonunlari qayta kashf etilgan yil qaysi?
- 1859-yil
- 1953-yil
- 1900-yil
- 1925-yil
Javobni ko'rish
1900-yil
#31
Mutatsiya evolyutsiyada qanday rol o‘ynaydi?
- Faqat irsiylanmaydigan o‘zgarish beradi
- Har doim foydali bo‘ladi
- Yangi genetik variantlar paydo bo‘lishi manbalaridan biridir
- Tabiiy tanlanishni to‘xtatadi
Javobni ko'rish
Yangi genetik variantlar paydo bo‘lishi manbalaridan biridir
#32
Rekombinatsiya o‘zgaruvchanlikka qanday hissa qo‘shadi?
- Mavjud allellarning yangi kombinatsiyalarini hosil qiladi
- Variantlarni doimo yo‘q qiladi
- Faqat xromosoma sonini oshiradi
- Faqat bakteriyalarda bo‘ladi
Javobni ko'rish
Mavjud allellarning yangi kombinatsiyalarini hosil qiladi
#33
Populyatsion genetika nimani o‘rganadi?
- Populyatsiyalarda allel va genotip chastotalari hamda ularning o‘zgarishini
- Faqat individual anatomiya
- Qazilma qoldiqlar yoshi
- Faqat metabolizm
Javobni ko'rish
Populyatsiyalarda allel va genotip chastotalari hamda ularning o‘zgarishini
#34
Hardy–Vaynberg qonuni nimani tavsiflaydi?
- Faqat mutatsiyani
- Ideal sharoitlarda allel va genotip chastotalarining muvozanatini
- Bitta individli populyatsiyani
- Tanlanish kuchli bo‘lgandagi o‘zgarishni
Javobni ko'rish
Ideal sharoitlarda allel va genotip chastotalarining muvozanatini
#35
Zamonaviy evolyutsion sintez qanday shakllangan?
- Faqat Lamark qarashlarini takrorlash orqali
- Faqat ekologik kuzatuvlar orqali
- Faqat paleontologiya orqali
- Darvin g‘oyalarini Mendel genetikasi va populyatsion genetika bilan birlashtirish orqali
Javobni ko'rish
Darvin g‘oyalarini Mendel genetikasi va populyatsion genetika bilan birlashtirish orqali
#36
Zamonaviy evolyutsion sintezga hissa qo‘shgan olim kim?
- Teodosius Dobzhansky
- Lui Paster
- Isaak Nyuton
- Aristotel
Javobni ko'rish
Teodosius Dobzhansky
#37
Genetik drift nima?
- Faqat migratsiya
- Faqat foydali allellarning tanlanishi
- Allellar chastotasining tasodifiy hodisalar tufayli o‘zgarishi
- Genlarni maqsadli tahrirlash
Javobni ko'rish
Allellar chastotasining tasodifiy hodisalar tufayli o‘zgarishi
#38
Gen oqimi evolyutsiyaga qanday ta’sir qiladi?
- Har doim yangi tur hosil qiladi
- Mutatsiyani yo‘q qiladi
- Populyatsiyalar orasida allellarning tarqalishiga olib keladi
- Genetik almashinuvni doimo to‘xtatadi
Javobni ko'rish
Populyatsiyalar orasida allellarning tarqalishiga olib keladi
#39
Jinsiy tanlanish nimaga bog‘liq?
- Faqat o‘simliklarda bo‘lishiga
- Har doim yashab qolishni kamaytirishiga
- Irsiyat bilan bog‘liq emasligiga
- Juft topish va juftlashish muvaffaqiyatidagi farqlarga
Javobni ko'rish
Juft topish va juftlashish muvaffaqiyatidagi farqlarga
#40
Adaptatsiya nima?
- Muhitda yashab qolish yoki ko‘payish muvaffaqiyatini oshiruvchi irsiy xususiyat
- Faqat organizmning ongli harakati
- Har qanday vaqtinchalik o‘zgarish
- Faqat bir kunlik fiziologik holat
Javobni ko'rish
Muhitda yashab qolish yoki ko‘payish muvaffaqiyatini oshiruvchi irsiy xususiyat
#41
Mikroevolyutsiya nimani anglatadi?
- Organizmning individual o‘sishini
- Hayotning ilk paydo bo‘lishini
- Populyatsiyalarda allel chastotalarining avlodlar davomida o‘zgarishini
- Geologik qatlamlar o‘zgarishini
Javobni ko'rish
Populyatsiyalarda allel chastotalarining avlodlar davomida o‘zgarishini
#42
Makroevolyutsiya odatda nimani qamrab oladi?
- Faqat bitta organizm rivojlanishini
- Bir avloddagi fiziologik o‘zgarishni
- Tur darajasidan yuqori evolyutsion jarayonlarni
- Faqat hujayra bo‘linishini
Javobni ko'rish
Tur darajasidan yuqori evolyutsion jarayonlarni
#43
Spetsiyatsiyaga olib kelishi mumkin bo‘lgan omil qaysi?
- Barcha mutatsiyalarning yo‘qolishi
- Cheksiz gen oqimi
- Irsiyatning to‘xtashi
- Reproduktiv izolyatsiya va populyatsiyalarning farqlanishi
Javobni ko'rish
Reproduktiv izolyatsiya va populyatsiyalarning farqlanishi
#44
Reproduktiv izolyatsiya nimani bildiradi?
- Populyatsiyalar orasida chatishtirish va gen almashinuvi cheklanishini
- Bir xil oziq iste’molini
- Faqat geografik yaqinlikni
- Bir xil rangni
Javobni ko'rish
Populyatsiyalar orasida chatishtirish va gen almashinuvi cheklanishini
#45
Qazilmalardagi o‘tish shakllari nimani ko‘rsatishi mumkin?
- Faqat zamonaviy organizmlarni
- Barcha turlar bir vaqtda paydo bo‘lganini
- Evolyutsion guruhlar belgilarining birikishi va tarixiy o‘zgarishlarni
- Evolyutsiya bo‘lmaganini
Javobni ko'rish
Evolyutsion guruhlar belgilarining birikishi va tarixiy o‘zgarishlarni
#46
Vestigial organlar qanday dalil bo‘lishi mumkin?
- Doimo eng muhim vazifani bajaradigan organlar
- Faqat yangi organlar
- Ajdodlarda rivojlangan, hozir vazifasi qisqargan yoki o‘zgargan tuzilmalar
- Qarindoshlik yo‘qligi
Javobni ko'rish
Ajdodlarda rivojlangan, hozir vazifasi qisqargan yoki o‘zgargan tuzilmalar
#47
Molekulyar biologiya evolyutsiyani qanday dalillar bilan to‘ldiradi?
- DNK, RNK va oqsil ketma-ketliklarini taqqoslash orqali
- Faqat suyak o‘lchami bilan
- Faqat tashqi ko‘rinish bilan
- Faqat iqlim bilan
Javobni ko'rish
DNK, RNK va oqsil ketma-ketliklarini taqqoslash orqali
#48
DNK ketma-ketliklarining o‘xshashligi nimani ko‘rsatishi mumkin?
- Faqat bir xil yoshni
- Doimo bir xil yashash muhitini
- Boshqa dalillar bilan birga umumiy ajdod ehtimolini
- Organizmlar mutlaqo bir xil ekanini
Javobni ko'rish
Boshqa dalillar bilan birga umumiy ajdod ehtimolini
#49
Evolyutsion nazariyaning ilmiy kuchi nimaga bog‘liq?
- Bitta kuzatuvga
- Faqat tarixiy mashhurligiga
- Dalillarni tekshirmaslikka
- Mustaqil dalillar bilan tekshirilishi va bashoratlarining sinovdan o‘tishiga
Javobni ko'rish
Mustaqil dalillar bilan tekshirilishi va bashoratlarining sinovdan o‘tishiga
#50
Ilmiy bahslar evolyutsion ta’limot rivojiga qanday yordam bergan?
- Tajriba va kuzatuvlarni keraksiz qilishga
- Ilmiy rivojlanishni doimo to‘xtatishga
- G‘oyalarni tekshirish va nazariyalarni takomillashtirishga
- Barcha nazariyalarni teng to‘g‘ri qilishga
Javobni ko'rish
G‘oyalarni tekshirish va nazariyalarni takomillashtirishga
#51
Yevropada Uyg‘onish davri (Renessans) tabiiyot fanlari taraqqiyotiga qanday umumiy ta’sir ko‘rsatdi?
- Qadimgi ilmiy merosni o‘rganishni taqiqladi
- Tabiatni faqat diniy rivoyatlar asosida tushuntirishni kuchaytirdi
- Ilmiy izlanishlarni butunlay to‘xtatdi
- Tabiatni kuzatish, tajriba va matematik tahlilga asoslangan holda o‘rganish rivojlandi
Javobni ko'rish
Tabiatni kuzatish, tajriba va matematik tahlilga asoslangan holda o‘rganish rivojlandi
#52
Uyg‘onish davri ilm-fanidagi muhim xususiyatlardan biri qaysi?
- Antik davr ilmiy merosiga qiziqishning kuchayishi va uni tanqidiy qayta o‘rganish
- Faqat afsonaviy tushuntirishlarga tayanish
- Tajriba va kuzatishdan voz kechish
- Tabiat hodisalarini o‘rganishni cheklash
Javobni ko'rish
Antik davr ilmiy merosiga qiziqishning kuchayishi va uni tanqidiy qayta o‘rganish
#53
Nikolay Kopernikning astronomiya tarixidagi asosiy xizmati nimadan iborat?
- Geliosentrik tizimni ilmiy asoslab, Quyoshni sayyoralar tizimining markaziga qo‘ygan
- Yerning tekis ekanini isbotlagan
- Mikroorganizmlarni kashf etgan
- Qon aylanishining yopiq tizimini kashf etgan
Javobni ko'rish
Geliosentrik tizimni ilmiy asoslab, Quyoshni sayyoralar tizimining markaziga qo‘ygan
#54
Geliosentrik ta’limotga ko‘ra, sayyoralar qanday harakatlanadi?
- Quyosh atrofida aylanadi
- Yer atrofida aylanadi
- Faqat Oy atrofida aylanadi
- Harakatsiz holatda turadi
Javobni ko'rish
Quyosh atrofida aylanadi
#55
Geotsentrik qarashning asosiy mazmuni qaysi?
- Yer koinot markazida turadi va osmon jismlari uning atrofida aylanadi, deb qaraladi
- Quyosh markazda, Yer uning atrofida aylanadi
- Yer va Quyosh bir xil harakatsiz holatda bo‘ladi
- Barcha sayyoralar boshqa yulduzlar atrofida aylanadi
Javobni ko'rish
Yer koinot markazida turadi va osmon jismlari uning atrofida aylanadi, deb qaraladi
#56
Galileo Galiley ilm-fan taraqqiyotiga qaysi yo‘nalishlarda katta hissa qo‘shgan?
- Teleskopik kuzatishlar va mexanika sohasidagi tadqiqotlar bilan
- Faqat tibbiy jarrohlik bilan
- Qadimgi yozuvlarni tarjima qilish bilangina
- Faqat botanika tasnifi bilan
Javobni ko'rish
Teleskopik kuzatishlar va mexanika sohasidagi tadqiqotlar bilan
#57
Galiley teleskop yordamida kuzatgan hodisalardan biri qaysi?
- Qon guruhlarini
- DNKning qo‘sh spiral tuzilishini
- Yupiterning yirik yo‘ldoshlari mavjudligini
- Hujayra yadrosini
Javobni ko'rish
Yupiterning yirik yo‘ldoshlari mavjudligini
#58
Giordano Bruno qarashlarining muhim jihati qaysi?
- Koinotning cheksizligi va ko‘plab olamlar mavjudligi haqidagi g‘oyalarni ilgari surgan
- Sayyoralar harakatini inkor etgan
- Koinot cheklangan va yagona markazga ega, deb hisoblagan
- Yer tekisligini himoya qilgan
Javobni ko'rish
Koinotning cheksizligi va ko‘plab olamlar mavjudligi haqidagi g‘oyalarni ilgari surgan
#59
Leonardo da Vinchining tabiiyot fanlariga munosabati qanday bo‘lgan?
- Tabiatni kuzatish, tajriba va chizmalar orqali o‘rganishga katta e’tibor bergan
- Faqat astrologiya bilan shug‘ullangan
- Tabiat hodisalarini o‘rganishni keraksiz deb hisoblagan
- Biologik tuzilishlarni o‘rganishni taqiqlagan
Javobni ko'rish
Tabiatni kuzatish, tajriba va chizmalar orqali o‘rganishga katta e’tibor bergan
#60
Andreas Vezaliy qaysi fan rivojiga katta hissa qo‘shgan?
- Astronomiya
- Botanika
- Anatomiya
- Geologiya
Javobni ko'rish
Anatomiya
#61
Vezaliyning “Inson tanasining tuzilishi haqida” asari qaysi soha uchun muhim bo‘lgan?
- O‘simliklar sistematikasi
- Inson anatomiyasi
- Astronomik geografiya
- Mineralogiya
Javobni ko'rish
Inson anatomiyasi
#62
Uilyam Garvey qaysi ilmiy xulosasi bilan mashhur?
- Qon aylanishining katta doirasi va yurakning qon harakatidagi rolini asoslagan
- Yerning radiusini birinchi bo‘lib o‘lchagan
- Geliosentrik tizimni yaratgan
- Fotosintez jarayonini kashf etgan
Javobni ko'rish
Qon aylanishining katta doirasi va yurakning qon harakatidagi rolini asoslagan
#63
Uyg‘onish davrida tajriba metodining ahamiyati nimada edi?
- Ilmiy xulosalarni kuzatish va tekshirish orqali asoslash imkonini berdi
- Ilmiy farazlarni tekshirish zaruratini yo‘qotdi
- Tabiat qonunlarini o‘rganishga to‘sqinlik qildi
- Faqat nazariy mulohazalarni qoldirdi
Javobni ko'rish
Ilmiy xulosalarni kuzatish va tekshirish orqali asoslash imkonini berdi
#64
Ilmiy bilishda kuzatish va tajribaning o‘zaro farqi qaysi javobda to‘g‘ri berilgan?
- Kuzatishda hodisa qayd etiladi, tajribada esa sharoit maqsadli ravishda o‘zgartirilib tekshiriladi
- Ikkalasi ham faqat kitob o‘qishdan iborat
- Kuzatish faqat laboratoriyada, tajriba faqat tabiatda o‘tkaziladi
- Tajriba hodisani kuzatmasdan xulosa chiqarishdir
Javobni ko'rish
Kuzatishda hodisa qayd etiladi, tajribada esa sharoit maqsadli ravishda o‘zgartirilib tekshiriladi
#65
Uyg‘onish davri ilmiy tafakkurining rivojlanishiga qaysi omil yordam berdi?
- Yozma manbalarni yo‘q qilish
- Sayohat va xaritalash ishlarining taqiqlanishi
- Kitob bosishning keng tarqalishi va ilmiy bilimlarning tezroq yoyilishi
- Universitet va ilmiy muloqotning tugatilishi
Javobni ko'rish
Kitob bosishning keng tarqalishi va ilmiy bilimlarning tezroq yoyilishi
#66
O‘rta Osiyo Uyg‘onish davri ilmiy muhitining muhim xususiyati qaysi?
- Tabiatshunoslikning butunlay yo‘qolishi
- Turli fanlar, falsafa va amaliy bilimlarning o‘zaro rivojlanishi
- Ilmiy asarlarning boshqa tillarga tarjima qilinmasligi
- Faqat harbiy bilimlarning o‘rganilishi
Javobni ko'rish
Turli fanlar, falsafa va amaliy bilimlarning o‘zaro rivojlanishi
#67
Abu Nasr Forobiy qaysi sohalardagi ishlari bilan tanilgan?
- Falsafa, mantiq, tabiiy-ilmiy qarashlar va musiqa nazariyasi
- Faqat geologik xaritalash
- Faqat dengiz biologiyasi
- Faqat zamonaviy genetika
Javobni ko'rish
Falsafa, mantiq, tabiiy-ilmiy qarashlar va musiqa nazariyasi
#68
Forobiyning tabiat haqidagi qarashlarini o‘rganishda qaysi jihat muhim?
- Ilmiy bilishni inkor etishi
- Borliq, sababiyat va tabiat hodisalarini aqliy bilish orqali tushuntirishga intilishi
- Faqat o‘simliklarni tasniflash bilan cheklanishi
- Tabiat hodisalarini tasodifiy sehr bilan izohlashi
Javobni ko'rish
Borliq, sababiyat va tabiat hodisalarini aqliy bilish orqali tushuntirishga intilishi
#69
Abu Rayhon Beruniy qaysi fanlar rivojiga katta hissa qo‘shgan?
- Faqat musiqa va teatr
- Faqat siyosatshunoslik
- Faqat zamonaviy mikrobiologiya
- Astronomiya, geografiya, geodeziya, mineralogiya va tabiiy fanlar
Javobni ko'rish
Astronomiya, geografiya, geodeziya, mineralogiya va tabiiy fanlar
#70
Beruniyning ilmiy uslubiga xos xususiyat qaysi?
- Dalilsiz taxminlarni haqiqat deb qabul qilish
- Kuzatish, o‘lchash, taqqoslash va dalillarga tayanish
- Faqat rivoyatlarga asoslanish
- Qarama-qarshi fikrlarni tekshirmaslik
Javobni ko'rish
Kuzatish, o‘lchash, taqqoslash va dalillarga tayanish
#71
Beruniy “Hindiston” asarida asosan nimani tadqiq etgan?
- Faqat Xorazm o‘simliklarini
- Faqat inson anatomiyasini
- Yevropa Uyg‘onish davri rassomchiligini
- Hindiston xalqlarining dini, urf-odati, ilmi, geografiyasi va madaniyatini
Javobni ko'rish
Hindiston xalqlarining dini, urf-odati, ilmi, geografiyasi va madaniyatini
#72
Beruniy Yerning shakli va o‘lchamlarini o‘rganishda qaysi yondashuvdan foydalangan?
- Faqat badiiy tasvirlardan
- Faqat tajribasiz taxminlardan
- Faqat afsonalardan
- Geometrik hisoblashlar va astronomik kuzatishlardan
Javobni ko'rish
Geometrik hisoblashlar va astronomik kuzatishlardan
#73
Beruniyning “Mineralogiya” asari qaysi obyektlarni o‘rganishga bag‘ishlangan?
- Faqat dorivor o‘simliklarga
- Hayvonlarning xulq-atvoriga
- Minerallar, qimmatbaho toshlar va ularning xususiyatlariga
- Sayyoralar atmosferasiga
Javobni ko'rish
Minerallar, qimmatbaho toshlar va ularning xususiyatlariga
#74
Abu Ali ibn Sino qaysi asari bilan tibbiyot tarixida mashhur?
- “Ziji Ko‘ragoniy”
- “Qutadg‘u bilig”
- “Al-qonun fit-tibb” (“Tib qonunlari”)
- “Hindiston”
Javobni ko'rish
“Al-qonun fit-tibb” (“Tib qonunlari”)
#75
Ibn Sinoning tabiiy-ilmiy qarashlarida qaysi yo‘nalish muhim o‘rin tutadi?
- Faqat harbiy muhandislik
- Faqat adabiy tanqid
- Tibbiyot, biologiya, fiziologiya va tabiat falsafasi
- Faqat astronomik jadval tuzish
Javobni ko'rish
Tibbiyot, biologiya, fiziologiya va tabiat falsafasi
#76
Ibn Sino “Tib qonunlari” asarida kasalliklarni o‘rganishda nimaga e’tibor bergan?
- Kasalliklarni faqat irimlar bilan davolashga
- Kasallik sabablari, belgilari, tashxis va davolash usullariga
- Faqat jarrohlik amaliyotiga
- Faqat bemorning tashqi ko‘rinishiga
Javobni ko'rish
Kasallik sabablari, belgilari, tashxis va davolash usullariga
#77
Ibn Sino organizm va muhit munosabatini qanday tushunishga intilgan?
- Muhitning organizmga hech qanday ta’siri yo‘q deb hisoblagan
- Salomatlikka iqlim, ovqatlanish, suv va turmush tarzi ta’sirini hisobga olgan
- Faqat irsiyatni yagona omil deb bilgan
- Tabiiy omillarni tibbiyotdan ajratgan
Javobni ko'rish
Salomatlikka iqlim, ovqatlanish, suv va turmush tarzi ta’sirini hisobga olgan
#78
Muhammad al-Xorazmiy qaysi fan rivojiga katta hissa qo‘shgan?
- Anatomiya va embriologiya
- Matematika va astronomiya
- Mikrobiologiya va genetika
- Botanika va ekologiya
Javobni ko'rish
Matematika va astronomiya
#79
Al-Xorazmiyning algebra rivojiga qo‘shgan hissasi nimada?
- Yerning Quyosh atrofida aylanishini isbotlagan
- Minerallar qattiqligini o‘lchagan
- Qon aylanishini kashf etgan
- Algebraik masalalarni sistemali bayon etib, algebra fanining shakllanishiga ta’sir ko‘rsatgan
Javobni ko'rish
Algebraik masalalarni sistemali bayon etib, algebra fanining shakllanishiga ta’sir ko‘rsatgan
#80
Ahmad al-Farg‘oniy qaysi fan sohasida mashhur bo‘lgan?
- Anatomiya
- Genetika
- Astronomiya
- Mikrobiologiya
Javobni ko'rish
Astronomiya
#81
Al-Farg‘oniyning astronomiyaga oid asarlarida qaysi masalalar yoritilgan?
- Faqat o‘simliklarning ko‘payishi
- Osmon jismlari, sayyoralar harakati va astronomik bilimlar
- Faqat inson skeleti
- Faqat tuproq mikroorganizmlari
Javobni ko'rish
Osmon jismlari, sayyoralar harakati va astronomik bilimlar
#82
Mahmud Koshg‘ariyning “Devonu lug‘otit turk” asari tabiatshunoslik uchun qanday ahamiyatga ega?
- Unda turkiy xalqlarning tili bilan birga geografik nomlar, hayvonot va o‘simliklarga oid ma’lumotlar ham uchraydi
- Unda tabiatga oid hech qanday ma’lumot yo‘q
- U faqat astronomik kuzatishlar jadvalidan iborat
- U faqat tibbiy retseptlarni jamlagan
Javobni ko'rish
Unda turkiy xalqlarning tili bilan birga geografik nomlar, hayvonot va o‘simliklarga oid ma’lumotlar ham uchraydi
#83
Yusuf Xos Hojibning “Qutadg‘u bilig” asari qaysi yo‘nalishga mansub?
- Astronomik kuzatishlar to‘plami
- Ijtimoiy-falsafiy va axloqiy-didaktik asar
- Mineralogik katalog
- Anatomik atlas
Javobni ko'rish
Ijtimoiy-falsafiy va axloqiy-didaktik asar
#84
Mirzo Ulug‘bek ilm-fan tarixida, avvalo, qaysi faoliyati bilan mashhur?
- Antibiotiklarni yaratishi
- Fotosintez mexanizmini tushuntirishi
- Rasadxona tashkil etishi va astronomik kuzatishlar olib borishi
- Qon aylanishini kashf etishi
Javobni ko'rish
Rasadxona tashkil etishi va astronomik kuzatishlar olib borishi
#85
Ulug‘bekning “Ziji Ko‘ragoniy” asari nimaga bag‘ishlangan?
- Hayvonlar anatomiyasiga
- Dorivor o‘simliklar ro‘yxatiga
- Minerallar tasnifiga
- Astronomik jadvallar va osmon jismlarining holatini hisoblashga
Javobni ko'rish
Astronomik jadvallar va osmon jismlarining holatini hisoblashga
#86
Ulug‘bek rasadxonasining ilmiy ahamiyati nimada?
- Faqat o‘simliklar yetishtirilgan
- Yuqori aniqlikdagi astronomik kuzatishlar va hisob-kitoblar amalga oshirilgan
- Faqat harbiy qurollar ishlab chiqarilgan
- Faqat diniy marosimlar o‘tkazilgan
Javobni ko'rish
Yuqori aniqlikdagi astronomik kuzatishlar va hisob-kitoblar amalga oshirilgan
#87
O‘rta Osiyo mutafakkirlarining ilmiy merosida tabiatni o‘rganishning qaysi usullari uchraydi?
- Kuzatish, tajriba, o‘lchash, taqqoslash va mantiqiy tahlil
- Faqat afsona va rivoyatlar
- Ilmiy dalillardan voz kechish
- Faqat taxmin va irimlar
Javobni ko'rish
Kuzatish, tajriba, o‘lchash, taqqoslash va mantiqiy tahlil
#88
Beruniy va Ibn Sino o‘rtasidagi ilmiy yozishmalar nimani ko‘rsatadi?
- Ular ilm-fan bilan shug‘ullanmaganini
- Tabiat falsafasi va tabiiy-ilmiy masalalar yuzasidan ilmiy munozara olib borilganini
- Ular faqat adabiy asarlar almashganini
- Ular bir-birining fikrlarini hech qachon muhokama qilmaganini
Javobni ko'rish
Tabiat falsafasi va tabiiy-ilmiy masalalar yuzasidan ilmiy munozara olib borilganini
#89
Beruniyning ilmiy xolislikka intilishi qaysi holatda yaqqol ko‘rinadi?
- Faqat o‘z qarashini tekshirmasdan to‘g‘ri deb e’lon qilganida
- Turli xalqlarning qarashlarini o‘rganib, ularni dalillar asosida taqqoslaganida
- Manbalarni o‘rganishdan bosh tortganida
- Qarama-qarshi dalillarni yashirganida
Javobni ko'rish
Turli xalqlarning qarashlarini o‘rganib, ularni dalillar asosida taqqoslaganida
#90
Ibn Sino qarashlarida organizm salomatligini saqlash uchun qaysi omillar muhim?
- To‘g‘ri ovqatlanish, jismoniy faollik, uyqu va muhit sharoiti
- Faqat iqlimni o‘zgartirish
- Faqat irsiy belgilar
- Faqat dori vositalarini ko‘p iste’mol qilish
Javobni ko'rish
To‘g‘ri ovqatlanish, jismoniy faollik, uyqu va muhit sharoiti
#91
O‘rta Osiyo ilmiy maktablarining rivojlanishiga qaysi omil ko‘maklashgan?
- Ilmiy muloqotning taqiqlanishi
- Ilmiy markazlar, kutubxonalar, madrasalar va hukmdorlar homiyligi
- Kitoblarning yo‘q qilinishi
- Ilmiy safarlarning to‘xtatilishi
Javobni ko'rish
Ilmiy markazlar, kutubxonalar, madrasalar va hukmdorlar homiyligi
#92
“Bayt ul-hikma” ilmiy markazi qaysi faoliyat bilan mashhur bo‘lgan?
- Faqat savdo-sotiq bilan shug‘ullanish
- Ilmiy asarlarni tarjima qilish, o‘rganish va ilmiy izlanishlarni rivojlantirish
- Faqat harbiy mashqlar o‘tkazish
- Faqat dehqonchilik ishlarini tashkil etish
Javobni ko'rish
Ilmiy asarlarni tarjima qilish, o‘rganish va ilmiy izlanishlarni rivojlantirish
#93
O‘rta Osiyo mutafakkirlari asarlarining jahon ilm-faniga ta’siri qanday namoyon bo‘lgan?
- Ularning asarlari tarjima qilinib, Sharq va G‘arb ilmiy an’analariga ta’sir ko‘rsatgan
- Ularning asarlari boshqa hududlarda o‘rganilmagan
- Ularning ilmiy merosi faqat o‘z davrida qo‘llanilgan
- Ular faqat og‘zaki shaklda tarqalgan
Javobni ko'rish
Ularning asarlari tarjima qilinib, Sharq va G‘arb ilmiy an’analariga ta’sir ko‘rsatgan
#94
Uyg‘onish davrida anatomiyaning rivojlanishiga qaysi omil katta ta’sir ko‘rsatdi?
- Faqat qadimgi matnlarni takrorlash
- Kasalliklarni faqat astrologiya bilan izohlash
- Organizm tuzilishini o‘rganishni taqiqlash
- Inson tanasini bevosita kuzatish va anatomik disseksiyalar orqali o‘rganish
Javobni ko'rish
Inson tanasini bevosita kuzatish va anatomik disseksiyalar orqali o‘rganish
#95
Uyg‘onish davrida botanika va zoologiya rivojiga qaysi faoliyat yordam berdi?
- Tabiat kuzatuvlarini yozib bormaslik
- Tabiiy obyektlarni yig‘ish, tavsiflash, tasvirlash va taqqoslash
- Faqat afsonaviy mavjudotlarni tasniflash
- Hayvon va o‘simliklarni o‘rganishni to‘xtatish
Javobni ko'rish
Tabiiy obyektlarni yig‘ish, tavsiflash, tasvirlash va taqqoslash
#96
Uyg‘onish davri va O‘rta Osiyo ilmiy merosini birlashtiruvchi muhim jihat qaysi?
- Tabiatni o‘rganishdan voz kechish
- Ilmiy dalillarni inkor etish
- Tabiat hodisalarini bilishga intilish va ilmiy merosni rivojlantirish
- Faqat diniy marosimlarni tadqiq qilish
Javobni ko'rish
Tabiat hodisalarini bilishga intilish va ilmiy merosni rivojlantirish
#97
Tabiiyot fanlarining rivojlanishida matematikaning ahamiyati nimada?
- Tabiatni kuzatish zaruratini yo‘qotadi
- Biologik jarayonlarni o‘rganishga to‘sqinlik qiladi
- Faqat adabiy matnlarni tahlil qiladi
- Tabiat hodisalarini miqdoriy ifodalash, o‘lchash va qonuniyatlarni aniqlashga yordam beradi
Javobni ko'rish
Tabiat hodisalarini miqdoriy ifodalash, o‘lchash va qonuniyatlarni aniqlashga yordam beradi
#98
Astronomiya, geografiya va geodeziya fanlarining o‘zaro bog‘liqligi qaysi javobda to‘g‘ri ko‘rsatilgan?
- Osmon kuzatuvlari, Yer yuzasini tasvirlash va masofa-o‘lchamlarni aniqlashda bir-birini to‘ldiradi
- Ular faqat tibbiyotda qo‘llaniladi
- Ular bir-biriga aloqasiz fanlardir
- Ularning barchasi faqat tirik organizmlarni o‘rganadi
Javobni ko'rish
Osmon kuzatuvlari, Yer yuzasini tasvirlash va masofa-o‘lchamlarni aniqlashda bir-birini to‘ldiradi
#99
O‘rta Osiyo mutafakkirlarining tabiat haqidagi qarashlarini o‘rganishning bugungi kundagi ahamiyati nimada?
- Ilmiy tafakkur tarixi, kuzatish va dalillarga asoslangan bilish an’analarini anglashga yordam beradi
- Faqat tarixiy sanalarni yodlashga xizmat qiladi
- Tabiatshunoslik fanlarini o‘rganishni keraksiz qiladi
- Zamonaviy ilmiy usullarni butunlay almashtiradi
Javobni ko'rish
Ilmiy tafakkur tarixi, kuzatish va dalillarga asoslangan bilish an’analarini anglashga yordam beradi
#100
Tabiatshunoslik tarixida ilmiy nazariya va kuzatish munosabati qaysi javobda to‘g‘ri ifodalangan?
- Kuzatish nazariyaga umuman aloqador emas
- Ilmiy nazariya faqat muallifning fikriga asoslanadi
- Nazariya hech qachon dalillar bilan tekshirilmaydi
- Nazariya kuzatish va tajriba natijalari bilan tekshirilishi hamda takomillashtirilishi kerak
Javobni ko'rish
Nazariya kuzatish va tajriba natijalari bilan tekshirilishi hamda takomillashtirilishi kerak
#101
Darvin evolyutsion ta’limotining asosiy g‘oyasi qaysi?
- Turlar o‘zgarmas
- Organizmlar ehtiyojiga ko‘ra ongli o‘zgaradi
- Evolyutsiya faqat iqlimga bog‘liq
- Turlar umumiy ajdodlardan kelib chiqib, tabiiy tanlanish ta’sirida o‘zgaradi
Javobni ko'rish
Turlar umumiy ajdodlardan kelib chiqib, tabiiy tanlanish ta’sirida o‘zgaradi
#102
Darvin qarashlari shakllanishida muhim bo‘lgan sayohat qaysi?
- Antarktida ekspeditsiyasi
- Afrika bo‘ylab ekspeditsiya
- Hindistonga safar
- Beagle kemasidagi dunyo bo‘ylab sayohat
Javobni ko'rish
Beagle kemasidagi dunyo bo‘ylab sayohat
#103
Galapagos orollaridagi qaysi kuzatuv Darvin uchun muhim bo‘lgan?
- Orollarda qushlar yo‘qligi
- Barcha turlarning mutlaqo o‘zgarmasligi
- Qushlarning tumshuq shakli va oziqlanishi o‘rtasidagi farqlar
- Qushlarning barchasi bir xil oziqlanishi
Javobni ko'rish
Qushlarning tumshuq shakli va oziqlanishi o‘rtasidagi farqlar
#104
Darvin ta’limotida evolyutsiyaning asosiy mexanizmi qaysi?
- Tabiiy tanlanish
- Hujayra bo‘linishi
- Fotosintez
- Individual o‘sish
Javobni ko'rish
Tabiiy tanlanish
#105
Yashash uchun kurash tushunchasi nimani anglatadi?
- Faqat kasalliklarga qarshi kurashni
- Faqat jismoniy to‘qnashuvni
- Resurslar va ko‘payish imkoniyatlari uchun bevosita hamda bilvosita raqobatni
- Faqat yirtqichlikni
Javobni ko'rish
Resurslar va ko‘payish imkoniyatlari uchun bevosita hamda bilvosita raqobatni
#106
Darvin ajratgan yashash uchun kurash shakllari qaysilar?
- Hujayraviy, to‘qimaviy, organlararo
- Morfologik, fiziologik, etologik
- Tur ichidagi, turlararo va noqulay muhit sharoitlariga qarshi kurash
- Sun’iy, jinsiy, genetik
Javobni ko'rish
Tur ichidagi, turlararo va noqulay muhit sharoitlariga qarshi kurash
#107
Tur ichidagi kurash nima sababdan keskin kechishi mumkin?
- Ular turli qit’alarda yashagani uchun
- Ular oziqaga muhtoj bo‘lmagani uchun
- Individlarning ehtiyojlari va resurslarga talabi o‘xshashligi sababli
- Ular o‘zaro raqobatlashmagani uchun
Javobni ko'rish
Individlarning ehtiyojlari va resurslarga talabi o‘xshashligi sababli
#108
Turlararo kurashga misolni toping.
- Qushning uya qurishi
- Ikki kiyikning urg‘ochi uchun raqobati
- Kaktusning suv to‘plashi
- Bug‘doy va begona o‘tlarning suv va yorug‘lik uchun raqobati
Javobni ko'rish
Bug‘doy va begona o‘tlarning suv va yorug‘lik uchun raqobati
#109
Noqulay abiotik sharoitga qarshi kurashga misol qaysi?
- Parazitning xo‘jayinda yashashi
- Qushlarning juft tanlashi
- Tulkining hudud uchun raqobati
- Cho‘l o‘simligining qurg‘oqchilikka chidashi
Javobni ko'rish
Cho‘l o‘simligining qurg‘oqchilikka chidashi
#110
Ortiqcha nasl qoldirish nimani bildiradi?
- Barcha avlodlarning voyaga yetishini
- Organizmlar yashab qolishi mumkin bo‘lganidan ko‘proq avlod hosil qilishini
- Avlodlar soni doim resurslarga tengligini
- Faqat bitta avlod tug‘ilishini
Javobni ko'rish
Organizmlar yashab qolishi mumkin bo‘lganidan ko‘proq avlod hosil qilishini
#111
Tabiiy tanlanish uchun zarur shartlar qaysi?
- Faqat tana kattaligi
- Faqat individlarning bir xil bo‘lishi
- Irsiy o‘zgaruvchanlik va yashab qolish hamda ko‘payishdagi farqlar
- Faqat oziqa ko‘pligi
Javobni ko'rish
Irsiy o‘zgaruvchanlik va yashab qolish hamda ko‘payishdagi farqlar
#112
Tabiiy tanlanishning bevosita natijasi nima?
- Barcha individlarning bir xil o‘zgarishi
- Yangi genlarning ehtiyojga ko‘ra yaratilishi
- Barcha zararli allellarning darhol yo‘qolishi
- Foydali irsiy belgili individlarning ko‘proq avlod qoldirishi
Javobni ko'rish
Foydali irsiy belgili individlarning ko‘proq avlod qoldirishi
#113
Evolyutsion o‘zgarish populyatsiyada qanday namoyon bo‘ladi?
- Faqat vaqtinchalik moslashishda
- Faqat tana o‘lchami o‘zgarishida
- Bir individning umri davomida
- Avlodlar davomida irsiy variantlar chastotasining o‘zgarishida
Javobni ko'rish
Avlodlar davomida irsiy variantlar chastotasining o‘zgarishida
#114
Yo‘naltiruvchi tanlanish qachon kuzatiladi?
- Belgi qiymatining bir chekka tomoni afzal bo‘lib, o‘rtacha ko‘rsatkich siljiganda
- O‘rtacha fenotip afzal bo‘lganda
- Ikki chekka fenotip afzal bo‘lganda
- Tanlanish bo‘lmaganda
Javobni ko'rish
Belgi qiymatining bir chekka tomoni afzal bo‘lib, o‘rtacha ko‘rsatkich siljiganda
#115
Stabillashtiruvchi tanlanishning xususiyati qaysi?
- O‘rtacha fenotipni saqlab, chekka variantlarga qarshi ta’sir qiladi
- Ikki chekka fenotipni afzal ko‘radi
- Faqat mutatsiya hosil qiladi
- Bir chekka belgini afzal ko‘radi
Javobni ko'rish
O‘rtacha fenotipni saqlab, chekka variantlarga qarshi ta’sir qiladi
#116
Dizruptiv tanlanish qanday natija berishi mumkin?
- Barcha fenotiplar yo‘qoladi
- Irsiy o‘zgaruvchanlik to‘xtaydi
- Ikki chekka fenotip afzallashib, populyatsiya farqlanishi kuchayadi
- Faqat o‘rtacha fenotip saqlanadi
Javobni ko'rish
Ikki chekka fenotip afzallashib, populyatsiya farqlanishi kuchayadi
#117
Inson tug‘ilish vaznida o‘rtacha qiymatlarning ko‘proq saqlanishi qaysi tanlanishga misol?
- Yo‘naltiruvchi
- Stabillashtiruvchi
- Dizruptiv
- Sun’iy
Javobni ko'rish
Stabillashtiruvchi
#118
Antibiotikka chidamli bakteriyalar ulushining ortishi qaysi tanlanishga misol?
- Yo‘naltiruvchi
- Dizruptiv
- Stabillashtiruvchi
- Tanlanishsiz
Javobni ko'rish
Yo‘naltiruvchi
#119
Ikki chekka tumshuq shakliga ega qushlar afzallashib, o‘rtacha tumshuqlilar kamayishi qaysi tanlanish?
- Faqat jinsiy
- Dizruptiv
- Sun’iy
- Stabillashtiruvchi
Javobni ko'rish
Dizruptiv
#120
Sun’iy tanlanishning tabiiy tanlanishdan farqi nimada?
- Faqat yovvoyi hayvonlarda kechadi
- Tanlov mezonini inson belgilaydi
- Muhit ta’sir qilmaydi
- Irsiyat qatnashmaydi
Javobni ko'rish
Tanlov mezonini inson belgilaydi
#121
Uy hayvonlari zotlari misoli nimani ko‘rsatadi?
- Barcha zotlar bir xil bo‘lishini
- Sun’iy tanlanish evolyutsiyaga aloqasizligini
- Belgilar irsiylanmasligini
- Tanlab ko‘paytirish orqali irsiy belgilarni o‘zgartirish mumkinligini
Javobni ko'rish
Tanlab ko‘paytirish orqali irsiy belgilarni o‘zgartirish mumkinligini
#122
Moslanish (adaptatsiya) qanday ta’riflanadi?
- Har qanday vaqtinchalik holat
- Faqat tana kattaligi
- Muayyan muhitda yashash va ko‘payish imkoniyatini oshiradigan irsiy xususiyat
- Faqat o‘rganilgan xulq
Javobni ko'rish
Muayyan muhitda yashash va ko‘payish imkoniyatini oshiradigan irsiy xususiyat
#123
Moslanishlar Darvin ta’limotiga ko‘ra qanday shakllanadi?
- Irsiy o‘zgaruvchanlikka tabiiy tanlanishning ko‘p avlodlar davomida ta’siri orqali
- Faqat ehtiyoj tufayli
- Organizm zarur belgini ongli hosil qiladi
- Har bir individ bir umrda barcha belgilarini o‘zgartiradi
Javobni ko'rish
Irsiy o‘zgaruvchanlikka tabiiy tanlanishning ko‘p avlodlar davomida ta’siri orqali
#124
Kaktus barglarining tikanga aylanishi qanday moslanish?
- Morfologik
- Fiziologik
- Etologik
- Ontogenetik
Javobni ko'rish
Morfologik
#125
Hayvonlarning kunduzi pana joyda, kechasi faol bo‘lishi qaysi moslanish?
- Morfologik
- Anatomik
- Genomik
- Etologik
Javobni ko'rish
Etologik
#126
Suv yo‘qotilishini kamaytiruvchi buyrak faoliyati qaysi moslanish?
- Fiziologik
- Geografik
- Morfologik
- Etologik
Javobni ko'rish
Fiziologik
#127
Himoya rangining vazifasi nima?
- Oziqa tarkibini o‘zgartirish
- Haroratni doim oshirish
- Ko‘payishni to‘xtatish
- Fon bilan uyg‘unlashib, yirtqichlardan yashirinishga yordam berish
Javobni ko'rish
Fon bilan uyg‘unlashib, yirtqichlardan yashirinishga yordam berish
#128
Ogohlantiruvchi ranglanish nimaga xizmat qiladi?
- Yirtqichlarga zaharlilik yoki xavflilik haqida signal berishga
- Ko‘rinmas bo‘lishga
- Faqat juft tanlashga
- Fotosintezni kuchaytirishga
Javobni ko'rish
Yirtqichlarga zaharlilik yoki xavflilik haqida signal berishga
#129
Mimikriya nima?
- Bir turning boshqa himoyalangan yoki xavfli turga tashqi o‘xshashligi
- Mavsumiy ko‘chish
- Tana haroratini boshqarish
- Bir xil oziqa iste’moli
Javobni ko'rish
Bir turning boshqa himoyalangan yoki xavfli turga tashqi o‘xshashligi
#130
Moslanishlarning nisbiyligi nimani anglatadi?
- Moslanishlar o‘zgarmaydi
- Moslanish barcha muhitda bir xil foydali
- Bir sharoitda foydali belgi boshqa sharoitda foydasiz yoki zararli bo‘lishi mumkin
- Har bir moslanish barcha xavfdan himoya qiladi
Javobni ko'rish
Bir sharoitda foydali belgi boshqa sharoitda foydasiz yoki zararli bo‘lishi mumkin
#131
Qorli hududdagi oq quyon qor erigach ko‘zga tashlanishi nimani ko‘rsatadi?
- Moslanish mutlaq ekanligini
- Moslanish muhitga bog‘liqligini
- Oq rang doim ustunligini
- Tanlanish yo‘qligini
Javobni ko'rish
Moslanish muhitga bog‘liqligini
#132
Uzun tumshuqli qushlar oziqni yaxshiroq olib, ko‘proq avlod qoldirsa, nima kutiladi?
- Barcha qushlar bir avlodda bir xil bo‘ladi
- Uzun tumshuqlilik bilan bog‘liq irsiy variantlar ulushi ortishi mumkin
- Tumshuq irsiylanmaydi
- Ko‘payish to‘xtaydi
Javobni ko'rish
Uzun tumshuqlilik bilan bog‘liq irsiy variantlar ulushi ortishi mumkin
#133
Tabiiy tanlanish yangi irsiy o‘zgarishlarni bevosita yaratadimi?
- Yo‘q, mavjud irsiy o‘zgaruvchanlikka ta’sir qiladi
- Ha, ehtiyojga mos mutatsiyani yaratadi
- Faqat foydali mutatsiyalarni maqsadli yaratadi
- Faqat xromosoma sonini oshiradi
Javobni ko'rish
Yo‘q, mavjud irsiy o‘zgaruvchanlikka ta’sir qiladi
#134
Mutatsiya va rekombinatsiyaning evolyutsiyadagi roli nima?
- Moslanishlarni yo‘q qiladi
- Tanlanishni almashtiradi
- Irsiy o‘zgaruvchanlik manbalarini yaratadi
- Faqat tajribani uzatadi
Javobni ko'rish
Irsiy o‘zgaruvchanlik manbalarini yaratadi
#135
Foydali belgi populyatsiyada ko‘payishi uchun qanday bo‘lishi kerak?
- Har doim zararli bo‘lishi
- Faqat ko‘zga tashlanishi
- Irsiylanishi va muayyan sharoitda ko‘payish muvaffaqiyatini oshirishi
- Faqat katta yoshda paydo bo‘lishi
Javobni ko'rish
Irsiylanishi va muayyan sharoitda ko‘payish muvaffaqiyatini oshirishi
#136
Biologik moslanganlik (fitness) nimani ifodalaydi?
- Faqat umr davomiyligini
- Faqat jismoniy kuchni
- Individning keyingi avlod genofondiga qo‘shgan nisbiy hissasini
- Tana massasini
Javobni ko'rish
Individning keyingi avlod genofondiga qo‘shgan nisbiy hissasini
#137
Tabiiy tanlanishda ko‘proq avlod qoldirgan individlar doimo eng kuchlimi?
- Yo‘q, muvaffaqiyat muhitga moslik va ko‘payishga bog‘liq
- Ko‘payish tanlanishga aloqasiz
- Ha, kuch barcha belgidan ustun
- Ha, tanlanish faqat kuchni tanlaydi
Javobni ko'rish
Yo‘q, muvaffaqiyat muhitga moslik va ko‘payishga bog‘liq
#138
Jinsiy tanlanish nimaga taalluqli?
- Irsiy belgilar qatnashmaydigan jarayonga
- Juft topish va ko‘payish muvaffaqiyatidagi farqlarga
- Evolyutsiyaga aloqasiz hodisaga
- Faqat o‘simliklarda uchraydigan jarayonga
Javobni ko'rish
Juft topish va ko‘payish muvaffaqiyatidagi farqlarga
#139
Tovus erkagining uzun va ko‘zga tashlanadigan dum patlari qaysi jarayon bilan bog‘liq?
- Stabillashtiruvchi tanlanish
- Sun’iy tanlanish
- Jinsiy tanlanish
- Faqat abiotik tanlanish
Javobni ko'rish
Jinsiy tanlanish
#140
Populyatsiya evolyutsiyaning elementar birligi deyilishiga sabab nima?
- Allel chastotalari avlodlar davomida populyatsiya darajasida o‘zgaradi
- Har bir individ alohida tur
- Individlar mutatsiyaga uchramaydi
- Populyatsiyada individlar ko‘p
Javobni ko'rish
Allel chastotalari avlodlar davomida populyatsiya darajasida o‘zgaradi
#141
Genofond nima?
- Bir individ hujayrasidagi oqsillar
- Populyatsiyadagi barcha individlar genlari va allellari majmuasi
- Faqat mitoxondriya DNKsi
- Faqat dominant belgilar
Javobni ko'rish
Populyatsiyadagi barcha individlar genlari va allellari majmuasi
#142
Tabiiy tanlanish qanday jarayon?
- Barcha individlarda bir xil kechadi
- Muhitga bog‘liq va avlodlar davomida kechadigan jarayon
- Oldindan belgilangan maqsadga yo‘nalgan
- Bir mavsumda yakunlanadi
Javobni ko'rish
Muhitga bog‘liq va avlodlar davomida kechadigan jarayon
#143
Quyidagilardan qaysi biri modifikatsion o‘zgarish hisoblanadi?
- Cho‘l tulkisining katta quloqlari
- Quyoshda toblanish natijasida terining qorayishi
- Kaktusda suv to‘plovchi poyaning irsiy shakllanishi
- Bakteriyada irsiy antibiotik chidamliligi
Javobni ko'rish
Quyoshda toblanish natijasida terining qorayishi
#144
Ayrim itbaliqlarning mayda oziqa, boshqalarining boshqa itbaliqlar bilan oziqlanishi nimani ko‘rsatadi?
- Turlararo duragaylanishni
- Barcha individlar bir xil nishada yashashini
- Tanlanish bo‘lmasligini
- Bir tur ichida oziqlanish strategiyalari va ekologik farqlanishni
Javobni ko'rish
Bir tur ichida oziqlanish strategiyalari va ekologik farqlanishni
#145
Moslanishning tabiiy tanlanish natijasi ekanini qaysi fikr to‘g‘ri tushuntiradi?
- Barcha individlar bir xil mutatsiyaga uchraydi
- Organizm ehtiyoj sezgan belgini yaratadi
- Muhit genlarni maqsadli o‘zgartiradi
- Foydali irsiy variantlar ko‘proq avlod qoldirib, avlodlar davomida keng tarqaladi
Javobni ko'rish
Foydali irsiy variantlar ko‘proq avlod qoldirib, avlodlar davomida keng tarqaladi
#146
Geografik ajralishning evolyutsion ahamiyati nimada?
- Mutatsiyalarni to‘xtatadi
- Tanlanishni bekor qiladi
- Populyatsiyalarni bir xil qiladi
- Gen oqimini kamaytirib, populyatsiyalarning mustaqil farqlanishiga sharoit yaratishi mumkin
Javobni ko'rish
Gen oqimini kamaytirib, populyatsiyalarning mustaqil farqlanishiga sharoit yaratishi mumkin
#147
Zamonaviy sintetik evolyutsiya nazariyasining Darvin ta’limoti bilan umumiy jihati qaysi?
- Genlarni inkor etishi
- Evolyutsiyani faqat mashq bilan izohlashi
- Turlar o‘zgarmaydi deb hisoblashi
- Irsiy o‘zgaruvchanlik va tabiiy tanlanish muhimligini tan olishi
Javobni ko'rish
Irsiy o‘zgaruvchanlik va tabiiy tanlanish muhimligini tan olishi
#148
Zararli allellar nima sababdan populyatsiyadan darhol yo‘qolmasligi mumkin?
- Recessiv allellar geterozigotalarda yashirinishi, mutatsiya va gen oqimi ularni saqlashi mumkin
- Allellar irsiylanmaydi
- Ular doimo foydali
- Tanlanish ularga ta’sir qilmaydi
Javobni ko'rish
Recessiv allellar geterozigotalarda yashirinishi, mutatsiya va gen oqimi ularni saqlashi mumkin
#149
Moslanishning evolyutsion ahamiyatini baholashda qaysi mezon muhim?
- Faqat katta yoshda paydo bo‘lishi
- Inson uchun foydali bo‘lishi
- Belgining chiroyli ko‘rinishi
- Muayyan muhitda yashab qolish va ko‘payishga qo‘shgan hissasi
Javobni ko'rish
Muayyan muhitda yashab qolish va ko‘payishga qo‘shgan hissasi
#150
Tabiiy tanlanish va evolyutsiya munosabati qaysi javobda to‘g‘ri?
- Evolyutsiya individning o‘sishidir
- Ular aloqasiz
- Tanlanish faqat sun’iy sharoitda yuz beradi
- Tabiiy tanlanish evolyutsiya mexanizmlaridan biri, evolyutsiya esa populyatsiyalarning avlodlar davomida irsiy
Javobni ko'rish
Tabiiy tanlanish evolyutsiya mexanizmlaridan biri, evolyutsiya esa populyatsiyalarning avlodlar davomida irsiy
#151
Antropogenez tushunchasi nimani anglatadi?
- Insonning kelib chiqishi va tarixiy-evolyutsion shakllanish jarayonini
- Faqat qadimgi mehnat qurollarini o‘rganishni
- Insoniyatning geografik tarqalishini
- Faqat insonning individual rivojlanishini
Javobni ko'rish
Insonning kelib chiqishi va tarixiy-evolyutsion shakllanish jarayonini
#152
Hozirgi zamon biologik tasnifida inson qaysi turga mansub?
- Australopithecus afarensis
- Pan troglodytes
- Homo sapiens
- Homo erectus
Javobni ko'rish
Homo sapiens
#153
Homo sapiens turining eng muhim biologik xususiyatlaridan biri qaysi?
- Faqat to‘rt oyoqda harakatlanishi
- Rivojlangan bosh miya, murakkab nutq va ramziy tafakkurga egaligi
- Dum suyagining uzun bo‘lishi
- Oldingi oyoqlarining yurishga ixtisoslashganligi
Javobni ko'rish
Rivojlangan bosh miya, murakkab nutq va ramziy tafakkurga egaligi
#154
Antropogenezni o‘rganishda qaysi fanlar ma’lumotlaridan foydalaniladi?
- Faqat botanika va ekologiya
- Paleoantropologiya, arxeologiya, genetika, geologiya va qiyosiy anatomiya
- Faqat astronomiya
- Faqat tilshunoslik
Javobni ko'rish
Paleoantropologiya, arxeologiya, genetika, geologiya va qiyosiy anatomiya
#155
Antropogenez jarayonining muhim biologik omillaridan biri qaysi?
- Organizmlarning ongli ravishda genlarini o‘zgartirishi
- Irsiy o‘zgaruvchanlik va tabiiy tanlanish
- Faqat iqlimning bir xil bo‘lishi
- Faqat madaniy urf-odatlar
Javobni ko'rish
Irsiy o‘zgaruvchanlik va tabiiy tanlanish
#156
Inson evolyutsiyasida tik yurish — bipedalizmning muhim afzalligi qaysi?
- Nutqning avtomatik ravishda paydo bo‘lishi
- Qo‘llarning boshqa vazifalar, jumladan buyumlarni ushlash va qurol ishlatish uchun bo‘shashishi
- Oldingi oyoqlarning yo‘qolishi
- Bosh miya hajmining darhol ikki baravar ortishi
Javobni ko'rish
Qo‘llarning boshqa vazifalar, jumladan buyumlarni ushlash va qurol ishlatish uchun bo‘shashishi
#157
Insonning tik yurishga moslashganligini ko‘rsatuvchi belgi qaysi?
- Umurtqa pog‘onasining S-simon egilishi
- Oyoq kaftida tayanch gumbazining bo‘lmasligi
- Chanoqning tor va cho‘ziq bo‘lishi
- Qo‘l panjasida qarama-qarshi bosh barmoqning yo‘qligi
Javobni ko'rish
Umurtqa pog‘onasining S-simon egilishi
#158
Inson va boshqa odamsimon maymunlarning umumiy ajdodga ega ekanligini qaysi dalillar qo‘llab-quvvatlaydi?
- Ularning bir xil ekologik muhitda yashashi
- Faqat tashqi rangining o‘xshashligi
- Ularning aynan bir turga mansubligi
- Qiyosiy anatomiya, embrional rivojlanish va molekulyar-genetik o‘xshashliklar
Javobni ko'rish
Qiyosiy anatomiya, embrional rivojlanish va molekulyar-genetik o‘xshashliklar
#159
Inson evolyutsiyasi qanday jarayon hisoblanadi?
- Bir yo‘nalishda va uzluksiz ravishda mukammallashish
- Bir necha avlod davomida kechgan murakkab, tarmoqlangan evolyutsion jarayon
- Bir individ hayoti davomida yuz bergan o‘zgarish
- Faqat bosh miya hajmining ortishi
Javobni ko'rish
Bir necha avlod davomida kechgan murakkab, tarmoqlangan evolyutsion jarayon
#160
Australopiteklar antropogenez tarixida qanday ahamiyatga ega?
- Ular birinchi metall qurollarni yasagan
- Ular ikki oyoqda yurishning dastlabki muhim bosqichlarini namoyon etgan homininlar guruhidir
- Ular hozirgi odamlarning bevosita yagona ajdodi ekani to‘liq isbotlangan
- Ular zamonaviy inson bilan bir xil tur bo‘lgan
Javobni ko'rish
Ular ikki oyoqda yurishning dastlabki muhim bosqichlarini namoyon etgan homininlar guruhidir
#161
Australopithecus afarensis qoldiqlari bilan bog‘liq mashhur topilma qaysi?
- Turkana bolasi
- Lyusi skeleti
- Neandertal bosh suyagi
- Pekin odami
Javobni ko'rish
Lyusi skeleti
#162
Homo habilis nomi qanday ma’noni anglatadi?
- Zamonaviy odam
- Uquvli yoki mohir odam
- Aqlli odam
- tik yuruvchi odam
Javobni ko'rish
Uquvli yoki mohir odam
#163
Homo habilisning antropogenezdagi ahamiyati nimada?
- Dehqonchilikni boshlagan
- Metall eritishni o‘rgangan
- Yozuvni ixtiro qilgan
- Tosh qurollardan foydalangan eng qadimgi Homo vakillaridan biri sifatida qaraladi
Javobni ko'rish
Tosh qurollardan foydalangan eng qadimgi Homo vakillaridan biri sifatida qaraladi
#164
Homo erectusning muhim evolyutsion xususiyati qaysi?
- Faqat daraxtlarda yashashi
- Ikki oyoqda tik yurishi va tana tuzilishining zamonaviy insonga yaqinlashishi
- Doimiy ravishda to‘rt oyoqda yurishi
- Nutq va mehnat faoliyatining umuman bo‘lmasligi
Javobni ko'rish
Ikki oyoqda tik yurishi va tana tuzilishining zamonaviy insonga yaqinlashishi
#165
Homo erectus bilan bog‘liq muhim madaniy-texnologik yutuq qaysi?
- Yozuv va bosmaxonani yaratish
- Elektr energiyasidan foydalanish
- Tosh qurollarni takomillashtirish va olovdan foydalanish
- Temir yo‘l qurish
Javobni ko'rish
Tosh qurollarni takomillashtirish va olovdan foydalanish
#166
Neandertallar qaysi ilmiy nom bilan ataladi?
- Homo neanderthalensis
- Homo habilis
- Australopithecus africanus
- Homo floresiensis
Javobni ko'rish
Homo neanderthalensis
#167
Neandertallarning hayot faoliyatiga xos xususiyat qaysi?
- Faqat suvda yashash
- Murakkab tosh qurollardan foydalanish, ovchilik va ayrim guruhlarda marhumlarni ko‘mish
- Metallurgiya sanoatini rivojlantirish
- Dehqonchilik va yozuvni keng qo‘llash
Javobni ko'rish
Murakkab tosh qurollardan foydalanish, ovchilik va ayrim guruhlarda marhumlarni ko‘mish
#168
Hozirgi insonning ilmiy nomi qaysi?
- Homo erectus
- Paranthropus boisei
- Homo habilis
- Homo sapiens
Javobni ko'rish
Homo sapiens
#169
Hozirgi anatomik jihatdan zamonaviy insonning dastlabki kelib chiqishi haqidagi eng ko‘p qo‘llab-quvvatlanadigan model qaysi?
- Faqat Yevropada kelib chiqish modeli
- Har bir qit’ada alohida turdan kelib chiqish modeli
- Afrikadan kelib chiqish modeli
- Faqat Amerikada kelib chiqish modeli
Javobni ko'rish
Afrikadan kelib chiqish modeli
#170
“Afrikadan chiqish” modeliga ko‘ra, Homo sapiens qayerda shakllangan?
- Janubiy Amerikada
- Afrikada
- Antarktidada
- Avstraliyada
Javobni ko'rish
Afrikada
#171
Hozirgi inson ajdodlarining Afrikadan tashqariga keng tarqalishi taxminan qaysi davrda kuchaygan?
- Faqat 5 ming yil avval
- Taxminan 2 million yil avval zamonaviy Homo sapiens sifatida
- So‘nggi 100 ming yil ichida, ayniqsa taxminan 60–70 ming yil avvalgi migratsiyalar bilan
- Faqat so‘nggi 500 yil ichida
Javobni ko'rish
So‘nggi 100 ming yil ichida, ayniqsa taxminan 60–70 ming yil avvalgi migratsiyalar bilan
#172
Neandertallar va Homo sapiens o‘rtasidagi munosabat haqida zamonaviy genetika nimani ko‘rsatadi?
- Ular hech qachon bir hududda yashamagan
- Ayrim hozirgi inson populyatsiyalarida neandertal ajdodlardan o‘tgan DNK qismlari mavjud
- Neandertallar hozirgi insonning yagona ajdodi hisoblanadi
- Ular genetik jihatdan mutlaqo bir xil bo‘lgan
Javobni ko'rish
Ayrim hozirgi inson populyatsiyalarida neandertal ajdodlardan o‘tgan DNK qismlari mavjud
#173
Denisova odamlari haqida qaysi fikr to‘g‘ri?
- Ular faqat Afrikada yashagan o‘simlikxo‘r hayvonlar
- Ular Homo sapiensning boshqa nomi
- Ular qadimgi odamlar guruhiga mansub bo‘lib, mavjudligi asosan genetik va ayrim qazilma dalillar orqali aniqlangan
- Ular zamonaviy maymunlar turi
Javobni ko'rish
Ular qadimgi odamlar guruhiga mansub bo‘lib, mavjudligi asosan genetik va ayrim qazilma dalillar orqali aniqlangan
#174
Inson evolyutsiyasida mehnat faoliyatining ahamiyati nimada?
- Genetik irsiyatni butunlay bekor qilgan
- Biologik evolyutsiyani birdaniga to‘xtatgan
- Faqat tana rangini o‘zgartirgan
- Qurol yasash, hamkorlik va muhitni o‘zgartirish imkoniyatlarini kengaytirgan
Javobni ko'rish
Qurol yasash, hamkorlik va muhitni o‘zgartirish imkoniyatlarini kengaytirgan
#175
Nutqning shakllanishi inson evolyutsiyasida qanday ahamiyatga ega bo‘lgan?
- Ikki oyoqda yurishga sabab bo‘lgan yagona omil bo‘lgan
- Axborot uzatish, hamkorlik va bilimni avlodlarga yetkazishni kuchaytirgan
- Genetik o‘zgaruvchanlikni yo‘q qilgan
- Faqat oziqani hazm qilishni tezlashtirgan
Javobni ko'rish
Axborot uzatish, hamkorlik va bilimni avlodlarga yetkazishni kuchaytirgan
#176
Inson bosh miyasining evolyutsion rivojlanishi qaysi imkoniyatlarning kengayishi bilan bog‘liq?
- Murakkab tafakkur, rejalashtirish, xotira va ijtimoiy o‘rganish
- Faqat hid bilishning yo‘qolishi
- Faqat teri rangining o‘zgarishi
- Faqat yurak urishining tezlashishi
Javobni ko'rish
Murakkab tafakkur, rejalashtirish, xotira va ijtimoiy o‘rganish
#177
Antropogenezda tabiiy va ijtimoiy omillar munosabati qaysi javobda to‘g‘ri berilgan?
- Inson shakllanishida faqat iqlim qatnashgan
- Biologik evolyutsion omillar bilan mehnat, nutq va ijtimoiy hayot omillari o‘zaro ta’sir qilgan
- Inson shakllanishida faqat ijtimoiy omillar qatnashgan
- Biologik va ijtimoiy omillar bir-biriga mutlaqo aloqasiz
Javobni ko'rish
Biologik evolyutsion omillar bilan mehnat, nutq va ijtimoiy hayot omillari o‘zaro ta’sir qilgan
#178
Irq tushunchasi tarixan nimani ifodalash uchun ishlatilgan?
- Har bir millatning genetik jihatdan mutlaq bir xilligini
- Turli inson guruhlari o‘rtasidagi aqliy qobiliyat darajasini
- Alohida biologik tur va mustaqil kelib chiqishga ega insonlarni
- Insoniyat ichidagi ayrim tashqi, irsiy belgilar taqsimotiga asoslangan katta guruhlarni
Javobni ko'rish
Insoniyat ichidagi ayrim tashqi, irsiy belgilar taqsimotiga asoslangan katta guruhlarni
#179
Zamonaviy biologik antropologiyada insoniyatning “biologik irqlari” haqida qaysi yondashuv ilmiy jihatdan to‘g‘riroq?
- Insoniyat keskin chegaralangan, sof va alohida biologik irqlarga bo‘linmaydi; genetik farqlar ko‘pincha uzluksiz va
- Har bir irqning barcha a’zolari bir xil genotipga ega
- Irqlar o‘rtasida mutlaq genetik chegaralar mavjud
- Har bir irq alohida biologik tur hisoblanadi
Javobni ko'rish
Insoniyat keskin chegaralangan, sof va alohida biologik irqlarga bo‘linmaydi; genetik farqlar ko‘pincha uzluksiz va
#180
Insoniyatning biologik birligi nimaga asoslanadi?
- Barcha insonlarning bitta tilda gaplashishi
- Barcha insonlarning bir tur — Homo sapiensga mansubligi va o‘zaro nasl qoldira olishi
- Barcha insonlarning bir hududda yashashi
- Barcha insonlarning tashqi ko‘rinishi aynan bir xil bo‘lishi
Javobni ko'rish
Barcha insonlarning bir tur — Homo sapiensga mansubligi va o‘zaro nasl qoldira olishi
#181
Insonlar o‘rtasidagi genetik xilma-xillikning muhim manbalaridan biri qaysi?
- Faqat kiyim-kechak
- Faqat kasb tanlash
- Faqat ta’lim tizimi
- Mutatsiya, rekombinatsiya, gen oqimi va populyatsion tarix
Javobni ko'rish
Mutatsiya, rekombinatsiya, gen oqimi va populyatsion tarix
#182
Teri rangining geografik hududlar bo‘yicha farqlanishiga kuchli ta’sir ko‘rsatgan omil qaysi?
- Faqat oziq-ovqatning ta’mi
- Quyosh ultrabinafsha nurlanishining geografik farqlari va tabiiy tanlanish
- Faqat yashash joyidagi baland binolar
- Faqat insonlarning til farqlari
Javobni ko'rish
Quyosh ultrabinafsha nurlanishining geografik farqlari va tabiiy tanlanish
#183
Melanin pigmentining asosiy vazifalaridan biri qaysi?
- Suyaklarning mineralizatsiyasini bevosita boshqarish
- Insulin ishlab chiqarish
- Terini ultrabinafsha nurlanishning ayrim zararli ta’sirlaridan himoyalash
- Qonda kislorod tashish
Javobni ko'rish
Terini ultrabinafsha nurlanishning ayrim zararli ta’sirlaridan himoyalash
#184
Teri rangining irsiylanish xususiyati qaysi javobda to‘g‘ri ifodalangan?
- U faqat bitta genning bitta alleli bilan belgilanadi
- U bir nechta genlar ta’sirida shakllanadigan poligen belgi hisoblanadi
- U faqat muhit ta’sirida, irsiy omillarsiz shakllanadi
- U barcha insonlarda bir xil genotipga ega
Javobni ko'rish
U bir nechta genlar ta’sirida shakllanadigan poligen belgi hisoblanadi
#185
Inson populyatsiyalari o‘rtasidagi gen oqimi nimani anglatadi?
- Genlarning organizmdan tashqariga ajralib chiqishini
- Faqat bir populyatsiya ichida qarindoshlar ko‘payishini
- Faqat mutatsiyalarning yo‘qolishini
- Individlarning ko‘chishi va o‘zaro ko‘payishi natijasida allellarning populyatsiyalar orasida almashinishini
Javobni ko'rish
Individlarning ko‘chishi va o‘zaro ko‘payishi natijasida allellarning populyatsiyalar orasida almashinishini
#186
Irqlar va etnik guruhlar tushunchalari o‘rtasidagi farq qaysi javobda to‘g‘ri ko‘rsatilgan?
- Irq faqat tilga, etnik guruh esa faqat teri rangiga asoslanadi
- Etnik guruhlar alohida biologik tur hisoblanadi
- Irq va etnik guruh aynan bir xil biologik tushunchalardir
- Irq tarixan tashqi va ayrim irsiy belgilar bilan, etnik guruh esa til, madaniyat, tarix va o‘zlik bilan bog‘liq ijtimoiy-
Javobni ko'rish
Irq tarixan tashqi va ayrim irsiy belgilar bilan, etnik guruh esa til, madaniyat, tarix va o‘zlik bilan bog‘liq ijtimoiy-
#187
Inson populyatsiyalarida belgilarning geografik bo‘yicha uzluksiz o‘zgarib borishi qanday ataladi?
- Klin (clinal variation)
- Sun’iy tanlanish
- Mutlaq izolyatsiya
- Poliploidiya
Javobni ko'rish
Klin (clinal variation)
#188
Klinik o‘zgaruvchanlik inson irqlari haqidagi qarashlarda nimani ko‘rsatadi?
- Insoniyat bir nechta alohida turga bo‘linganini
- Ko‘plab belgilar geografik makonda keskin chegaralarsiz, bosqichma-bosqich o‘zgarishini
- Har bir tashqi belgi faqat bitta qit’aga xosligini
- Barcha populyatsiyalar bir-biridan mutlaq ajralganini
Javobni ko'rish
Ko‘plab belgilar geografik makonda keskin chegaralarsiz, bosqichma-bosqich o‘zgarishini
#189
Insoniyatning biologik birligi haqidagi dalillardan biri qaysi?
- Har bir populyatsiyada mutlaqo boshqa genetik kod mavjudligi
- Genetik material va asosiy fiziologik jarayonlarning barcha insonlarda umumiyligi
- Turli populyatsiyalar o‘zaro nasl qoldira olmasligi
- Qon guruhlari barcha hududlarda bir xil chastotada uchrashi
Javobni ko'rish
Genetik material va asosiy fiziologik jarayonlarning barcha insonlarda umumiyligi
#190
ABO qon guruhi tizimi inson populyatsiyalarida qanday taqsimlangan?
- Allellar chastotasi populyatsiyalar orasida farqlanishi mumkin, ammo tizim barcha inson guruhlarida uchraydi
- Barcha insonlarda faqat O guruhi mavjud
- Qon guruhlari irsiylanmaydi
- Har bir qon guruhi faqat bitta irqda uchraydi
Javobni ko'rish
Allellar chastotasi populyatsiyalar orasida farqlanishi mumkin, ammo tizim barcha inson guruhlarida uchraydi
#191
Inson populyatsiyalari o‘rtasidagi farqlarni ilmiy talqin qilishda qaysi fikr noto‘g‘ri?
- Genetik xilma-xillik inson turiga xos tabiiy hodisadir
- Ko‘plab belgilar muhit va bir nechta genlarning o‘zaro ta’sirida shakllanadi
- Tashqi belgilar insonning aqliy salohiyati yoki ijtimoiy qadrini belgilaydi
- Populyatsiyalar o‘rtasida genetik o‘xshashliklar juda katta
Javobni ko'rish
Tashqi belgilar insonning aqliy salohiyati yoki ijtimoiy qadrini belgilaydi
#192
Insonning aqliy qobiliyatini teri rangi yoki bosh shakli bilan baholash nega ilmiy asosga ega emas?
- Chunki bosh suyagi shakli insonlarda umuman farqlanmaydi
- Chunki teri rangi irsiylanmaydi
- Chunki barcha insonlarning genotipi mutlaqo bir xil
- Bu belgilar aqliy qobiliyatni ishonchli belgilamaydi; kognitiv xususiyatlar murakkab genetik, rivojlanish va muhit
Javobni ko'rish
Bu belgilar aqliy qobiliyatni ishonchli belgilamaydi; kognitiv xususiyatlar murakkab genetik, rivojlanish va muhit
#193
Irqchilikning biologik jihatdan noto‘g‘ri ekanligini qaysi ilmiy xulosa qo‘llab-quvvatlaydi?
- Bir guruh barcha biologik va aqliy belgilar bo‘yicha ustun
- Har bir inson guruhi alohida turga mansub
- Inson guruhlari o‘rtasidagi farqlar uzluksiz va o‘zaro aralash; qat’iy biologik ustunlik ierarxiyasi mavjud emas
- Genetik farqlar ijtimoiy qadriyatni belgilaydi
Javobni ko'rish
Inson guruhlari o‘rtasidagi farqlar uzluksiz va o‘zaro aralash; qat’iy biologik ustunlik ierarxiyasi mavjud emas
#194
Insoniyatning kelib chiqishi va tarqalishini o‘rganishda mitoxondrial DNK nima uchun qo‘llaniladi?
- Onalik liniyasi orqali uzatiladigan genetik tarixni o‘rganish uchun
- Faqat otalik liniyasini aniqlash uchun
- Faqat teri pigmentatsiyasini o‘lchash uchun
- Organizmning barcha belgilarini to‘liq bashorat qilish uchun
Javobni ko'rish
Onalik liniyasi orqali uzatiladigan genetik tarixni o‘rganish uchun
#195
Y-xromosoma markerlari antropologik-genetik tadqiqotlarda nimani o‘rganishga yordam beradi?
- Faqat mitoxondriya faoliyatini
- Faqat onalik nasabini
- Faqat qon bosimini
- Otadan o‘g‘ilga uzatiladigan paternal nasab liniyalarini
Javobni ko'rish
Otadan o‘g‘ilga uzatiladigan paternal nasab liniyalarini
#196
Qadimgi DNK tahlilining antropogenezni o‘rganishdagi ahamiyati nimada?
- Arxeologik qazishmalarni keraksiz qiladi
- Faqat qadimgi odamlarning bo‘yini aniq tiklaydi
- Qadimgi odamlar guruhlari o‘rtasidagi qarindoshlik, migratsiya va aralashish jarayonlarini aniqlashga yordam beradi
- Faqat tosh qurollarning yoshini belgilaydi
Javobni ko'rish
Qadimgi odamlar guruhlari o‘rtasidagi qarindoshlik, migratsiya va aralashish jarayonlarini aniqlashga yordam beradi
#197
Antropogenezda arxeologik topilmalar qanday ma’lumot beradi?
- Faqat genlar ketma-ketligini beradi
- Faqat qadimgi iqlimning aniq haroratini ko‘rsatadi
- Mehnat qurollari, turar joylar va moddiy madaniyat orqali qadimgi odamlarning faoliyatini yoritadi
- Faqat hozirgi insonlarning qon guruhini aniqlaydi
Javobni ko'rish
Mehnat qurollari, turar joylar va moddiy madaniyat orqali qadimgi odamlarning faoliyatini yoritadi
#198
Qazilma suyaklar va bosh suyaklarini qiyosiy o‘rganish qaysi ma’lumotlarni beradi?
- Faqat kiyim rangini
- Faqat ularning tilini
- Faqat aniq ijtimoiy mavqeini
- Qadimgi homininlarning tana tuzilishi, harakatlanishi va evolyutsion o‘zgarishlari haqida
Javobni ko'rish
Qadimgi homininlarning tana tuzilishi, harakatlanishi va evolyutsion o‘zgarishlari haqida
#199
Inson evolyutsiyasida madaniy evolyutsiya biologik evolyutsiyadan nimasi bilan farq qiladi?
- Biologik evolyutsiya faqat bir avlodda, madaniy evolyutsiya million yilda kechadi
- Ikkalasi ham faqat DNK mutatsiyasidan iborat
- Madaniy axborot o‘rganish va ijtimoiy uzatish orqali avlodlarga tarqaladi; biologik evolyutsiya esa irsiy genetik
- Madaniy evolyutsiya insoniyatga xos emas
Javobni ko'rish
Madaniy axborot o‘rganish va ijtimoiy uzatish orqali avlodlarga tarqaladi; biologik evolyutsiya esa irsiy genetik
#200
Insoniyatning biologik birligi va xilma-xilligini birgalikda ifodalovchi xulosa qaysi?
- Insonlar bir turga mansub bo‘lsa, hech qanday irsiy farq bo‘lmaydi
- Barcha insonlar Homo sapiens turiga mansub, shu bilan birga populyatsiyalar orasida uzluksiz va o‘zaro aralash
- Faqat tashqi ko‘rinish inson kelib chiqishini belgilaydi
- Genetik farqlar insoniyatni alohida turlarga ajratadi
Javobni ko'rish
Barcha insonlar Homo sapiens turiga mansub, shu bilan birga populyatsiyalar orasida uzluksiz va o‘zaro aralash
#201
Irsiyat tushunchasi nimani anglatadi?
- Organizmlarning faqat tashqi muhit ta’sirida o‘zgarishini
- Organizmlarning o‘z belgi va xususiyatlarini avlodlariga uzatish xususiyatini
- Organizmlarning oziqlanish jarayonini
- Organizmlarning yashash joyini almashtirishini
Javobni ko'rish
Organizmlarning o‘z belgi va xususiyatlarini avlodlariga uzatish xususiyatini
#202
O‘zgaruvchanlik deb nimaga aytiladi?
- Genetik axborotning o‘zgarmasligiga
- Faqat organizm massasining ortishiga
- Faqat ota-onaga o‘xshashlikka
- Organizmlarning belgi va xususiyatlari bo‘yicha farqlanishiga
Javobni ko'rish
Organizmlarning belgi va xususiyatlari bo‘yicha farqlanishiga
#203
Irsiyat va o‘zgaruvchanlik biologiyada qanday ahamiyatga ega?
- Evolyutsiya va seleksiya uchun material hamda uning avlodlarga uzatilishini ta’minlaydi
- Faqat organizmning yoshini belgilaydi
- Organizmlarning ko‘payishini to‘xtatadi
- Faqat ekologik omillarni o‘zgartiradi
Javobni ko'rish
Evolyutsiya va seleksiya uchun material hamda uning avlodlarga uzatilishini ta’minlaydi
#204
Modifikatsion o‘zgaruvchanlikning asosiy sababi qaysi?
- Tashqi muhit omillarining genotipga bevosita ta’sir qilmasdan fenotipga ta’siri
- DNK nukleotidlar ketma-ketligining albatta o‘zgarishi
- Xromosomalar sonining doimiy ortishi
- Faqat genlarning mutatsiyaga uchrashi
Javobni ko'rish
Tashqi muhit omillarining genotipga bevosita ta’sir qilmasdan fenotipga ta’siri
#205
Modifikatsion o‘zgaruvchanlikning muhim xususiyati qaysi?
- Doimo yangi allel hosil qiladi
- Faqat jinsiy hujayralarda sodir bo‘ladi
- Har doim avlodlarga o‘zgarmagan holda uzatiladi
- Odatda irsiylanmaydi va reaksiya normasi doirasida yuz beradi
Javobni ko'rish
Odatda irsiylanmaydi va reaksiya normasi doirasida yuz beradi
#206
Reaksiya normasi nimani ifodalaydi?
- Muayyan genotipning turli muhit sharoitlarida namoyon bo‘lishi mumkin bo‘lgan fenotipik chegaralarini
- Populyatsiyadagi individlar sonini
- Xromosomalar sonining o‘zgarishini
- Organizmning mutatsiyaga uchrash tezligini
Javobni ko'rish
Muayyan genotipning turli muhit sharoitlarida namoyon bo‘lishi mumkin bo‘lgan fenotipik chegaralarini
#207
Kombinativ o‘zgaruvchanlik qanday yuzaga keladi?
- Faqat tana hujayralarining bo‘linishi natijasida
- Genetik materialning jinsiy ko‘payish jarayonida yangi kombinatsiyalarda birikishi orqali
- Faqat quyosh nuri ta’sirida
- Organizmning mashq qilishi orqali
Javobni ko'rish
Genetik materialning jinsiy ko‘payish jarayonida yangi kombinatsiyalarda birikishi orqali
#208
Kombinativ o‘zgaruvchanlikning asosiy manbalaridan biri qaysi?
- Faqat oziqlanishning o‘zgarishi
- Faqat mitozda sitoplazmaning bo‘linishi
- Meiozda krossingover va xromosomalarning mustaqil taqsimlanishi
- Faqat tana haroratining ko‘tarilishi
Javobni ko'rish
Meiozda krossingover va xromosomalarning mustaqil taqsimlanishi
#209
Mutatsion o‘zgaruvchanlikning mohiyati nimada?
- Genetik materialning barqaror o‘zgarishi natijasida yangi irsiy variantlarning paydo bo‘lishida
- Faqat yoshga bog‘liq o‘zgarishda
- Organizmning muhitga ko‘nikishida
- Faqat vaqtinchalik fiziologik o‘zgarishda
Javobni ko'rish
Genetik materialning barqaror o‘zgarishi natijasida yangi irsiy variantlarning paydo bo‘lishida
#210
Gen mutatsiyasi nimani o‘zgartiradi?
- Faqat hujayra shaklini
- Faqat organizmning yashash muhitini
- Har doim butun xromosomalar sonini
- DNKdagi muayyan gen nukleotidlari ketma-ketligini
Javobni ko'rish
DNKdagi muayyan gen nukleotidlari ketma-ketligini
#211
Xromosoma mutatsiyasiga qaysi holat misol bo‘ladi?
- Xromosoma qismining inversiyasi yoki translokatsiyasi
- Organizmning vaqtincha rangini o‘zgartirishi
- Meiozda gametalarning qo‘shilishi
- DNKdagi bitta nukleotidning almashishi
Javobni ko'rish
Xromosoma qismining inversiyasi yoki translokatsiyasi
#212
Genom mutatsiyasi qanday o‘zgarish bilan bog‘liq?
- Xromosomalar to‘plami yoki sonining o‘zgarishi bilan
- Faqat oqsilning fazoviy shakli bilan
- Faqat hujayra hajmining ortishi bilan
- Faqat bitta gen nukleotidining almashishi bilan
Javobni ko'rish
Xromosomalar to‘plami yoki sonining o‘zgarishi bilan
#213
Mutatsiyalar evolyutsiya uchun nima sababdan muhim?
- Har doim organizmga foyda keltiradi
- Tabiiy tanlanish ta’sir qilishi mumkin bo‘lgan yangi irsiy o‘zgarishlarni yuzaga keltiradi
- Populyatsiyadagi barcha farqlarni yo‘q qiladi
- Faqat muhitga bog‘liq vaqtinchalik belgilarni hosil qiladi
Javobni ko'rish
Tabiiy tanlanish ta’sir qilishi mumkin bo‘lgan yangi irsiy o‘zgarishlarni yuzaga keltiradi
#214
Dominant allel qanday ta’riflanadi?
- Faqat jinsiy xromosomada uchraydigan allel
- Har doim zararli ta’sir ko‘rsatadigan allel
- Faqat gomozigota holatda namoyon bo‘ladigan allel
- Gomozigota va geterozigota holatda fenotipda namoyon bo‘lishi mumkin bo‘lgan allel
Javobni ko'rish
Gomozigota va geterozigota holatda fenotipda namoyon bo‘lishi mumkin bo‘lgan allel
#215
Genotip va fenotip o‘rtasidagi farq qaysi javobda to‘g‘ri berilgan?
- Fenotip faqat ota-onadan o‘tadi, genotip esa muhitda hosil bo‘ladi
- Genotip — tashqi ko‘rinish, fenotip — faqat DNK
- Genotip — organizmning genetik tarkibi, fenotip — genotip va muhit ta’sirida shakllangan belgilar majmui
- Genotip va fenotip bir xil tushuncha
Javobni ko'rish
Genotip — organizmning genetik tarkibi, fenotip — genotip va muhit ta’sirida shakllangan belgilar majmui
#216
Irsiy belgilar avlodlarga asosan qanday axborot orqali uzatiladi?
- Faqat oqsil parchalanishi orqali
- Faqat tashqi muhit signallari orqali
- Faqat sitoplazmadagi suv orqali
- DNK tarkibidagi genetik axborot orqali
Javobni ko'rish
DNK tarkibidagi genetik axborot orqali
#217
Xonakilashtirish (domestikatsiya) nima?
- Faqat o‘simliklarni sug‘orish jarayoni
- Yovvoyi hayvon va o‘simliklarni inson ehtiyojlariga mos ravishda uzoq muddatli boshqariladigan o‘zgartirish jarayoni
- Faqat yovvoyi turlarni tabiatda muhofaza qilish
- Organizmlarning tabiiy muhitdan tasodifan ko‘chishi
Javobni ko'rish
Yovvoyi hayvon va o‘simliklarni inson ehtiyojlariga mos ravishda uzoq muddatli boshqariladigan o‘zgartirish jarayoni
#218
Madaniy o‘simliklar qanday shakllangan?
- Faqat tabiiy ofatlar natijasida
- Faqat o‘simliklarning o‘z-o‘zidan ko‘chishi orqali
- Inson tomonidan foydali belgilariga ko‘ra tanlab ko‘paytirish va yetishtirish natijasida
- Yovvoyi o‘simliklarning barcha belgilari o‘zgarmasdan qolishi orqali
Javobni ko'rish
Inson tomonidan foydali belgilariga ko‘ra tanlab ko‘paytirish va yetishtirish natijasida
#219
Xonakilashtirish jarayonida inson asosan nimani tanlaydi?
- Faqat eng kichik individlarni
- Faqat kasallikka chalingan individlarni
- Foydali xo‘jalik belgilariga ega individlarni
- Faqat tasodifiy rangdagi individlarni
Javobni ko'rish
Foydali xo‘jalik belgilariga ega individlarni
#220
Sun’iy tanlanish deb nimaga aytiladi?
- Inson tomonidan maqsadga muvofiq belgilariga ega organizmlarni tanlab ko‘paytirish jarayoniga
- Organizmlarning tasodifiy nobud bo‘lishiga
- Tabiatda muhit ta’sirida kechadigan tanlanishga
- Faqat mutatsiyalarni laboratoriyada hosil qilishga
Javobni ko'rish
Inson tomonidan maqsadga muvofiq belgilariga ega organizmlarni tanlab ko‘paytirish jarayoniga
#221
Sun’iy tanlanishning asosiy harakatlantiruvchi kuchi nima?
- Insonning maqsadli tanlovi va ko‘paytirishni boshqarishi
- Faqat yirtqichlar ta’siri
- Faqat iqlim o‘zgarishi
- Faqat tabiiy migratsiya
Javobni ko'rish
Insonning maqsadli tanlovi va ko‘paytirishni boshqarishi
#222
Sun’iy tanlanishning tabiiy tanlanishdan asosiy farqi qaysi?
- Har ikkisi faqat laboratoriyada kechadi
- Sun’iy tanlanish irsiy o‘zgarishlarga ta’sir qilmaydi
- Sun’iy tanlanishda tanlov mezonini inson belgilaydi, tabiiy tanlanishda esa muhit sharoitlari ta’sir qiladi
- Tabiiy tanlanishda organizmlar ko‘paymaydi
Javobni ko'rish
Sun’iy tanlanishda tanlov mezonini inson belgilaydi, tabiiy tanlanishda esa muhit sharoitlari ta’sir qiladi
#223
Ongli sun’iy tanlanish qanday amalga oshiriladi?
- Seleksioner oldindan belgilangan maqsad va mezonlar asosida ota-ona individlarni tanlaydi
- Organizmlar hech qanday mezonsiz tasodifan ko‘paytiriladi
- Faqat tabiiy muhitdagi raqobat orqali
- Faqat genetik materialni muzlatish orqali
Javobni ko'rish
Seleksioner oldindan belgilangan maqsad va mezonlar asosida ota-ona individlarni tanlaydi
#224
Ongsiz sun’iy tanlanishning xususiyati qaysi?
- Faqat laboratoriyada genlarni tahrirlash
- Faqat bir avlodda yangi tur yaratish
- Tabiiy tanlanishning to‘liq to‘xtashi
- Insonlar aniq seleksiya maqsadini ko‘zlamagan holda foydali individlarni qayta-qayta ko‘paytirishi
Javobni ko'rish
Insonlar aniq seleksiya maqsadini ko‘zlamagan holda foydali individlarni qayta-qayta ko‘paytirishi
#225
Darvin sun’iy tanlanishni qaysi masalani tushuntirishda muhim dalil sifatida qo‘llagan?
- Moddalarning atom tuzilishini
- Yerning Quyosh atrofida aylanishini
- Qon aylanish mexanizmini
- Tanlash orqali uy hayvonlari va madaniy o‘simliklarda katta o‘zgarishlar to‘planishini
Javobni ko'rish
Tanlash orqali uy hayvonlari va madaniy o‘simliklarda katta o‘zgarishlar to‘planishini
#226
Karamning turli madaniy shakllari qaysi o‘simlikdan kelib chiqqan?
- Yovvoyi karam — Brassica oleracea
- Bug‘doy — Triticum aestivum
- Sholi — Oryza sativa
- Kungaboqar — Helianthus annuus
Javobni ko'rish
Yovvoyi karam — Brassica oleracea
#227
Madaniy o‘simliklarning kelib chiqish markazlarini o‘rganish bilan mashhur olim kim?
- Nikolay Ivanovich Vavilov
- Robert Guk
- Gregor Mendel
- Charlz Layel
Javobni ko'rish
Nikolay Ivanovich Vavilov
#228
Vavilovning madaniy o‘simliklar kelib chiqish markazlari haqidagi ta’limoti nimaga asoslanadi?
- Faqat o‘simliklarning hujayra bo‘linishini o‘rganishga
- Faqat tuproq tarkibini o‘lchashga
- Madaniy o‘simliklar xilma-xilligi va ularning yovvoyi qarindoshlari tarqalishini geografik tahlil qilishga
- Faqat hayvonlarning migratsiyasini kuzatishga
Javobni ko'rish
Madaniy o‘simliklar xilma-xilligi va ularning yovvoyi qarindoshlari tarqalishini geografik tahlil qilishga
#229
Vavilov ta’limotida madaniy o‘simliklar xilma-xilligining muhim markazlaridan biri qaysi?
- Arktika muzliklari markazi
- Antarktida markazi
- Janubiy Osiyo tropik markazi
- Faqat Sahroi Kabir markazi
Javobni ko'rish
Janubiy Osiyo tropik markazi
#230
Bug‘doyning kelib chiqishi va xilma-xilligi bilan bog‘liq muhim hududlardan biri qaysi?
- Grenlandiya muzliklari
- Old Osiyo va unga tutash hududlar
- Antarktida
- Markaziy Tinch okean orollari
Javobni ko'rish
Old Osiyo va unga tutash hududlar
#231
Madaniy o‘simliklarning yovvoyi ajdodlarini saqlash nima uchun muhim?
- Madaniy navlarni butunlay yo‘q qilish uchun
- Genetik xilma-xillikni cheklash uchun
- Qimmatli genetik xilma-xillik va seleksiya uchun foydali allellarni saqlash uchun
- Faqat o‘simliklar sonini kamaytirish uchun
Javobni ko'rish
Qimmatli genetik xilma-xillik va seleksiya uchun foydali allellarni saqlash uchun
#232
Genetik xilma-xillik seleksiya jarayonida qanday ahamiyatga ega?
- Faqat bir xil avlod olishni ta’minlaydi
- Yangi navlar yaratish uchun zarur irsiy variantlarni taqdim etadi
- Tanlash jarayonini imkonsiz qiladi
- Mutatsiyalarni butunlay to‘xtatadi
Javobni ko'rish
Yangi navlar yaratish uchun zarur irsiy variantlarni taqdim etadi
#233
Sof liniya nima?
- Bir-biriga qarindosh bo‘lmagan hayvonlar guruhi
- Har xil turlardan tuzilgan tabiiy jamoa
- Muayyan genotip bo‘yicha avlodlari nisbatan bir xil bo‘lgan, ko‘pincha o‘zidan changlanuvchi organizmlar guruhi
- Faqat yovvoyi o‘simliklar majmui
Javobni ko'rish
Muayyan genotip bo‘yicha avlodlari nisbatan bir xil bo‘lgan, ko‘pincha o‘zidan changlanuvchi organizmlar guruhi
#234
Geterozis hodisasi nimani anglatadi?
- Mutatsiyalarning butunlay yo‘qolishini
- Faqat retsessiv belgilar namoyon bo‘lishini
- Duragay avlodning ayrim belgilar bo‘yicha ota-ona shakllaridan ustun namoyon bo‘lishini
- Organizmning ko‘payish qobiliyatini yo‘qotishini
Javobni ko'rish
Duragay avlodning ayrim belgilar bo‘yicha ota-ona shakllaridan ustun namoyon bo‘lishini
#235
Duragaylash seleksiyada nima maqsadda qo‘llaniladi?
- Turli shakllarning foydali irsiy belgilarini bir avlodda birlashtirish uchun
- Genetik xilma-xillikni kamaytirib, barcha belgilarni yo‘qotish uchun
- Faqat modifikatsion o‘zgarish hosil qilish uchun
- Faqat organizmlarni steril qilish uchun
Javobni ko'rish
Turli shakllarning foydali irsiy belgilarini bir avlodda birlashtirish uchun
#236
Vegetativ ko‘payadigan o‘simliklarda sun’iy tanlashning qulay tomoni nimada?
- Tanlangan genotipni urug‘lanishsiz, vegetativ organlar orqali saqlab ko‘paytirish mumkin
- Har bir avlodda genotip albatta keskin o‘zgaradi
- Tanlangan belgi darhol yo‘qoladi
- Faqat changlanish orqali ko‘payadi
Javobni ko'rish
Tanlangan genotipni urug‘lanishsiz, vegetativ organlar orqali saqlab ko‘paytirish mumkin
#237
Sun’iy tanlash natijasida o‘simliklarda qaysi belgilar takomillashtirilishi mumkin?
- Faqat xromosomalar sonining kamayishi
- Hosildorlik, meva yoki don sifati, pishish muddati va kasallikka chidamlilik
- Faqat barglarning tasodifiy shikastlanishi
- Faqat o‘simlikning tabiiy tarqalish hududining yo‘qolishi
Javobni ko'rish
Hosildorlik, meva yoki don sifati, pishish muddati va kasallikka chidamlilik
#238
Seleksiyada kasallikka chidamli nav yaratish uchun qaysi yondashuv samarali?
- Genetik xilma-xillikni butunlay cheklash
- Chidamlilik manbalarini aniqlash, chatishtirish va avlodlarni maqsadli baholash
- Faqat o‘simliklarni sug‘orishni to‘xtatish
- Kasallangan o‘simliklarni urug‘lik sifatida doimiy tanlash
Javobni ko'rish
Chidamlilik manbalarini aniqlash, chatishtirish va avlodlarni maqsadli baholash
#239
Irsiy o‘zgaruvchanlik va modifikatsion o‘zgaruvchanlikni farqlovchi asosiy mezon qaysi?
- Organizmning yashash muddati
- Organizmning rangi
- Faqat o‘zgarishning ko‘zga ko‘rinishi
- Genetik materialdagi o‘zgarishning mavjudligi va o‘zgarishning avlodga uzatilish imkoniyati
Javobni ko'rish
Genetik materialdagi o‘zgarishning mavjudligi va o‘zgarishning avlodga uzatilish imkoniyati
#240
Mutatsiya va kombinativ o‘zgaruvchanlikning umumiy jihati nimada?
- Ikkalasi ham faqat muhit ta’sirida yuz beradi
- Ikkalasi ham genotipga ta’sir qilmaydi
- Ikkalasi ham irsiy xilma-xillikning shakllanishiga hissa qo‘shadi
- Ikkalasi ham doimo zararli bo‘ladi
Javobni ko'rish
Ikkalasi ham irsiy xilma-xillikning shakllanishiga hissa qo‘shadi
#241
Tabiiy tanlanish uchun irsiy o‘zgaruvchanlik nima sababdan zarur?
- Faqat vaqtinchalik moslanishlarni hosil qilish uchun
- Tanlanadigan farqlar avlodlarga uzatilishi va populyatsiyada to‘planishi uchun
- Organizmlarning ko‘payishini to‘xtatish uchun
- Individlarning barchasi bir xil bo‘lishi uchun
Javobni ko'rish
Tanlanadigan farqlar avlodlarga uzatilishi va populyatsiyada to‘planishi uchun
#242
Sun’iy tanlash natijasida hosil bo‘lgan nav yoki zotlar nima sababdan inson parvarishiga bog‘liq bo‘lishi mumkin?
- Ular tabiiy tanlanish ta’siridan butunlay xoli bo‘ladi
- Ularning ayrim belgilari tabiiy sharoitda yashovchanlikni pasaytirishi yoki maxsus parvarishni talab qilishi mumkin
- Ular genetik jihatdan o‘zgarmas bo‘lib qoladi
- Ular ko‘payish qobiliyatiga ega bo‘lmaydi
Javobni ko'rish
Ularning ayrim belgilari tabiiy sharoitda yashovchanlikni pasaytirishi yoki maxsus parvarishni talab qilishi mumkin
#243
Xonakilashtirish jarayonida hayvonlarda qaysi belgilar ko‘pincha tanlangan?
- Faqat uzoq migratsiya qobiliyati
- Faqat yashirin rang va tungi hayot
- Yuvosh temperament, mahsuldorlik, tana tuzilishi va inson bilan yashashga moslik
- Faqat yovvoyilik va tajovuzkorlik
Javobni ko'rish
Yuvosh temperament, mahsuldorlik, tana tuzilishi va inson bilan yashashga moslik
#244
O‘simliklarning xonakilashtirilishida urug‘ va mevalarga oid qaysi belgilar ko‘pincha tanlangan?
- Yirik urug‘ yoki meva, yuqori hosildorlik va qulay pishish xususiyatlari
- Urug‘larning tarqalish qobiliyatining har doim ortishi
- Mevalarning hosil bo‘lmasligi
- Urug‘larning to‘liq steril bo‘lishi
Javobni ko'rish
Yirik urug‘ yoki meva, yuqori hosildorlik va qulay pishish xususiyatlari
#245
Domestikatsiya sindromi atamasi nimani ifodalaydi?
- Xonakilashtirilgan organizmlarda ko‘p uchraydigan, inson tanlovi bilan bog‘liq belgilar majmuini
- Faqat bitta kasallik belgisini
- Tabiatdagi barcha turlarning yo‘qolishini
- Organizmning qarish jarayonini
Javobni ko'rish
Xonakilashtirilgan organizmlarda ko‘p uchraydigan, inson tanlovi bilan bog‘liq belgilar majmuini
#246
Madaniy o‘simliklarda urug‘larning to‘kilmasligi belgisi inson uchun nima sababdan foydali?
- Fotosintezni to‘xtatadi
- O‘simlikni changlanishdan mahrum qiladi
- Urug‘larning unishini butunlay to‘xtatadi
- Hosilni yig‘ib olishni osonlashtiradi va urug‘ning pishganda o‘simlikdan sochilib ketishini kamaytiradi
Javobni ko'rish
Hosilni yig‘ib olishni osonlashtiradi va urug‘ning pishganda o‘simlikdan sochilib ketishini kamaytiradi
#247
Sun’iy tanlash uzoq muddat davomida populyatsiya genofondiga qanday ta’sir ko‘rsatadi?
- Faqat modifikatsion o‘zgarishlarni yuzaga keltiradi
- Genofondni hech qachon o‘zgartirmaydi
- Inson tanlagan belgilar bilan bog‘liq allellar chastotasini o‘zgartirishi mumkin
- Barcha allellarni bir avlodda yo‘q qiladi
Javobni ko'rish
Inson tanlagan belgilar bilan bog‘liq allellar chastotasini o‘zgartirishi mumkin
#248
Seleksiyada boshlang‘ich material sifatida nimalardan foydalanish mumkin?
- Faqat kasallangan o‘simliklar
- Mahalliy navlar, yovvoyi qarindoshlar, kolleksiya namunalari va duragay populyatsiyalar
- Faqat bitta genetik jihatdan bir xil individ
- Faqat sun’iy muhitda o‘stirilmagan organizmlar
Javobni ko'rish
Mahalliy navlar, yovvoyi qarindoshlar, kolleksiya namunalari va duragay populyatsiyalar
#249
O‘simliklar genofondini saqlashning muhim usullaridan biri qaysi?
- Yovvoyi qarindoshlarni tabiiy muhitdan chiqarib tashlash
- Faqat bitta navni ekish
- Urug‘ genbanklari va dala kolleksiyalarida genetik resurslarni saqlash
- Mahalliy navlarni barcha hududlarda yo‘q qilish
Javobni ko'rish
Urug‘ genbanklari va dala kolleksiyalarida genetik resurslarni saqlash
#250
Irsiyat qonuniyatlarini seleksiyada qo‘llash nima imkonini beradi?
- Belgilar nasldan naslga qanday o‘tishini bashorat qilish va tanlash samaradorligini oshirish
- Mutatsiyalarning barcha turlarini oldindan aniq belgilash
- Har qanday belgini muhitdan qat’i nazar kafolatli o‘zgartirish
- Organizmlarning ko‘payishini to‘xtatish
Javobni ko'rish
Belgilar nasldan naslga qanday o‘tishini bashorat qilish va tanlash samaradorligini oshirish
#251
Tur biologik sistematikada qanday asosiy birlik hisoblanadi?
- Faqat tashqi ko‘rinishi o‘xshash organizmlar majmui
- Faqat bir hududda yashaydigan individlar yig‘indisi
- Bir xil yoshdagi organizmlar guruhi
- Organizmlarni tasniflashdagi asosiy tabiiy taksonomik birlik
Javobni ko'rish
Organizmlarni tasniflashdagi asosiy tabiiy taksonomik birlik
#252
Biologik tur tushunchasining keng tarqalgan ta’rifiga ko‘ra, tur nima?
- Faqat bir xil rangga ega organizmlar guruhi
- Bir xil oziqa bilan oziqlanadigan barcha organizmlar
- Tabiiy sharoitda o‘zaro chatishib, serpusht avlod beradigan va boshqa guruhlardan reproduktiv jihatdan ajralgan
- Faqat bitta geografik nuqtada yashovchi individlar
Javobni ko'rish
Tabiiy sharoitda o‘zaro chatishib, serpusht avlod beradigan va boshqa guruhlardan reproduktiv jihatdan ajralgan
#253
Tur tarkibining asosiy tuzilish birligi qaysi?
- Biotsenoz
- Populyatsiya
- Ekotizim
- Biogeotsenoz
Javobni ko'rish
Populyatsiya
#254
Populyatsiya deb nimaga aytiladi?
- Bir turning faqat erkak individlari
- Muayyan arealda yashovchi, bir turga mansub, o‘zaro erkin chatishib, umumiy genofondga ega individlar guruhi
- Bir hududdagi barcha o‘simliklar
- Turli turlarga mansub barcha organizmlar majmui
Javobni ko'rish
Muayyan arealda yashovchi, bir turga mansub, o‘zaro erkin chatishib, umumiy genofondga ega individlar guruhi
#255
Tur va populyatsiya o‘rtasidagi munosabat qaysi javobda to‘g‘ri ko‘rsatilgan?
- Tur va populyatsiya aynan bir xil tushunchalar
- Tur odatda bir yoki bir nechta populyatsiyalardan tashkil topadi
- Populyatsiya turdan yuqori taksonomik birlik hisoblanadi
- Populyatsiya har doim bir nechta turlardan tashkil topadi
Javobni ko'rish
Tur odatda bir yoki bir nechta populyatsiyalardan tashkil topadi
#256
Tur mezonlari nima uchun qo‘llaniladi?
- Faqat organizm yoshini aniqlash uchun
- Faqat oziqlanish tezligini o‘lchash uchun
- Organizmlarning yashash muddatini belgilash uchun
- Organizmlarning muayyan turga mansubligini aniqlash va turlarni farqlash uchun
Javobni ko'rish
Organizmlarning muayyan turga mansubligini aniqlash va turlarni farqlash uchun
#257
Morfologik mezon nimaga asoslanadi?
- Faqat DNK nukleotidlari ketma-ketligiga
- Organizmlarning tashqi va ichki tuzilishidagi belgilariga
- Faqat tarqalish hududiga
- Faqat ko‘payish mavsumiga
Javobni ko'rish
Organizmlarning tashqi va ichki tuzilishidagi belgilariga
#258
Fiziologik-biokimyoviy mezon nimani o‘rganadi?
- Faqat skelet suyaklari sonini
- Moddalar almashinuvi, fiziologik jarayonlar va biokimyoviy xususiyatlarni
- Faqat tana shakli va rangini
- Faqat organizmning geografik joylashuvini
Javobni ko'rish
Moddalar almashinuvi, fiziologik jarayonlar va biokimyoviy xususiyatlarni
#259
Genetik-sitogenetik mezonning asosiy ko‘rsatkichi qaysi?
- Yashash joyidagi namlik
- Organizmning tana massasi
- Harakatlanish tezligi
- Kariotip, xromosomalar soni va tuzilishi hamda genetik xususiyatlar
Javobni ko'rish
Kariotip, xromosomalar soni va tuzilishi hamda genetik xususiyatlar
#260
Ekologik mezon nimaga asoslanadi?
- Faqat xromosomalar soniga
- Faqat tashqi rangiga
- Turning yashash muhiti, ekologik nishasi va muhit omillariga munosabatiga
- Faqat hujayra shakliga
Javobni ko'rish
Turning yashash muhiti, ekologik nishasi va muhit omillariga munosabatiga
#261
Geografik mezon turning qaysi xususiyatini ifodalaydi?
- Turning tarqalish areali va geografik joylashuvini
- Organizmning ichki organlari tuzilishini
- Faqat ko‘payish usulini
- Faqat oziqlanish turini
Javobni ko'rish
Turning tarqalish areali va geografik joylashuvini
#262
Etologik mezon nimani baholaydi?
- Faqat qon tarkibini
- Organizmlarning xulq-atvori, juft tanlash va signal berish xususiyatlarini
- Faqat xromosomalar sonini
- Faqat tana haroratini
Javobni ko'rish
Organizmlarning xulq-atvori, juft tanlash va signal berish xususiyatlarini
#263
Reproduktiv mezon turning qaysi jihatini aniqlashga yordam beradi?
- Organizmning tana rangini
- Populyatsiyalar o‘rtasida chatishish va serpusht avlod berish imkoniyatini
- Faqat oziqa tarkibini
- Yashash muhitining haroratini
Javobni ko'rish
Populyatsiyalar o‘rtasida chatishish va serpusht avlod berish imkoniyatini
#264
Molekulyar-genetik mezon qanday ma’lumotlarga tayanadi?
- Faqat organizmning bo‘yiga
- Faqat xulq-atvor kuzatuvlariga
- Faqat yashash joyining geografik kengligiga
- DNK, RNK va oqsil ketma-ketliklari hamda genetik o‘xshashliklarga
Javobni ko'rish
DNK, RNK va oqsil ketma-ketliklari hamda genetik o‘xshashliklarga
#265
Nima sababdan tur mezonlarining bittasi bilan cheklanib bo‘lmaydi?
- Ayrim mezonlar tur ichidagi o‘zgaruvchanlik yoki turli turlar o‘rtasidagi o‘xshashlik sababli yakka holda yetarli
- Tur mezonlari bir-biriga zid bo‘lishi shart
- Har bir tur faqat bitta belgiga ega
- Faqat morfologik belgi barcha holatda mutlaq aniqlik beradi
Javobni ko'rish
Ayrim mezonlar tur ichidagi o‘zgaruvchanlik yoki turli turlar o‘rtasidagi o‘xshashlik sababli yakka holda yetarli
#266
Qaysi holat morfologik mezonning cheklanganligini ko‘rsatadi?
- Turli turlar tashqi jihatdan juda o‘xshash, bir tur individlari esa tashqi ko‘rinishidan farqli bo‘lishi mumkin
- Tashqi belgilar muhit ta’sirida o‘zgarmaydi
- Morfologik belgilar hech qachon o‘zgarmaydi
- Har bir tur vakillari doimo bir xil rangda bo‘ladi
Javobni ko'rish
Turli turlar tashqi jihatdan juda o‘xshash, bir tur individlari esa tashqi ko‘rinishidan farqli bo‘lishi mumkin
#267
Egizak (kriptik) turlar deb nimaga aytiladi?
- Morfologik jihatdan juda o‘xshash, ammo genetik yoki reproduktiv jihatdan farqlanadigan turlarga
- Bir populyatsiyadagi qarindosh individlarga
- Bir turning turli yosh bosqichlariga
- Faqat sun’iy yo‘l bilan olingan duragaylarga
Javobni ko'rish
Morfologik jihatdan juda o‘xshash, ammo genetik yoki reproduktiv jihatdan farqlanadigan turlarga
#268
Tur areali nima?
- Turning faqat ko‘payish davri
- Turning oziqlanish tezligi
- Tur individlari tabiiy ravishda tarqalgan geografik hudud
- Turning genlar soni
Javobni ko'rish
Tur individlari tabiiy ravishda tarqalgan geografik hudud
#269
Turning yaxlitligi nimani anglatadi?
- Populyatsiyalar o‘rtasidagi gen oqimi va umumiy evolyutsion tarix orqali turning nisbatan yagona tizim sifatida
- Turning faqat bitta populyatsiyadan iborat bo‘lishini
- Turning tashqi muhitdan butunlay mustaqilligini
- Tur tarkibidagi barcha individlarning genotipi aynan bir xil bo‘lishini
Javobni ko'rish
Populyatsiyalar o‘rtasidagi gen oqimi va umumiy evolyutsion tarix orqali turning nisbatan yagona tizim sifatida
#270
Tur genofondi deganda nima tushuniladi?
- Faqat mitoxondriya DNKsi
- Faqat bitta individning genlari
- Turning tashqi belgilari ro‘yxati
- Tur yoki populyatsiyadagi barcha individlar genlari va allellarining umumiy majmui
Javobni ko'rish
Tur yoki populyatsiyadagi barcha individlar genlari va allellarining umumiy majmui
#271
Tur ichidagi munosabatlarning muhim shakllaridan biri qaysi?
- Faqat boshqa turlar bilan parazitlik
- Individlar o‘rtasidagi raqobat, hamkorlik va ko‘payish munosabatlari
- Faqat jonsiz tabiat hodisalari
- Faqat turli qit’alardagi iqlim almashinuvi
Javobni ko'rish
Individlar o‘rtasidagi raqobat, hamkorlik va ko‘payish munosabatlari
#272
Tur ichidagi raqobat qachon yuzaga keladi?
- Faqat ikki xil tur o‘zaro oziqlanganda
- Faqat organizmlar ko‘paymay qolganda
- Faqat abiotik omillar o‘zgarganda
- Bir tur individlari cheklangan oziqa, hudud, pana joy yoki juft uchun kurashganda
Javobni ko'rish
Bir tur individlari cheklangan oziqa, hudud, pana joy yoki juft uchun kurashganda
#273
Tur ichidagi hamkorlikka qaysi misol mos keladi?
- Bir individning boshqa tur bilan oziqa uchun raqobatlashishi
- O‘simlikning qurg‘oqchilikka chidashi
- Yirtqichning o‘ljani tutishi
- Hayvonlarning guruh bo‘lib ov qilishi yoki naslni birgalikda himoya qilishi
Javobni ko'rish
Hayvonlarning guruh bo‘lib ov qilishi yoki naslni birgalikda himoya qilishi
#274
Populyatsiyalar o‘rtasidagi gen oqimi nimani ta’minlaydi?
- Populyatsiyalar o‘rtasidagi barcha farqlarning darhol yo‘qolishini
- Allellarning populyatsiyalar orasida almashinishini va genetik bog‘liqlikni
- Tur ichidagi ko‘payishning to‘xtashini
- Mutatsiyalarning to‘liq to‘xtashini
Javobni ko'rish
Allellarning populyatsiyalar orasida almashinishini va genetik bog‘liqlikni
#275
Agam tur shakli yoki agam tur tushunchasi qaysi ko‘payish xususiyati bilan bog‘liq?
- Faqat urug‘ orqali ko‘payadigan o‘simliklar bilan
- Jinsiy jarayon yoki urug‘lanishsiz ko‘payadigan, klonal liniyalar hosil qiluvchi organizmlar bilan
- Faqat ikki jinsli individlar o‘zaro chatishadigan turlar bilan
- Faqat sporalar hosil qilmaydigan hayvonlar bilan
Javobni ko'rish
Jinsiy jarayon yoki urug‘lanishsiz ko‘payadigan, klonal liniyalar hosil qiluvchi organizmlar bilan
#276
Klonal forma nima?
- Faqat bir hududda yashovchi jinsiy populyatsiya
- Turli turlarning tasodifiy yig‘indisi
- Bir ajdod individ yoki genotipdan jinssiz ko‘payish orqali hosil bo‘lgan, genetik jihatdan juda yaqin avlodlar liniyasi
- Bir xil yoshdagi individlar guruhi
Javobni ko'rish
Bir ajdod individ yoki genotipdan jinssiz ko‘payish orqali hosil bo‘lgan, genetik jihatdan juda yaqin avlodlar liniyasi
#277
Klonal organizmlarda genetik xilma-xillik qanday paydo bo‘lishi mumkin?
- Faqat juft tanlash orqali
- Faqat individlarning yoshi ortishi orqali
- Mutatsiyalar, somatik o‘zgarishlar va ayrim hollarda genetik material almashinuvi orqali
- Genetik o‘zgarishlar umuman yuz bermaydi
Javobni ko'rish
Mutatsiyalar, somatik o‘zgarishlar va ayrim hollarda genetik material almashinuvi orqali
#278
Klonal ko‘payishning muhim xususiyati qaysi?
- Har doim ikki gameta qo‘shiladi
- Har bir avlodda genlar majmui to‘liq yangidan hosil bo‘ladi
- Avlodlar odatda ota-ona individiga genetik jihatdan juda o‘xshash bo‘ladi
- Faqat xromosomalar soni ikki baravar ortadi
Javobni ko'rish
Avlodlar odatda ota-ona individiga genetik jihatdan juda o‘xshash bo‘ladi
#279
Agam va klonal shakllarda biologik tur tushunchasini qo‘llash nima sababdan murakkablashadi?
- Jinsiy chatishish va reproduktiv izolyatsiya mezonlari bunday organizmlarga to‘liq mos kelmasligi mumkin
- Ular tirik organizmlar hisoblanmaydi
- Ular faqat sun’iy sharoitda yashaydi
- Ularning genetik materiali bo‘lmaydi
Javobni ko'rish
Jinsiy chatishish va reproduktiv izolyatsiya mezonlari bunday organizmlarga to‘liq mos kelmasligi mumkin
#280
Jinsiy ko‘payadigan organizmlar uchun biologik tur konsepsiyasining asosiy mezoni qaysi?
- Bir xil oziqa bilan oziqlanish
- Tabiiy sharoitda o‘zaro chatishib, serpusht avlod berish va boshqa guruhlardan reproduktiv ajralganlik
- Bir xil rang va tana o‘lchamiga ega bo‘lish
- Bir xil geografik koordinatada uchrashish
Javobni ko'rish
Tabiiy sharoitda o‘zaro chatishib, serpusht avlod berish va boshqa guruhlardan reproduktiv ajralganlik
#281
Jinssiz ko‘payadigan organizmlarni tasniflashda qaysi ma’lumotlar ayniqsa muhim?
- Faqat juft tanlash xulqi
- Faqat nasl berish mavsumi
- Faqat gametalar tuzilishi
- Morfologik, ekologik, fiziologik va molekulyar-genetik belgilar majmui
Javobni ko'rish
Morfologik, ekologik, fiziologik va molekulyar-genetik belgilar majmui
#282
Tur paydo bo‘lishi, ya’ni spetsiyatsiya nima?
- Bir individning hayoti davomida o‘sishi
- Bir tur individlarining mavsumiy ko‘chishi
- Organizmning muhitga vaqtinchalik moslashishi
- Ajdod populyatsiyalardan reproduktiv yoki evolyutsion jihatdan mustaqil yangi turlarning shakllanish jarayoni
Javobni ko'rish
Ajdod populyatsiyalardan reproduktiv yoki evolyutsion jihatdan mustaqil yangi turlarning shakllanish jarayoni
#283
Allopatrik tur paydo bo‘lish qanday kechadi?
- Populyatsiyalar bir hududda to‘siqsiz yashab, faqat bir xil oziqa iste’mol qilishi orqali
- Faqat sun’iy chatishtirish orqali
- Bir individning boshqa hududga qisqa muddatli ko‘chishi orqali
- Populyatsiyalar geografik to‘siqlar bilan ajralib, vaqt o‘tishi bilan mustaqil evolyutsiyalanishi orqali
Javobni ko'rish
Populyatsiyalar geografik to‘siqlar bilan ajralib, vaqt o‘tishi bilan mustaqil evolyutsiyalanishi orqali
#284
Simpatrik tur paydo bo‘lishning asosiy xususiyati qaysi?
- Geografik ajralishsiz, bir hudud doirasida reproduktiv izolyatsiya shakllanishi
- Populyatsiyalarning turli qit’alarga tarqalishi
- Faqat tog‘ yoki daryo bilan ajralish
- Faqat iqlimning bir xil bo‘lishi
Javobni ko'rish
Geografik ajralishsiz, bir hudud doirasida reproduktiv izolyatsiya shakllanishi
#285
Parapatrik tur paydo bo‘lish qanday sharoitda yuz berishi mumkin?
- Populyatsiyalar mutlaqo bir xil muhitda to‘liq aralashganda
- Qo‘shni areallarda yashovchi populyatsiyalar o‘rtasida cheklangan gen oqimi va turlicha tanlanish mavjud bo‘lganda
- Faqat geografik jihatdan uzoq orollarda
- Faqat bitta individ jinssiz ko‘payganda
Javobni ko'rish
Qo‘shni areallarda yashovchi populyatsiyalar o‘rtasida cheklangan gen oqimi va turlicha tanlanish mavjud bo‘lganda
#286
Peripatrik tur paydo bo‘lish qaysi holat bilan tavsiflanadi?
- Bir tur arealining barcha qismlarida gen oqimining kuchayishi
- Populyatsiyalarning mavsumiy birlashishi
- Asosiy areal chetida ajralib qolgan kichik populyatsiyaning mustaqil evolyutsiyalanishi
- Faqat duragaylarning bir avlod yashashi
Javobni ko'rish
Asosiy areal chetida ajralib qolgan kichik populyatsiyaning mustaqil evolyutsiyalanishi
#287
Poliploidiya o‘simliklarda tur paydo bo‘lishiga qanday ta’sir ko‘rsatishi mumkin?
- Xromosomalar to‘plami ortishi natijasida reproduktiv jihatdan ajralgan yangi shakllar yuzaga kelishi mumkin
- Har doim xromosomalar soni kamayadi
- Genetik farqlar butunlay yo‘qoladi
- Faqat tashqi rang o‘zgaradi
Javobni ko'rish
Xromosomalar to‘plami ortishi natijasida reproduktiv jihatdan ajralgan yangi shakllar yuzaga kelishi mumkin
#288
Reproduktiv izolyatsiya nima?
- Populyatsiyalar o‘rtasida gen almashinuvi va muvaffaqiyatli ko‘payishni cheklovchi biologik to‘siqlar majmui
- Organizmlarning bir hududda yashashi
- Bir turning barcha individlari bir xil oziqlanishi
- Faqat mavsumiy migratsiya
Javobni ko'rish
Populyatsiyalar o‘rtasida gen almashinuvi va muvaffaqiyatli ko‘payishni cheklovchi biologik to‘siqlar majmui
#289
Prezigotik izolyatsiyaga qaysi misol kiradi?
- Duragay avlodning keyingi avlodida yashovchanlik pasayishi
- Ko‘payish vaqti yoki juft tanlash xulqining farqlanishi sababli urug‘lanish sodir bo‘lmasligi
- Duragayning voyaga yetib, ammo bepusht bo‘lishi
- Duragay embrionning rivojlanmay nobud bo‘lishi
Javobni ko'rish
Ko‘payish vaqti yoki juft tanlash xulqining farqlanishi sababli urug‘lanish sodir bo‘lmasligi
#290
Postzigotik izolyatsiya qaysi holatda namoyon bo‘ladi?
- Juft tanlash signallari farqlanganda
- Changlanishdan oldin gul tuzilishi mos kelmaganda
- Urug‘lanishdan keyin hosil bo‘lgan duragayning yashovchanligi yoki serpushtligi pasayganda
- Juftlarning uchrashish vaqti farq qilganda
Javobni ko'rish
Urug‘lanishdan keyin hosil bo‘lgan duragayning yashovchanligi yoki serpushtligi pasayganda
#291
Ekologik izolyatsiya qanday yuzaga keladi?
- Faqat populyatsiya soni ortganda
- Individlar bir xil joyda bir xil vaqtda ko‘payganda
- Populyatsiyalar turli yashash muhitlari yoki ekologik nishalarni egallab, kam uchrashganda
- Faqat xromosomalar soni o‘zgarganda
Javobni ko'rish
Populyatsiyalar turli yashash muhitlari yoki ekologik nishalarni egallab, kam uchrashganda
#292
Etologik izolyatsiya nimaga bog‘liq?
- Faqat tana massasining farqiga
- Faqat xromosomalar soniga
- Faqat tuproq tarkibiga
- Juft tanlash signallari va ko‘payish xulq-atvorining farqlanishiga
Javobni ko'rish
Juft tanlash signallari va ko‘payish xulq-atvorining farqlanishiga
#293
Mavsumiy (vaqtinchalik) izolyatsiya qanday yuz beradi?
- Populyatsiyalar turli oziqa bilan oziqlanganda
- Populyatsiyalar turli fasl yoki vaqtda ko‘paygani sababli o‘zaro chatishmasligida
- Faqat organizmlar turli rangda bo‘lganda
- Faqat geografik to‘siq paydo bo‘lganda
Javobni ko'rish
Populyatsiyalar turli fasl yoki vaqtda ko‘paygani sababli o‘zaro chatishmasligida
#294
Duragay bepushtligi postzigotik izolyatsiyaga qanday misol bo‘ladi?
- Duragay hayotchan bo‘lsa-da, normal gameta hosil qila olmasligi
- Juftlar bir-birini tanimasligi
- Ko‘payish davrlarining mos kelmasligi
- Urug‘lanishdan oldin gametalar uchrashmasligi
Javobni ko'rish
Duragay hayotchan bo‘lsa-da, normal gameta hosil qila olmasligi
#295
Tabiiy tanlanish tur paydo bo‘lishida qanday rol o‘ynaydi?
- Faqat individlarning umrini uzaytiradi
- Populyatsiyalarda moslanish farqlarini kuchaytirib, evolyutsion ajralishga hissa qo‘shishi mumkin
- Har doim barcha populyatsiyalarni bir xil qiladi
- Reproduktiv izolyatsiyani doimo yo‘q qiladi
Javobni ko'rish
Populyatsiyalarda moslanish farqlarini kuchaytirib, evolyutsion ajralishga hissa qo‘shishi mumkin
#296
Genetik drift tur paydo bo‘lishiga qanday hissa qo‘shishi mumkin?
- Ayniqsa kichik va ajralgan populyatsiyalarda allel chastotalarini tasodifiy o‘zgartirib, genetik farqlanishni
- Gen oqimini doimo kuchaytiradi
- Mutatsiyalarni butunlay to‘xtatadi
- Faqat foydali allellarni maqsadli tanlaydi
Javobni ko'rish
Ayniqsa kichik va ajralgan populyatsiyalarda allel chastotalarini tasodifiy o‘zgartirib, genetik farqlanishni
#297
Tur ichidagi polimorfizm nimani anglatadi?
- Bir populyatsiya yoki tur doirasida bir nechta irsiy shakl yoki fenotiplarning mavjudligini
- Bir tur ichida faqat bitta genotip bo‘lishini
- Turli turlar o‘rtasidagi oziqa zanjirini
- Turning geografik areali yo‘qligini
Javobni ko'rish
Bir populyatsiya yoki tur doirasida bir nechta irsiy shakl yoki fenotiplarning mavjudligini
#298
Jinsiy dimorfizm nima?
- Populyatsiyaning ikki turga bo‘linishi
- Bir turning turli geografik hududlarda yashashi
- Jinssiz ko‘payishda klonlarning hosil bo‘lishi
- Bir tur erkak va urg‘ochi individlarining tashqi yoki ayrim biologik belgilarida farqlanishi
Javobni ko'rish
Bir tur erkak va urg‘ochi individlarining tashqi yoki ayrim biologik belgilarida farqlanishi
#299
Tur ichidagi ierarxik munosabatlar hayvonlarda qanday namoyon bo‘lishi mumkin?
- Guruh a’zolari o‘rtasida ustunlik, bo‘ysunish va resurslardan foydalanish tartibi shakllanishi orqali
- Faqat o‘simliklarda changlanish orqali
- Faqat turli ekotizimlarning almashinuvi orqali
- Faqat organizmlarning hujayra bo‘linishi orqali
Javobni ko'rish
Guruh a’zolari o‘rtasida ustunlik, bo‘ysunish va resurslardan foydalanish tartibi shakllanishi orqali
#300
Hududiylik (territoriallik) tur ichidagi munosabatlarda qanday vazifani bajaradi?
- Genetik mutatsiyalarni to‘xtatadi
- Faqat migratsiyani kuchaytiradi
- Populyatsiyadagi barcha raqobatni yo‘q qiladi
- Individ yoki guruhning ma’lum hududni egallab, resurslar va ko‘payish imkoniyatlarini himoya qilishini ta’minlaydi
Javobni ko'rish
Individ yoki guruhning ma’lum hududni egallab, resurslar va ko‘payish imkoniyatlarini himoya qilishini ta’minlaydi
QuizPilotda o'ynash